Van Egmond naar Egmond naar Egmond

Het duingebied bij Egmond en Bergen is heerlijk rustig en de plaatsjes doordrongen van historie.

De vraag is wie het meest is geschrokken. De wandelaar die opeens vlak voor zich op het pad een vos ziet staan of het dier zelf. En wie beweegt het eerst? Na wat indringend oogcontact verdwijnt de vos kalm in de struiken. Het is stil op een doordeweekse wintermorgen in het Noord-Hollandse duingebied, met wandelaars tenminste. Dieren zijn er des te meer. De drie Egmonden liggen onder andere tussen de duinen en de Sammerpolder. Op een vrij korte, prettige wandeling kun je ze alle drie aandoen.

Egmond-Binnen is het oudste van de drie dorpen. Ergens in de zevende eeuw stichtten vissers een kleine nederzetting aan de kust. Wanneer precies is niet bekend, maar enige tijd later vestigt de monnik Sint Adelbert van Egmond zich hier. De eenvoud, beminnelijkheid en open houding van de prediker worden vermaard. Hij sterft rond het jaar 740 en zijn volgelingen bouwen een klein kerkje op zijn graf. Weer later wordt iets verder landinwaarts een abdij van steen gebouwd die tegen het jaar 1300 uitgroeit tot een belangrijk centrum van gebed, kennis en cultuur. Op de plek van het graf van Sint Adelbert welt duinwater op: de Adelbertusput.

Aan het begin van de Tachtigjarige oorlog worden abdij en kerk in brand gestoken. Pas in 1934 wordt de abdij herbouwd. Op 23 augustus 1935 wordt de Priorij van Sint Adelbert door monniken uit Oosterhout opnieuw in gebruik genomen. In 1950 volgde de verheffing tot abdij, in het inmiddels aanzienlijk uitgebreide gebouw. Ook nu is de abdij een belangrijk centrum van gebed en bezinning. Bezoekers zijn welkom op speciale bezinningsdagen bij de Benedictijner monniken van de Abdij. De relieken van Sint Adelbert liggen nu veilig opgeborgen in het hoogaltaar van de abdij.

Vanaf de bushalte aan de Herenweg gaan we eerst naar de beroemde abdij. De tuin ernaast wordt wel de ’vlindertuin van het noorden’ genoemd, omdat de inrichting ervan erop gericht is zoveel mogelijk insectensoorten, vooral vlinders aan te trekken. Zomers een prachtig gezicht. Terug door het dorp steken we de Herenweg over en rechtdoor de St. Adelbertusweg op. In de bocht komen we langs de plaats waar ooit de eerste kapel en het graf van Sint Adelbert hebben gestaan. Aan het eind links richting duinen. Bij de automaat moet een toegangskaartje voor het Noord-Hollands duinreservaat worden gekocht. Wie ook naar zee wil, kan het best hier eerst rechtdoor lopen tot het strand (een kilometer). Na het ruiterpad direct linksaf (rode pijltjes volgen). Het pad slingert door het bos en draait na een tijd scherp naar links het open duin in. Op de top van een duin komt een aantal paden bij elkaar. De route met de rode pijltjes wijst rechtuit maar wij gaan hier rechtsaf richting Bergen aan Zee en volgen de wit-rode markeringspaaltjes. Bij de Zeeweg rechtsaf slaan. Deze gaat over in de Bloedweg. Aan het einde rechts en via een bocht komen we bij de Egmonder Straatweg. Links ligt nu Egmond aan Zee en het strand. Rechtsaf gaat het richting de derde Egmond, Egmond aan den Hoef. Voorbij de bushalte de weg oversteken en linksaf richting kerktoren. Rechtsaf de Slotlaan in en dan doemt een van de meest geliefde plekken van de Egmonders op, de ruïne van Slot Egmond. ’s Avonds zijn de indrukwekkende funderingen van het slot mooi verlicht.

Oorspronkelijk bestond het slot uit een hoofdburcht, een voorburcht en een toren. Bij een brand in 1573 werd een groot deel verwoest maar een deel bleef in gebruik. Pas rond 1800 werd het laatste stuk gesloopt. Voorbij de funderingen van het slot staat het standbeeld van de beroemdste graaf van Egmond, Lamoraal die leefde van 1522 tot 1568. Als edelman maakte Egmont deel uit van de Raad van State. Samen met Willem van Oranje en Graaf Horne (het Driemansschap) verzette hij zich tegen kardinaal Antoine Perrenot Granvelle, bisschop van Atrecht, die de inquisitie invoerde in Vlaanderen.

Lamoraal van Egmond was een overtuigt katholiek, trouw aan de Spaanse koning en keurde de beeldenstorm af. Toen Alva naar de Nederlanden kwam om orde op zaken te stellen, vluchtte Willem van Oranje maar Lamoraal van Egmond bleef. Alva liet hem echter direct arresteren en in 1568 werd hij samen met Horne op de Grote markt in Brussel onthoofd.

Het was de bedoeling om hierna via de Sammerpolder terug naar Egmond-Binnen te lopen. Maar dat is in de winter met snijdende wind en de drassige dijken niet zo’n goed idee en we laten het voor deze keer. Maar wie het toch wil proberen: Na het standbeeld de weg oversteken, aan het einde rechts Kromme Hoge Dijk op en direct daarna links naar het Zomerdijkje. Na bijna een kilometer rechtsaf bij het water grasdijk op. Rechtdoor de Heilooër Zeeweg oversteken en daarna het water blijven volgen richting bebouwing van Egmond-Binnen. In het dorp bij het Luilaantje naar links. De weg naar rechts komt weer uit bij de abdij.

iDe grootste verzameling wandel- en fietstochten op www.trouw.nl/natuurtochten

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden