Van Duin ging als eerste tot het gaatje

397Sinds enige tijd is de uitdrukking tot het gaatje gaan ('tot het uiterste gaan') in zwang. Waar komt deze onzin vandaan?

Uit een door velen als komisch ervaren tekst waarmee André van Duin in de jaren zeventig het lied 'We zullen doorgaan' van Ramses Shaffy parodieerde.

Bij Shaffy eindigden de coupletten in "we zullen doorgaan / tot we samen zijn". Van Duin varieerde hierop met o. a. "we zullen doorgaan / tot we aan het gaatje zijn", kennelijk doelend op het gaatje in een grammofoonplaat. Shaffy's tekst, vermoedelijk weinig samenhangend bevonden, inspireerde de komiek tot ettelijke kolderieke rijmregels op -aan, zo als "'k ga met me sambaballen slaan", "een banaan in 't cellofaan" en "me broer heeft een hijskraan". Half Nederland, ook ik, schoot in de lach toen Avro's Toppop een videoclip van de parodie uitzond. Staande in de branding bij Egmond aan Zee brulde Van Duin, verkleed als dirigent, zijn onzin in de microfoon. Zie YouTube.

398 Is 'aanbelanden' een contaminatie van 'aankomen' en 'belanden'?

Die opvatting vindt nog steeds aanhangers. Als ze al gelijk hebben, is dat geen reden om het woord te vermijden. Het is sinds de achttiende eeuw veelvuldig aangetroffen, het eerst in een van de romans van Betje Wolff en Aagje Deken, en mag al lang als ingeburgerd gelden. Merkwaardig is dat het 'Woordenboek der Nederlandsche Taal' erbij aantekent 'niet meer in gebruik'. Dat moet een vergissing zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden