Van dopingheld tot grote boef

Steeds meer vraagtekens bij rol ex-voorzitter wielerunie Hein Verbruggen bij dopingzaken

Wat wordt de nalatenschap van Hein Verbruggen? De vraag stellen is de cynici bedienen. De gewezen voorzitter van de internationale wielerunie UCI is van zelfverklaard dopingbestrijder tot kwade genius gedegradeerd. Waar ging het fout?

Het is begin 1998. De UCI wacht op een valide testmethode om het grootschalig gebruik van epo te beteugelen. Een Festina-rijder is tegenover Verbruggen uit de school geklapt over zwart geld in die ploeg. Geld dat gebruikt wordt voor doping. Verbruggen wil ploegleider Bruno Roussel er in de komende Tour de France op aanspreken. Zijn halfzachte aanpak komt te laat. Roussel verdwijnt in de cel als een ploegwagen vol verboden middelen voor de start wordt onderschept. Festina moet de Tour verlaten in wat tot dan toe het grootste dopingschandaal ooit lijkt.

Een paar maanden later verdedigt Verbruggen zich met de opmerking dat harde bewijzen ontbraken. De Nederlander wilde Roussel duidelijk maken dat Festina onder het vergrootglas van de UCI lag. Daarmee is de kous af voor de voorzitter. Driekwart jaar later, het is dan 1999, zegt hij tegen Reuters dat het om een geïsoleerd incident ging. De wielerwereld staat dan aan de vooravond van het tijdperk Armstrong.

Verbruggen mist doortastendheid. Hij onderschatte de schaal van het dopingprobleem. De Brabander heeft er in het verleden geen geheim van gemaakt dat hij het thema 'opgeblazen' vindt. Dat er misschien wel structureel gebruikt wordt, op grote schaal, wuift hij weg. Het zijn kwajongens. Niets meer.

Het contrast met de Verbruggen die in 1991 tot voorzitter van de UCI wordt gekozen, kan nauwelijks groter. In zijn inauguratiespeech toont hij zich op dit onderwerp ongehoord strijdbaar. De bond wil de 'war on drugs' in zijn voordeel beslechten. Verbruggen (Helmond, 1941) krijgt de handen van de gedelegeerden op elkaar. Onder het bewind van de Nyenrode-alumnus zal het straks alleen nog maar over sportieve issues gaan, is de stemming onder de leden. Het blijkt verkiezingsretoriek.

Verbruggen is helemaal niet van plan iets aan het ongebreidelde gebruik van medicamenten te doen. Als renners en ploegleiders bij hem aankloppen om duidelijk te maken dat het probleem onbeheersbaar wordt, doet Verbruggen alsof zijn neus bloedt. "Nadat ik was gestopt, heb ik hem verteld wat er speelde: dat epo sinds het begin van de jaren negentig in opmars was. Hij zei dat ik overdreef", zei tweevoudig winnaar van de Ronde van Vlaanderen Edwig van Hooydonck gisteren in het Algemeen Dagblad.

Armstrong komt voor Verbruggen een jaar na de Festina-affaire als een geschenk uit de hemel. Een genezen kankerpatiënt die in de zomer 1999 de oorlog naar de achtergrond drukt. Maar helemaal vlekkeloos verloopt die Tour niet. Armstrong test positief op corticosteroïden tijdens zijn eerste Tourzege. Verbruggen vreest een 'knock out' van de sport als dit uitkomt en souffleert de Amerikaan een valse verklaring te gebruiken, claimt Armstrong begin deze week in een interview.

Verbruggen kan het die jaren erg goed vinden met de flamboyante Amerikaan. Iets te goed. De UCI-voorzitter accepteert een gulle gift van Armstrong bedoeld voor de strijd tegen doping. Als Armstrong in 2001 weer positief test, wordt hij wederom op de hoogte gebracht van zijn vergrijp. Hij stond op de radar, aldus Verbruggens uitleg begin dit jaar. Zakelijk zijn er al even korte lijntjes. Verbruggen liet zijn aandelen beheren door Thom Wiesel, de grote man achter de ploeg van Armstrong, US Postal.

Als Armstrong in 2005 stopt na zeven Tourzeges vindt ook Verbruggen het tijd zijn zegeningen te tellen. Epo is traceerbaar en het gebruik ogenschijnlijk teruggedrongen. Verbruggen laat de eer voor de invoering van het biologische paspoort over aan zijn protegé Pat McQuaid. De incidentele beschuldigingen aan zijn adres over corruptie doet de zelfverzekerde ex-bestuurder af als lasterpraat. Ook na het Usada-rapport vorig jaar.

Maar dan blijkt deze week dat Armstrong toch niet die loyale vriend waarvoor Hein Verbruggen de Amerikaan hield. De Texaan mag van zeven Tourtitels zijn beroofd, zijn strijdlust lijdt er nauwelijks onder. Zeker niet nu de nieuwe UCI-voorzitter Brian Cookson in ruil voor een volledige bekentenis een mildere straf suggereert. Cookson wil namen. Die van Verbruggen gaat ongetwijfeld vallen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden