Van deze fles maakt Lidl een nieuwe

Supermarktketen Lidl mengt zich liever niet in het debat over statiegeld, maar voor één keer wil ze haar eigen terugbrengsysteem wel toelichten. Het levert unieke flessen op.

Hij heeft maar wat verschillende kunststof flessen meegebracht, dat praat makkelijker. Colaflessen van anderhalve liter, van het Lidl-huismerk Freeway maar ook van de zogenaamde 'grote merken'. Kleine flesjes water, en wat grotere. En ook nog een 'preform', een capsule die als een embryonaal flesje straks een echte frisdrankfles zal voortbrengen.

Al die attributen heeft Albrecht de Glee nodig om het succes van het recyclingsysteem van supermarktketen Lidl te beschrijven. Liever houdt hij zich buiten het verhitte debat over de afschaffing van statiegeld. Maar voor één keer wil het hoofd logistiek van de van oorsprong Duitse supermarktgigant zijn eigenzinnige verhaal wel houden.

De meeste supermarkten hebben de afgelopen jaren namelijk een stevige lobby gevoerd die moet leiden tot de afschaffing van statiegeld. Ze vinden het systeem te inefficiënt, te duur ook. Laat iedereen die frisdrankflessen maar in de oranje containers kieperen, bij al het andere kunststofafval. Dan worden de flessen er in de sorteerfabriek wel weer uitgehaald. En in ruil voor de afschaffing van statiegeld geven ze de gemeenten miljoenen euro's om de flessen op te ruimen die niet in de oranje bak gaan, maar op straat belanden. Staatssecretaris Mansveld besloot woensdag de afschaffing van statiegeld voorlopig te schrappen, omdat de industrie zich niet aan de tegenafspraken hield. Volgende week volgt een debat in de Tweede Kamer.

Albrecht de Glee vindt helemaal niet dat zijn recyclingsysteem inefficiënt is. "We hebben het systeem juist nodig om voldoende grondstoffen te krijgen voor nieuwe flessen die uit maar liefst 60 procent hergebruikt materiaal bestaan." Ter vergelijking: een fles van Coca-Cola bestaat uit slechts 25 procent hergebruikte kunststof.

Lidl gebruikt voor haar frisdrank en waters van eigen merk 25 verschillende soorten flessen die allemaal van de kunststof polyethyleentereftalaat (pet) zijn gemaakt. Pet is zeer geschikt als verpakking voor dranken omdat het onder verhitting eenvoudig te vervormen is en er dus veel toepassingen mogelijk zijn met ook nog eens een mooie vormgeving. "Zo'n 95 procent van onze anderhalve en twee literflessen worden door onze klanten weer ingeleverd, omdat er een kwartje statiegeld op zit", zegt De Glee als hij begint met een schets van het succes van het eigen recyclingsysteem van Lidl. "Die flessen worden in de supermarkt in grote zakken verzameld, en die worden met vrachtwagens naar een van de vijf distributiecentra van Lidl vervoerd. Ze gaan mee met de vrachtwagens die goederen naar de supermarkt hebben gebracht. Dus dat vervoer is uiterst efficiënt. We rijden er geen kilometer extra voor."

Eenmaal in het distributiecentrum worden de lege flessen geperforeerd, en in balen geperst zodat er in het vervolgtraject geen 15.000 maar 700.000 flessen in een vrachtwagen passen. Is de lading compleet, dan gaan de pet-balen naar een recyclingbedrijf. Daar vindt een scheiding in kleuren plaats, en worden de flessen versnipperd. Die zogenoemde flakes worden weer gewassen, en in dat proces wordt het materiaal van doppen en flessen gescheiden. "De flakes worden vervolgens gesmolten en omgezet in korrels, die weer de basis vormen voor de preforms, tien centimeter grote capsules van pet die pas bij de frisdrankproducent worden opgeblazen tot flessen, en direct gevuld worden."

Marlijn Somhorst, die bij Lidl over het duurzaamheidsprogramma 'Op weg naar morgen' gaat, wil niet te veel kwijt over de hoeveelheden flessen die het bedrijf hergebruikt. En ook niet over de kosten, maar algemeen bekend is dat Lidl en ook Aldi op hun eigen statiegeldsysteem verdienen. "Ik kan wel zeggen dat we bij de productie van onze flessen steeds minder virgin-pet nodig hebben, zeg maar nieuwe kunststof", zegt ze. "In 2010 bevatten de Freeway-colaflessen 30 procent hergebruikte pet, dit jaar is dat al 60 procent, en we willen graag naar flessen van 100 procent hergebruikt materiaal. Om daar te komen, hebben we de door de klant gebruikte flessen hard nodig, en ons recyclingsysteem is daarbij een prachtig instrument."

Daarbij komt dat inzameling via dit systeem een goede manier is om de kwaliteit van de pet-stroom op peil te houden. "Ga je mengen met andere verpakkingen, zoals in de oranje container gebeurt, dan raakt de kunststof-stroom steeds verder vervuild totdat je er alleen nog fleeces en bermpaaltjes van kunt maken. Dan ben je aan het downgraden. Voor de frisdrankflessen heb je dan nieuwe pet nodig. In ons systeem maken we van gebruikte flessen nieuwe flessen. Het afval wordt grondstof dat zijn kwaliteit en waarde behoudt."

Hergebruik is niet het enige instrument waarmee Lidl verduurzaamt. Volgens Somhorst zijn de flessen ook 30 procent in gewicht afgenomen, waardoor er minder pet nodig is, en minder uitstoot plaatsvindt bij vervoer. Het past volgens haar helemaal bij de aandacht die er is voor verduurzaming van de keten. "Dat zit echt in ons DNA. Statiegeld past helemaal in de circulaire economie. Het is een gaaf proces. De cirkel van de frisdrankflessen is bij Lidl straks echt helemaal rond. Maar eenzelfde opdracht hebben we bij andere verpakkingen van kunststof en papier, dat wordt hergebruikt in onze nieuwe verpakkingen. En zelfs bij voedsel dat niet meer verkocht wordt, maar nog van zeer goede kwaliteit is. Dat gaat steeds vaker naar de voedselbank. We zijn pas klaar als Lidl straks geen afval meer heeft."

undefined

Tegenstanders zwijgen liever

Supermarktketen Albert Heijn, voorstander van de afschaffing van statiegeld, wilde niet meewerken aan deze productie, maar verwijst door naar branche-organisatie Centraal Bureau Levensmiddelenhandel. Die wil ook geen vragen beantwoorden en verwijst door naar de Nederlandse vereniging Frisdranken, Waters en Sappen (FWS) onder voorzitterschap van Pieter van Geel, de vroegere staatssecretaris van Milieu. Ook Coca-Cola weigert commentaar.

undefined

'Groene' Coca-Colafles bestaat vooral uit nieuwe pet

Coca-Cola verpakt sinds 2011 de halve liters Coca-Cola, Coca-Cola light en Coca-Cola Zero in de PlantBottle-fles. Deze verpakking is voor 22,5 procent gemaakt van plantaardig materiaal: suikerriet afkomstig van duurzaam beheerde plantages in Brazilië. Daarnaast bevat de fles 25 procent gerecycled materiaal. Meer dan de helft van de fles bestaat dus nog uit nieuwe pet.

Uiteindelijk wil Coca-Cola toe naar flessen die voor 100 procent uit plantaardig materiaal bestaan.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden