Van der Steur onder 'verscherpt toezicht' na terrorismedebat

Minister Ard van der Steur van veiligheid en justitie tijdens het terrorismedebat Beeld anp

Voor het kabinet is het een lichtpuntje in deze lastige referendumweek: Ard van der Steur kan aanblijven als minister van veiligheid en justitie. De VVD'er overleefde vandaag een motie van wantrouwen van de oppositie, maar staat wel onder verscherpt toezicht na een reeks onhandigheden in de nasleep van de aanslagen in Brussel.

Na een ochtend en middag debatteren kwamen alleen PVV, SP, GroenLinks, Partij voor de Dieren en een reeks afsplitsingen tot de slotsom dat zij het vertrouwen in de minister kwijt zijn. CDA, D66, ChristenUnie en SGP geven Van der Steur nog een kans, maar met de uitdrukkelijke oproep nog deze maand geld vrij te maken voor de veiligheidsdiensten zoals politie en marechaussee.

Centrale vraag voor veel partijen was of Van der Steur nog de juiste man op de juiste plaats is. Of in de woorden van SP-leider Emile Roemer: "Is deze minister onderdeel van de oplossing of het probleem?" Daar waren na de aanslagen in Brussel twijfels over ontstaan toen bleek dat een van de terroristen zonder Van der Steurs medeweten vanuit Turkije via Nederland naar België moet zijn gereisd.

'Stapje extra'
Het debat, dat voor een groot deel om deze Belg Ibraham El Bakraoui draaide, verliep roerig. Aanvankelijk trok Van der Steur zich terug op zijn bekende verdedigingslinie: de Turkse autoriteiten hadden Nederland niet vooraf telefonisch gewaarschuwd, El Bakraoui kwam niet voor in de computers van de veiligheidsdiensten en 'uit niets bleek' dat de Belg zich nadien in Nederland ophield.

Toen de Kamer bleef aandringen op meer zelfreflectie, erkende de minister dat er een stapje extra gezet had moeten worden. Zelf even bellen met Turkije bijvoorbeeld om na te gaan waarom deze man werd uitgezet. En erop toezien dat de Turks-Nederlandse werkgroep tot afspraken zou komen over de uitzetting van terreurverdachten. "Ik had er meer bovenop moeten zitten", zei Van der Steur, die beloofde voortaan 'proactief, assertief en alert' te zullen optreden.

Wending
Het debat nam een scherpe wending toen D66-leider Alexander Pechtold aan de minister vroeg of die was nagegaan hoe lang El Bakraoui na zijn aankomst op Schiphol in Nederland was gebleven. "Stapte hij in een taxi? Heeft hij gepind?" De complete oppositie rook vervolgens bloed, toen Van der Steur erkende dat hij dat helemaal niet had onderzocht.

Dat kon volgens de minister ook niet, omdat het strafrechtelijk onderzoek in handen is van België. Zonder een 'redelijke verdenking' kan niet zomaar een onderzoek tegen iemand worden ingesteld. Alleen als België daarom had gevraagd, had dat gekund. "Ik ben niet alleen de minister van veiligheid, ook van justitie."

Sisser
Daarop bracht premier Mark Rutte de boel weer tot rust door de waarde van het debat te benadrukken. "We moeten oppassen voor het automatisme dat als er iets gebeurt, er 'dus' iets mis is gegaan. We moeten wel alle lessen trekken en fouten redresseren. Daarom is het ook zo goed dat we de tijd hebben genomen om een spade dieper te graven."

Uiteindelijk liep de dag met een sisser af: 38 Kamerleden steunden de motie van wantrouwen van PVV-leider Geert Wilders. Pechtold had 'niet het gevoel dat bij de aanslagen in Brussel de Nederlandse minister iets te verwijten viel'. "Het soms wat onhandige optreden van de minister moet ons niet afhouden van de hoofdzaak: de terreurbestrijding", aldus CDA-leider Sybrand Buma. "Dat heeft hier de doorslag gegeven."

Daarmee is Van der Steurs politieke leven voor nu veilig gesteld, zij het met een nieuwe kras op zijn cv: na een motie van afkeuring in het debat over de Teevendeal en een motie van wantrouwen in het debat over MH17-anatoom George Maat, is daar vandaag een nieuwe motie van wantrouwen bijgekomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden