Van der Laans multicultibril verblindt hem

Eberhard van der Laan, burgemeester van Amsterdam, tijdens de Abel Herzberglezing op 21 september. Beeld Patrick Post

COLUMN Na de botsing der beschavingen is er ook de botsing der burgemeesters: zondag werd deze clash tussen de Amsterdamse burgemeester Van der Laan en zijn Rotterdamse ambtgenoot Aboutaleb bekrachtigd.

Van der Laan poneerde in zijn Abel Herzberglezing dat moslims geen afstand van terreurleger IS hoeven te nemen. Wie dat van hen eist, plaatst ze in een hok en scheert ze over één kam. Om de meest prominent stem te vinden die zich aan deze afschuwelijke generalisatie heeft bezondigd, hoeven we niet ver te zoeken. In deze krant riep kort geleden Ahmed Aboutaleb zijn medegelovigen op om zich per megafoon van IS te distantiëren.

Nu kun je natuurlijk zeggen dat de gereformeerde Van der Laan beter tien keer zijn jaren zeventig vulpen door zijn vingers had moeten laten rollen, alvorens moslim en dus ervaringdeskundige Aboutaleb het verdomhoekje in te duwen. Maar zo gemakkelijk wil ik me er niet van afmaken, want de zaak is te gecompliceerd en de faux pas van de Amsterdamse burgemeester te ernstig.

Van der Laan heeft een mogelijke distantiëring van moslims, of verzoek hieromtrent, uitsluitend in een perspectief geplaatst dat eenzijdig is: de verbeten autochtoon vernedert de onschuldige moslim door hem met terrorisme te associëren. Maar de multicultibril van de burgemeester verhinderde hem om naar de hoofdzaak van het huidige drama te kijken. Om de niet aflatende stroom van vertrekkende djihadisten enigszins te verhinderen, is een krachtig en continu signaal nodig uit de betreffende gemeenschap, een geluid dat de misdaden van moordende geloofsgenoten veroordeelt.

Walging
Als je oom, buurman en sportleraar, samen verenigd in een vroom elan, hun walging van IS krachtig kenbaar maken, zul je misschien langer nadenken eer je de gang naar Syrië inzet. De roep van Aboutaleb kan misschien heel wat tranen van ouders besparen. De tegenzet van Van der Laan zal het tranendal op zijn minst ongemoeid laten.

De tweede hoofdzaak die de burgemeester niet ontwaarde, is er een van gedeelde belangen. Van moslims en niet-moslims. In het weekeinde van Van der Laans lezing, buitelden de slechte nieuwsberichten over elkaar heen: mogelijk een aanslag op de paus in voorbereiding, djihadisten in Frankrijk en België gearresteerd. Gisteren vroeg IS moslims om Amerikanen en Europeanen uit de coalitielanden te doden waar ze zich ook bevinden.

Onnozelheid
Stel dat zoiets gebeurt, wat niet ondenkbaar is. Stel dat een willekeurige Nederlander door IS-aanhangers in een kelder wordt onthoofd en gefilmd. Dan is het belangrijk dat voor zoiets plaatsvindt de moslimgemeenschap IS al krachtig en eendrachtig heeft veroordeeld. Want de spanningen tussen gemeenschappen zullen dan dit land aan de rand van de destabilisatie brengen.

Dan mag Van der Laan zich zijn onnozelheid van de Herzberglezing zwaar aanrekenen. Hij die een rem is geweest in een proces van besef, bezinning en daadkracht. Hij die zijn moedige Rotterdamse collega heeft tegengewerkt. Zo'n burgemeester zal dan zijn biezen moeten pakken. Zo'n burgemeester wil niemand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden