Van der Graaf bang voor 'hete koppen' na besluit synode

Van een onzer verslaggevers DOORN - “Wat hier gebeurt is, is zo onhervormd dat het bijna onbegrijpelijk is dat het gebeurd is.”

Ir. J. van der Graaf, algemeen secretaris van de gereformeerde bond, de rechterflank van de hervormde kerk, is the day after the night before onthutst over de gang van zaken bij de bespreking van de ontwerpkerkorde van de Samen op Wegkerk. Ruim een kwart van de leden van de hervormde synode kon z'n stem niet geven aan de ontwerpkerkorde. Zo'n grote minderheid moet je niet bot wegstemmen, vindt Van der Graaf, anders krijg je hete koppen.''

Tekenend vond hij het dat er donderdagavond na de stemming over de kerkorde die de grondslag moet gaan vormen van de gefuseerde kerk van hervormden, gereformeerden en lutheranen, geen applaus klonk. Een week geleden was dat in Alphen aan den Rijn op de gezamenlijke synode van de drie kerken wel het geval. En Van der Graaf telt uit zijn winst: stemden in het vogelpark Avifauna 19 hervormde synodeleden tegen de ontwerp-kerkorde, in Doorn waren het er twee meer. “Daarmee is de fabel uit de wereld dat de gereformeerde bond aan de randen afkabbelt. Kamerbreed hebben de hervormd gereformeerden tegengestemd.” Maar de gereformeerde bond is niet de enige groep binnen de hervormde kerk die een lijn trekt. “De andere kant heeft zich ook ingegraven”, zegt Van der Graaf. “De stellingen zijn betrokken. Daar lig ik wakker van.”

Waarom niet voor een federatief groeimodel gekozen, vraagt hij zich opnieuw hardop af, in plaats van voor deze fusie-opzet waardoor de onwillige bondsgemeenten mee samen op weg worden gedwongen?

Maar hij heeft de moed nog niet opgegeven dat SoW alsnog die kant op zal gaan. De ontwerp-kerkorde gaat nu ter bespreking en amendering naar de plaatselijke hervormde gemeenten en regionale kerkvergaderingen. Het hoofdbestuur van de bond is van plan de hervormde gemeenten, bonds en niet-bonds, “grondig te informeren en op te wekken te kiezen voor het federatief model”. Van der Graaf verwacht er veel van: “Ik heb mijn hoop gevestigd op een zeer reele en doordachte standpuntsbepaling van de gemeenten. Die zou wel eens verrassend kunnen uitpakken.”

Negentien predikanten aan de rechterkant van de hervormde kerk schreven begin deze week een brief waarin ze onomwonden aankondigden niet mee te zullen gaan met het verenigingsproces van de drie kerkgenootschappen. De brief galmde luid na op de synode. Van der Graaf kan zich, op een enkele uitdruking na, volstrekt erin vinden. Hij interpreteert haar niet als een oproep tot afscheiding, maar als een “hartstochtelijke uitroep nog een keer naar de synode toe.”

Disfunctionerend

Om te voorkomen dat beginnende predikanten vastlopen, zullen hervormde theologiestudenten die dominee willen worden in hun studietijd al regelmatig werkzaamheden verrichten in een kerkelijke gemeente. Ook zal een kersverse predikant in eerste instantie slechts een beroep krijgen voor vier jaar en in zijn derde dienstjaar worden beoordeeld door de provinciale kerkvergadering. Dat besloot de hervormde synode gisteren bij de bespreking van een rapport over disfunctionerende predikanten. Het aantal predikanten dat vroeg of laat in hun gemeente problemen krijgt, is de laatste jaren gegroeid.

Uit de hoek van de kerkelijke hoogleraren werd huiverig op het eerste voorstel gereageerd. “Heel vaak vindt er een intrigerende ontwikkeling van een student tot het predikantschap plaats”, hield prof. L.A. Hoedemaker de synode voor. “Men zou dat kunnen frustreren door teveel verplichtingen in het begin.” Mr. G.H.O. van Maanen, voorzitter van de commissie die zich had verdiept in de problematiek van disfunctionerende predikanten, zag alleen maar voordelen in de vroege kennismaking met de kerk. “Een beetje veearts krijgt in zijn eerste opleidingsjaar al een koe te zien. Maar wij hebben de opleiding voor predikanten zo ingericht dat zij pas in het laatste jaar in aanraking komen met de doelgroep waar ze voor zijn opgeleid.” Op voorstel van ds. D.M. De Jong sprak de synode uit dat theologiestudenten die zich laten inschrijven in het kerkelijk album “met het oog op hun roeping en rijping niet overvraagd zullen worden”. Andere voorstellen van de commissie, zoals de verlenging van het leervicariaat tot een jaar en begeleiding van oudere predikanten, zullen worden ingebracht in het SoW-proces.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden