Van der G. vermoordde Fortuyn uit overtuiging

AMSTERDAM - Het vermoorden van Pim Fortuyn was voor Volkert van der G. een onvermijdelijke daad. Op de eerste dag van zijn proces zei Van der G. dat er bij hem nooit sprake was van morele twijfel: ,,Met het doodschieten van de heer Fortuyn heb ik veel leed voor kwetsbare groepen als moslims en illegalen voorkomen.''

Zo zwijgzaam en tegendraads als Van der G. zich na de fatale zesde mei vorig jaar gedroeg, zo hulpvaardig en open is hij voor de Amsterdamse rechtbank. Na diep nadenken op de vraag van rechtbankpresident F. Bauduin of hij in de maanden voor zijn daad ooit had gedacht aan een andere manier om Fortuyn te stoppen, antwoordt hij: ,,Dat zou naïef geweest zijn.''

Goedgebekte politici konden hem in de verkiezingscampagne ook niet afremmen: ,,Het gleed langs hem heen. De stemmingmakerij, het scoren over de ruggen van de zwaksten, de macht die de heer Fortuyn zou krijgen. Dat was onaanvaardbaar.''

Bij zijn binnenkomst in de extra beveiligde rechtszaal in Amsterdam-Osdorp is het doodstil. Van der G. loopt met gebogen hoofd naar zijn plaats. Fortuyns broers Marten en Simon zoeken zijn blik, maar de hele dag weet hij hen te ontwijken. Alleen als hij zegt dat hij Fortuyn moet nageven dat hij 'talentvol' was in het kanaliseren van kritiek, spuwen de nabestaanden vuur.

Van der G. zegt in de anderhalve maand voor de liquidatie naar dit moment toe te groeien. ,,Het beeld wordt steeds meer bevestigd, de heer Fortuyn gebruikt onlustgevoelens om zelf te kunnen scoren.'' Op zolder ligt in een koffer met anarchistische boekjes ook zijn pistool. Op de dag voor de moord, op 5 mei, speurt hij bijna twee uur lang op internet naar een plek waar hij de LPF-leider kan doden. Het wordt het Mediapark Hilversum. Rechter Bauduin: ,,Was u opgelucht dat besluit te nemen?'' Van der G.: ,,Nee.'' En op de vraag of hij gewoon is gaan slapen, zegt hij zonder een spoor van emotie: ,,Ja.''

Is er dan geen moment van aarzeling geweest, wil Bauduin weten. Bij het ontbijt, het afscheid nemen van zijn vriendin en hun baby, onderweg in de auto misschien? Van der G. zegt te geconcentreerd te zijn 'op kleine dingetjes'. Zijn stoppelbaard afscheren en oorringen afdoen om herkenning te voorkomen, vingerafdrukken van het pistool met wasbenzine wegpoetsen met latex handschoenen aan. Van der G. beschrijft zijn handelingen als mechanisch en logisch: ,,Het morele stadium was ik al lang voorbij.''

Toch herinnert hij zich een ogenblik dat de twijfel naar boven komt. Hij zit verscholen in de bosjes. Het pistool heeft hij in een klein kuiltje begraven, mocht hij gesnapt worden. Bijna twee uur zit hij daar naar eigen zeggen te filosoferen. Een bizarre toestand, uit luidsprekers die aan de buitenkant van de studio zijn opgehangen, kan Van der G. de uitzending met Fortuyn volgen. Ook de afsluiting.

Met pet, zonnebril en het pistool in een plastic zak komt hij overeind: ,,Je staat op en gaat er op af. Ik ben hier nou, dit is mijn kans.'' Verstopt tussen auto's ziet hij Fortuyn naar buiten komen. In gewone pas loopt Van der G. op hem af en schiet de eerste kogel volgens zijn plan in zijn rug. ,,Ik wilde hem niet de kans geven weg te duiken. Dan zou ik mogelijk iemand anders raken'', verklaart Van der G. Als rechter Bauduin beschrijft hoe de gaten in Fortuyns lichaam slaan, hoort de welbespraakte schutter onbewogen toe.

Van der G. moet van de rechtbank het schieten voordoen. De halfautomatische Firestar wordt uit de bewijszak gehaald. Hij gaat iets wijdbeens staan en houdt het pistool met twee handen gestrekt voor zich. Een papiertje moet de oorspronkelijke plastic zak, die de politie heeft zoekgemaakt, vervangen. Waarom heeft hij het niet bij dat ene schot gelaten, maar vijf keer gevuurd? ,,Dat veronderstelt dat het allemaal doordacht is, het gebeurt in een seconde en ik wilde slagen.''

Aan het eind van de dag noemt officier van justitie K. Plooy hem een dader uit 'overtuiging', die alleen heeft gehandeld. Iemand die staat voor zijn zaak. Is het dan niet laf om weg te rennen, vraagt Plooy. ,,Ik moet ook denken aan mijn dochter en mijn vriendin'', antwoordt Van der G.

Maandag wordt de zitting voortgezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden