Van den Assem: 'In mijn werk durf ik alles. In het echt durf ik niets'.

Tekeningen van Marjolijn van den Assem tot en met 4 juli in galerie Espace, Kerkstraat 276 in Amsterdam. Openingstijden dinsdag tot en met zaterdag: 1217.30 uur.

THEA FIGEE

Dat het afscheid komt is de 45-jarige, Rotterdamse kunstenares inmiddels wel gewend. Zes jaar geleden verkocht de Amsterdamse galerie Asselijn, die haar tot voor kort vertegenwoordigde, alles wat toen van haar op de Kunstrai te zien was. Galerie Espace, die nu haar belangen behartigt, liet op de afgelopen Kunstrai schilderijtjes uit de nieuwste serie met titel 'Luchttijd' zien. Ook daarvoor was weer veel belangstelling.

De zwart/wit-tekeningen gaan over het thema 'water'. Ze hebben allemaal hetzelfde langgerekte formaat. Over de volle breedte van het papier verschenen zacht of juist hard in het papier gekraste, golvende potloodlijnen. Ze suggereren, zonder horizon, samen een oneindige zee.

Voor de tekeningen aan de wand er tegenover heeft de haar ateliervloer onder water gezet om kunstmatiger tot een eindresultaat te komen. Ze liet er betekende vellen papier in drijven. Daarop ging ze zelf liggen om er afdrukken van haar lichaam in achter te laten. Op de aquarelachtige impressies scherpte ze nadien de contouren van haar lichaamsafdrukken met potloodlijnen aan, zodat ze in de grillige eindresultaten wat nadrukkelijker aanwezig bleven. Ze ziet ze nu nog letterlijk als 'tekeningen vanuit het water'.

Wandelingen

Met deze presentatie sluit Van den Assem het thema definitief af. Eraan vooraf gingen in haar inmiddels vijfentwintigjarige carriere thema's, die de kunstenares 'wandelingen' langs of n bergen, water of landschap noemt.

Werkelijke wandelingen in de natuur heeft ze er nooit voor nodig gehad, want al haar inspiratie komt uit het werken zelf voort en uit het lezen van literatuur, poezie en filosofie (Nietzsche). Van den Assem lijkt liever in de gedichten van haar favorieten te vertoeven dan in de wereld van vandaag. In de catalogus bij haar tekeningen is een gedicht afgedrukt van Hans Lodeizen:

'Er is een raam in de wereld waardoor ik haar liefkozingen kan gadeslaan. Er is een tover vanwaar ik het verlangen kan horen. Er is een zee waarop ik de begeerte zie.

Van den Assem haalt ook graag de bekende dichtregels van de negentiende eeuwse Amerikaanse Emily Dickinson aan:

Ik woon waar alles mogelijk is

Ik woon in een gedicht.

Uitgeput

Marjolein van den Assem voegt er voor haarzelf aan toe: "In mijn werk durf ik alles. In het echt durf ik niks." Ze tekent en schildert om het leven aan te kunnen en het werken met thema's is een methode om in die vlucht het overzicht te houden. In haar thema's gaat ze steeds tot de bodem van elk onderwerp.

"Als ik uitgetekend of uitgeschilderd raak, ben ik letterlijk uitgeput. Ik vind het belangrijk mezelf helemaal te geven, te zoeken naar de uiterste consequenties van alles en dus ook naar mijn grenzen." Alles komt bij haar uit het werk zelf voort en ook het moment, dat Van den Assem juist aan schilderen of aan tekenen toe is, dient zich vanzelfsprekend aan.

In de serie schilderijtjes met titel 'Luchttijd', die op de Kunstrai te zien waren, zijn uiterst schilderachtige tot zeer tekenachtige exemplaren te bewonderen. In deze kleurige doekjes met afmetingen van slechts dertig bij veertig centimeter gebruikt ze de stoel en het interieur als een metafoor voor het opgesloten zijn en het verlangen naar buiten, naar vrijheid.

Om ook daar concreter met het onderwerp bezig te zijn, liet ze een stoel in een plaat staal snijden. Evenals de wandelingen in het landschap, in de bergen en langs het water gaat het ook hier om het verkennen van haar grenzen. Het enige verschil is dat ze van deze nieuwste serie, die in 1991 en 1992 ontstond, eerder afscheid kon nemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden