Van de eettafel naar de schoolbank

Op de Partnerschapschool geven ook vaders en moeders les. Leraren en leerlingen zijn positief. Maar hoeveel betrokkenheid is nog goed?

Dertig kinderen rekenen en taal aanleren met slechts één leerkracht, dat is verre van ideaal, zegt Joris Spekle, medeoprichter en coördinator van de Partnerschapschool. Een goede school biedt volgens hem een programma aan dat voor ieder kind op maat is gemaakt. "Veel scholen beweren dit te doen. Maar met één leerkracht in de klas, zoals dat op 90 procent van de scholen het geval is, krijg je dat simpelweg niet voor elkaar. Daar is een-op-eenbegeleiding voor nodig."

Die begeleiding komt sinds vorig schooljaar van vaders en moeders die zich hebben aangemeld bij de Partnerschapschool. Op drie scholen van de Brabantse scholenstichting Scala begeleiden zij hun kind een paar uur per week individueel met rekenen, taal, begrijpend lezen of studievaardigheden. Dat gebeurt 's ochtends in een apart klaslokaal in de school onder toeziend oog van een leerkracht, of na schooltijd thuis aan de hand van een speciaal (computer)programma. Afhankelijk van het aantal uren dat ouders beschikbaar zijn. Meedoen aan de Partnerschapschool is niet verplicht. Kinderen van ouders die er geen tijd voor of behoefte aan hebben, volgen hun lessen gewoon in de klas.

Samenwerken

Ilona Langendonck is iedere week vier ochtenden op basisschool De Bussel in Vlijmen om haar zonen Christopher (groep 6) en Jonathan (groep 4) te begeleiden. Op deze school worden dertig kinderen via de Partnerschapschool door hun ouders gesteund. "Vorig jaar merkten we dat Christopher vastliep met rekenen", zegt de moeder tussen de sommen door. "Jonathan bleef alleen achter met lezen. Beiden worden onderzocht op dyslexie. Ze hebben allebei fantastische leerkrachten. Maar als je dertig verschillende kinderen tegelijk moet begeleiden, dan kun je soms niet goed zien waar het kind net dat ene stapje mist in het verwerken van de stof."

Die moeilijkheden zijn snel aan te pakken door een aantal uur per week alleen met een kind te werken, zien Langendonck en de leerkrachten. "Met de lastige sommen gaan we dan op de Partnerschapschool extra aan de slag. Ze missen daarbij niets van wat er in de klas gebeurt, want de uitleg van de stof krijgen ze daar of via het computerprogramma waar we samen naar kijken. Als ik niet weet hoe ik iets aan mijn zoon moet uitleggen, dan is er altijd een coördinator in het lokaal die ik om hulp kan vragen. Er is veel vertrouwen tussen de leerkracht en mij, ik zie het echt als een samenwerking."

Ook Henk van der Pas, directeur/bestuurder van de Scala-basisscholen, is zeer tevreden over de Partnerschapschool, die een jaar na invoering is uitgebreid en op zeven van zijn scholen wordt aangeboden. "We zien schoolprestaties verbeteren, ouders en kinderen geven aan tevreden te zijn en de kinderen zitten beter in hun vel. Ook scholen van buiten onze provincie tonen nu interesse." Om die positieve resultaten te staven onderzoekt een bureau de leereffecten.

Mama is geen juf

Maar niet iedereen is even positief, kritiek is er ook. Van lerarenvakbond AOb bijvoorbeeld, die benadrukt dat alleen leraren bevoegd zijn kinderen les te geven. Bovendien zou het sociale ongelijkheid in de hand werken, want niet alle ouders hebben tijd om zoveel uren te investeren. "Overdag rekenen ze met mama en dan gaan ze 's middags weer terug naar hun groep. Dat zorgt voor rare situaties", aldus AOb-bestuurder Liesbeth Verheggen in het Onderwijsblad.

Joris Spekle vindt die kritiek onterecht. "Er is al veel ongelijkheid. Vermogende ouders kopen dure huiswerkbegeleiding of orthopedagogische hulp in. Ik wil zo veel mogelijk het onderwijs verbeteren door alle ouders in de gelegenheid te stellen om op een fijne manier bij te dragen aan de ontwikkeling van hun kind. Zij geven geen les, zij begeleiden hun kind. Daar hoeven ze geen pedagogische en educatieve kennis en expertise voor te hebben, want daar hebben we leerkrachten voor. Ouders worden daarbij geobserveerd, begeleid en gecoacht door de school. Hun inzet is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. We verwachten van ouders dat zij zich conformeren aan het pedagogisch klimaat van de school. Komen ze er samen niet uit, dan heeft de leerkracht het laatste woord. Overigens is dat maar één keer voorgekomen."

Ouders kennen hun kind immers het beste, zij weten hoe hun zoon of dochter leert en waar sterktes en zwaktes zitten, verklaart Spekle het succes. Daar kan de school haar voordeel mee doen. Maar bovenal hebben kinderen baat bij de directe terugkoppeling. "We hebben hier kinderen die door de Partnerschapschool een taalachterstand hebben ingelopen. Een kind dat succes ontnemen, dat noem ik pas sociale ongelijkheid."

Maar lopen kinderen zonder zulke actieve ouders dan geen achterstand op? "Die kinderen werken juist in kleinere klassen, omdat een deel van de klasgenoten een paar uur op de Partnerschapschool zit. Dus ook de kinderen van wie de ouders niet meedoen, hebben baat bij de Partnerschapschool."

Het is allemaal heel goed bedoeld, maar niet ieder kind heeft voordeel van ouders die ook nog eens op school over hun schouder meekijken, zegt Frederik Smit, expert ouderbetrokkenheid bij onderzoeksinstituut ITS, verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Smit is voorstander van intensieve samenwerking tussen school en thuis, maar deze vorm gaat hem net een stap te ver. "In de praktijk zie je toch vaak dat als ouders eenmaal binnen zijn, de school ze steeds meer laat doen. Maar niet alle ouders hebben de juiste pedagogische en didactische vaardigheden. Kinderen hebben tijdens schooluren professionals nodig. En ruimte, om zich los van hun ouders te kunnen ontwikkelen."

Combinatie thuis en school

Dat een school ervoor kiest om kinderen een op een te begeleiden is prima, maar laat het dan over aan professionals, zegt Smit. "Gepensioneerde leerkrachten bijvoorbeeld, die zich nog fit genoeg voelen om een paar uur in de week kinderen vrijwillig te begeleiden."

Als het aan Spekle ligt, gaat het onderwijs juist nog een stapje verder door leerlingen bepaalde vakken via de Partnerschapschool thuis te laten volgen. "Voor sommige kinderen is een drukke klas niet de ideale plek om je te ontwikkelen in rekenen, taal en spelling. Zij hebben een prikkelarme en vertrouwde omgeving nodig. Sociale vaardigheden kunnen ze dan tijdens andere vakken op school ontwikkelen."

Maar voor dit oorspronkelijke plan stak de onderwijsinspectie een stokje, omdat kinderen volgens de leerplichtwet de hele dag fysiek aanwezig moeten zijn op school.

De inspectie volgt de Partnerschapschool in haar huidige vorm met interesse maar ziet geen aanleiding om onderzoek te doen, laat een woordvoerder weten.

Christopher (9), ietwat verlegen, vindt het fijn dat zijn moeder hem zo intensief helpt met rekenen. "Mijn moeder durf ik eerder om hulp te vragen als ik iets niet snap dan de juf. Soms, als ik net iets nieuws heb geleerd, denk ik dat ik het niet kan. Dan legt mama het nog eens uit, en zegt ze dat ik moet doorzetten. Dan lukt het toch. En als ik het af heb, dan mag ik even chillen hier."

Middelbare school

De Partnerschapschool heeft de band met haar zonen een extra dimensie gegeven, zegt moeder Ilona Langendonck, die zich vooraf heeft verdiept in handleidingen van methoden en leerdoelen. "Straks gaan we dit afbouwen, want op de middelbare school moeten ze het zelf gaan doen. Toch denk ik dat ze tegen die tijd mij makkelijker om hulp zullen vragen als ze ergens tegenaan lopen, omdat we nu hebben ervaren dat we samen iets nieuws kunnen ontdekken en daarin samen leren. Uiteindelijk ben je als ouder eindverantwoordelijk voor de opvoeding en ontwikkeling van je kind. Ik vind het fijn dat er een school is die ouders de ruimte geeft om die verantwoordelijkheid ook te pakken."

Op de Partnerschapschool helpt Ilona Langendonck haar zoon Christopher terwijl initiatiefnemer Joris Spekle beschikbaar is voor extra uitleg en begeleiding.

Als een kind hulp krijgt van een ouder, helpt dat ook de andere leerlingen: die zitten in een kleinere klas

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden