Review

Van de borg naar de kerk

In de voormalige Nederlands Hervormde Kerk te Midwolde bevindt zich een kleinood van een orgel. Het is niet alleen zeer oud maar heeft ook een bijzondere geschiedenis. Het werd in 1630 gebouwd door Levinus Eekman als een huisorgel, vermoedelijk voor de bewoners van de Groningse borg Nienborg. De bewoners hiervan moeten een rijk muziekleven hebben gekend, want uit inventarislijsten blijkt dat zij onder meer enkele klavecimbels en een orgelpositief bezaten.

Het waren deze borgbewoners die verantwoordelijk waren voor het rijke kerkinterieur te Midwolde met rouwborden, herenbank, grafmonument, kansel en het orgel. Omdat het oorspronkelijk als huisorgel gebouwd was, wordt aangenomen dat het eerst dienst heeft gedaan op de Nienborg, alvorens het een plaats in de kerk kreeg.

Om het geschikter voor kerkelijk gebruik te maken werd het Eekman-positief tussen 1657 en 1659 herbouwd door de orgelbouwer Andreas de Mare. Die gebruikte Eekmans eiken meubel als onderbouw voor de aanzienlijk monumentalere en van prachtig beschilderde luiken voorziene kas. In deze situatie werd het bij de restauratie in 1986 weer teruggebracht.

Op een onlangs uitgekomen cd HET EEKMAN / DE MARE-ORGEL IN MIDWOLDE (distributie Organa Incognita, Leek, tel. 0594-580552) laat organist Vincent van Laar horen dat dit orgel even fraai klinkt als het oogt. Hij speelt er kerkelijke en profane muziek op, die gecomponeerd werd in de tijd dat dit orgel door Eekman werd gebouwd. Aan de verfijnde en intieme klank is nog te horen, dat het instrumentje aanvankelijk meer voor huis- dan voor kerkmuziek was bedoeld. In de werken van Jan Pietersz. Sweelinck, Peter Cornet, John Bull en Abraham van de Kerckhoven klinkt het zilverachtig, helder en gedistingeerd. Vincent van Laar bespeelt het levendig en met fijnzinnige articulaties. In de Midwolder kerk wekt hij zo de muziek tot leven zoals die er wellicht door de bewoners van de Nienborg omstreeks 1640 op gespeeld is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden