Van de bijstand naar orchideeënkweek

Gemeente Rotterdam duwt werklozen naar kassen in nabijgelegen Westland

Hans Olsthoorn is een man die met liefde over de Phalaenopsis praat. In het bedrijf Sion Orchids, waarvan hij financieel directeur is, reiken de orchideeën tot aan de horizon.

Het gaat de kweker voor de wind. "De orchidee drukt andere kamerplanten uit de vensterbank en de tuincentra", zegt Olsthoorn. In de nieuwe hoofdvestiging in De Lier in het Westland wordt op 30.000 vierkante meter geteeld. Sion Orchids behoort wereldwijd tot de allergrootste spelers in deze markt.

De kweker heeft zestig werknemers in vaste dienst. Daarnaast lopen er ongeveer evenveel uitzendkrachten rond, voornamelijk Oost-Europeanen. Meer specifiek: Polen. Wethouder Marga de Goeij (CDA, werk en inkomen) van de gemeente Westland zegt dat 'Oost-Europeanen noodzakelijk zijn voor de glastuinbouw'. "Anders blijft het werk liggen." Directeur Olsthoorn vertelt dat Sion Orchids niet kan groeien zonder de hulp van buitenlanders. "Sterker: dan zouden we het bedrijf naar Oost-Europa moeten brengen."

In het Westland vragen de kwekers om arbeidskrachten, in Rotterdam leven 33.000 mensen van een bijstandsuitkering. "Hier klopt iets niet", vindt Marco Florijn. Hij is PvdA-wethouder werk en inkomen in de buurgemeente. Florijn kwam vorig jaar mei over vanuit Leeuwarden om de gesneuvelde Dominic Schrijer op te volgen. De nieuwkomer werd geconfronteerd met een tekort van 100 miljoen euro op de begroting voor sociale zaken. "Het huis staat in de fik", sprak Florijn. Er moest dringend iets gebeuren.

Het college van Rotterdam (PvdA, VVD, D66, CDA) vindt dat uiterlijk in 2014 tienduizend bijstandsgerechtigden een baan moeten hebben. Wethouder Florijn wil, zo maakte hij vorige maand bekend, tweeduizend van hen aan het werk zetten in het kassengebied van het Westland. "Op de bank zitten is echt geen optie meer", zegt Florijn. Wie straks een baan bij een kweker niet accepteert, heeft een probleem. De wethouder: "Eerst waarschuwen we en dan korten we op de uitkering."

Hoe realistisch is dit plan?

Het maakt kweker Olsthoorn niet uit welke nationaliteit zijn werknemers hebben: "Ze moeten flexibel zijn, Engels kunnen praten en inzet tonen." Het werk begint om 07.00 uur. Volgens Florijn bestaat er een verkeerd beeld van het Westland, "dat alles er heel erg vies is en je voor 6 euro per uur wordt afgebeuld. Dat klopt gewoon niet."

Nederlandse werklozen hebben tot op heden nauwelijks interesse getoond voor de kassen. Peter van Koppen runt het uitzendbureau Koppen & van Eijk en heeft ruim drieduizend mensen in dienst. Zeker driekwart komt uit Oost-Europa. Het bedrijf heeft vier vestigingen in Polen. "Kijk, de werkgevers willen voor bepaald werk liever een Oost-Europeaan dan een Nederlander", zegt Van Koppen. "Dat is helder. Je weet zeker dat je een hardwerkende arbeidskracht krijgt." Toch stuurde hij afgelopen zondag een e-mail naar de Rotterdamse wethouder: 'Ik wil je helpen', stond erin. Hoe? "Je moet iemand die twee jaar thuis heeft gezeten niet direct aan het werk zetten", denkt Van Koppen. "Maar als je iemand eerst een reïntegratietraject laat volgen, moet het lukken. Ik ga er in ieder geval mijn best voor doen. We kunnen bijvoorbeeld een promotiefilm maken over het Westland, of bijstandsgerechtigden een toer door het gebied laten maken, zodat ze beseffen dat het werk hier wél leuk is."

Wethouder De Goeij denkt dat het Rotterdamse plan zal aanslaan. Ze kent de tuinders, zegt ze, als 'maatschappelijk verantwoordelijke mensen'. "De kwekers hebben heus het besef dat ze Nederland zo draaiende kunnen houden."

Haar Rotterdamse collega zegt dat 'er een groot probleem op ons af komt'. Florijn: "De arbeidsmarkt piept en kraakt. We hebben straks krachten tekort in de zorg, de binnenvaart, de techniek. Daar hebben we mensen voor nodig. En dat terwijl er nu Rotterdammers inactief thuis zitten. Dat vind ik moreel slecht."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden