Van Damme dankte voor steun en 'rechtzetting'

AMSTERDAM, SINGAPORE - Johannes van Damme heeft een van zijn laatste bezoekers gevraagd twee boodschappen naar buiten te brengen: hij is dankbaar voor alle blijken van medeleven en hij is heel blij dat een rapport over zijn contacten met de Centrale recherche-informatiedienst hem alsnog 'recht doet'.

De Nederlandse dominee Joop Spoor bracht dit gisteren over na zijn derde en laatste bezoek aan Van Damme in de Changi-gevangenis. De predikant zei dat de 59-jarige Nederlander 'een bijzonder sterke indruk maakte'. “Hij houdt zich vast aan zijn geloof en aan de wetenschap dat veel mensen voor hem bidden. Hij is daar erg van onder de indruk”, aldus Spoor.

Van Damme heeft de predikant verteld dat hij pas woensdag het CRI-rapport in handen heeft gekregen. Hij ziet volgens de predikant in het rapport een vorm van rehabilitatie. Van Damme heeft ontkend betrokken te zijn bij drugsmokkel en laten weten dat hij in de val is gelopen, die Nigeriaanse criminelen voor hem hadden opgezet uit wraak voor zijn contacten met de CRI. Spoor: “Van Damme zei me dat het rapport laat zien dat 'ik de waarheid heb gesproken, dat ik niet zomaar iemand ben. Ik ben in waarde gegroeid. Ik heb mijn recht gekregen'.”

De Nederlandse predikant heeft tot vannacht een rol gespeeld in een laatste particuliere poging om de regering van Singapore tot clementie te bewegen. Spoor is begin vorige week door de stichting voor geestelijke verzorging van gedetineerden in het buitenland, Epafras, naar Singapore gestuurd. De stichting had bovendien, met financiële steun van de liefdadigheidsinstelling Bond zonder naam, de Haagse advocaat mr. G. Spong in de arm genomen om een laatste inspanningen voor Van Damme te doen. Dit is gisteren bevestigd door de voorzitter van Epafras, mr. E. M. van Zelm.

Spong heeft namens de stichting de Nederlandse regering benaderd met het verzoek om het rapport ter beschikking te stellen van de verdediging van Van Damme, die een nieuw clementieverzoek wilde indienen. Aanvankelijk kreeg hij volgens Van Zelm nul op het rekest, maar in tweede instantie ontving Spong het document alsnog. Epafras had de Haagse advocaat de opdracht gegeven zonodig een kort geding aan te spannen tegen de staat om de regering te dwingen het rapport af te geven.

Volgens Van Zelm is Epafras in het geweer gekomen naar aanleiding van berichten over het bestaan van een rapport van een rechercheur van de Centrale recherche-informatiedienst, waarover de verdediging van Van Damme niet zou beschikken. Het rapport zou de lezing van Van Damme dat hij in de val is gelopen aannemelijker maken.

Het rapport zou bevestigen dat Nigeriaanse criminelen op de hoogte waren van die contacten. Van Damme zegt dat zijn arrestatie in Singapore op 27 september 1991 het gevolg is van hun wraakactie. Van Damme heeft altijd ontkend te hebben geweten dat een van zijn koffers 4,3 kilo heroïne bevatte. Hij heeft de rechtbank verteld dat hij de koffer onder zijn hoede heeft genomen als vriendendienst voor een Nigeriaanse zakenrelatie. - Vervolg op pagina 3

'Bij doodstraf mag er geen enkele twijfel zijn' VERVOLG VAN PAGINA 1#

Het gerechtshof in Singapore achtte echter ook in hoger beroep bewezen dat Van Damme schuldig was aan smokkel en veroordeelde hem vorig jaar ter dood. Het recht in Singapore kent geen andere straf bij bezit van meer dan vijftien gram heroïne.

De Nederlandse minister van buitenlandse zaken, Hans van Mierlo, heeft dinsdag bevestigd dat Van Damme “incidenteel contact” heeft gehad met de CRI. Gevraagd naar het rapport, zei hij dat de verdediging daarover al begin vorig jaar beschikte. Van Mierlo voegde er aan toe dat er geen aanwijzingen zijn dat er verband is tussen Van Dammes CRI-contact en zijn arrestatie in Singapore. Spong zegt dat deze lezing haaks staat op hetgeen Van Dammes advocaat in Singapore, E. Pereira hem heeft verteld: “Het was volstrekt nieuwe informatie.” De Haagse advocaat heeft het document dinsdag naar zijn collega in Singapore verstuurd in Engelse vertaling. Volgens hem heeft Pereira het gevoegd bij een nieuw verzoek om clementie aan het adres van de president van Singapore, die overigens handelt op advies van de regering.

De voorzitter van Epafras, mr. Van Zelm wil geen oordeel geven over het optreden van het ministerie van buitenlandse zaken. Hij hoopt dat het de komende dagen opening van zaken geeft over zijn inspanningen. “Maar in het geval van doodstraf vinden wij dat er geen enkele twijfel mag rijzen over het bestaan van een rapport dat mogelijk verandering in het vonnis teweeg kan brengen. Dan moet er zekerheid zijn en kun je niet volstaan met de opmerking: 'Wij weten van niets'.”

Guus van Bladel, vaste bezoeker en vertrouweling van Van Damme in Singapore, heeft zich gestoord aan het optreden van dominee Spoor omdat hij vreesde dat de berichten over het CRI-rapport de veroordeelde valse hoop zouden geven. Van Bladel hechtte eraan dat Van Damme in zo groot mogelijke gemoedsrust zijn laatste dagen zou kunnen doorbrengen. Volgens hem is die verstoord door het onverwachte verschijnen van dominee Spoor, vorige week.

Spoor zegt dat te betreuren, maar het laatste bezoek aan Van Damme heeft bij hem de indruk gewekt dat de veroordeelde het zelf zeer op prijs heeft gesteld dat het rapport boven water is gekomen. “'Ik heb mijn recht gekregen', zei Van Damme me wijzend op papieren naast hem. 'Laat iedereen dat maar weten'. Ik kan verder de betekenis van het rapport niet beoordelen, maar hij toonde zich daar zeer dankbaar over.”

Spoor zegt dat zijn bezoek in de eerste plaats bedoeld was om geestelijke bijstand te verlenen. Hij zegt geen valse hoop te hebben willen wekken maar dat hij hoogstens bij Van Damme de indruk heeft achtergelaten dat 'er nog beweging was' zodat hem ook niet elke hoop zou zijn ontnomen. Van Damme zou hem gevraagd hebben het onderzoek naar zijn rol voor de CRI voort te zetten, ongeacht zijn lot.

Dominee Spoor zegt dat Van Damme hem uitdrukkelijk gevraagd heeft ook zijn dankbaarheid door te geven voor alle steunbetuigingen die hij heeft ontvangen. Volgens de predikant was hij verheugd dat via een internationale steungroep voor gevangenen, gebedsgroepen voor hem bijeen zijn gekomen.

Dominee Spoor zelf is gistermorgen voor de laatste keer bij Van Damme en zijn vrouw in de Changi-gevangenis geroepen. Gedrieën hebben zij gebeden in het Engels - Van Dammes vrouw is Nigeriaanse. Ook zij maakte op de predikant een sterke indruk. Spoor heeft later nog een half uur alleen met Van Damme doorgebracht, die van huis uit hervormd is. Volgens Spoor hechtte Van Damme eraan om bijbelteksten en psalmen ook in het Nederlands te lezen omdat zij toch in eigen taal een andere klank en betekenis hebben. “Bij het lezen zag ik hem soms knikken en stopte ik even om terug te gaan naar een regel.”

Ten afscheid gaf Spoor hem de aronitische zegen: De Here zegene u en behoede u, de Here doe zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig, de Here verheffe zijn aangezicht over u en geve u vrede. . .

Dominee Spoor: “Wij bleven door glas gescheiden. Van Damme boog zijn hoofd naar voren en ik legde mijn vingers op het glas.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden