Van bootvluchteling naar 'Team Hoop'

Yusra Mardini in het olympisch bad. Maanden eerder zwom ze in de Middellandse Zee naar Europa.Beeld reuters

Ze hebben maar één ding gemeen: ze komen in Rio uit onder de vlag van de vluchtelingen. 'Maar we zijn meer dan dat.'

Met één hand houdt ze het touw vast, waarmee ze de boot meetrekt. Haar andere arm haalt ze door het water, ondersteund met een stevige beenslag. Het is 12 augustus 2015 en Yusra Mardini - 17 jaar pas - ligt in het holst van de nacht in de Egeïsche zee.

Samen met haar zusje Sarah is ze aan boord gestapt van een bootje dat de twee naar het Griekse eiland Lesbos moet brengen. Met twintig andere Syrische vluchtelingen zijn ze via Libanon naar de Turkse westkust gekomen, weggevlucht van het oorlogsgeweld in Damascus.

Dan gaat de motor kapot en zijn ze aan hun lot overgeleverd. Slechts vier van de mensen aan boord kunnen zwemmen. Er zit maar één ding op. Mardini - in Syrië een getalenteerd zwemster - laat zich samen met haar zusje en twee anderen in het water zakken.

Mardini zwemt voor haar leven en voor dat van de andere vluchtelingen aan boord. Na vier uur voelt ze eindelijk vaste grond onder haar voeten. Ze halen de overkant, in tegenstelling tot vele andere bootvluchtelingen die omkomen in hetzelfde water.

Yusra Mardini, die als lid van het vluchtelingenteam meedoet aan de Spelen.Beeld Getty Images

Profielen Nederlanders
Welke Nederlanders komen er vandaag in actie? Kijk op Wie is wie in Rio en lees meer over onze sporters.

Historische deelname
Een jaar later vertelt Mardini haar verhaal in het perscentrum in Rio de Janeiro. De zwemster, die het volgende week opneemt tegen zwemvedettes als Ranomi Kromowidjojo en Cate Campbell, komt samen met zes mannen en drie vrouwen in actie op de Olympische Spelen onder de vlag van het vluchtelingenteam.

Vanavond zullen ze tijdens de openingsceremonie gebroederlijk het Maracaña Stadion inlopen achter de witte vlag met de gekleurde ringen. 'Team Hoop' moet de aandacht vestigen op de wereldwijde vluchtelingencrisis. IOC-voorzitter Thomas Bach wil dat de historische deelname van de bijzondere groep hoop geeft aan mensen die lijden onder verdrukking. Het moet een signaal zijn voor de internationale gemeenschap dat vluchtelingen de maatschappij kunnen verrijken.

De Congolese judoka Popole Misenga (24) hoopt dat de aandacht voor zijn verhaal hem in contact brengt met zijn twee broers die hij uit het oog is verloren. Misenga was vijf toen zijn moeder tijdens de burgeroorlog werd vermoord. Alleen dwaalde hij een week door het regenwoud tot hij als wees in Kinshasa belandde.

Tijdens de teamoverdracht hield Misenga het niet droog toen hij vertelde over zijn broers. "Ik weet niet meer hoe ze eruit zien. Ik ben hier zodat ze mij op televisie kunnen zien. Dan weten ze dat ik hier in Brazilië ben, nog leef en alles goed met me is."

In het slop
Medailles gaan de sporters niet halen in Rio, net zomin als wereldrecords. Door de oorlog in Syrië raakte de zwemcarrière van Mardini in het slop. Aangekomen in Berlijn pakte de zwemster, die in 2012 op 14-jarige leeftijd voor Syrië in actie kwam op de WK kortebaan in Istanbul, het zwemmen weer op.

Taxichauffeur
De Ethiopische marathonloper Yonas Kinde (36) werkt naast zijn sport als taxichauffeur in Luxemburg en de vijf lopers uit Zuid-Soedan wonen in een Keniaans vluchtelingenkamp. In Rio willen ze het label vluchteling van zich af schudden.

"We zijn meer dan dat", zei de 21-jarige Yiech Pur Biel, die in hardlopen een nieuw levensdoel vond, nadat hij tien jaar in Kakuma in een van de grootste vluchtelingenkampen ter wereld woonde. In Rio komt hij in actie op de 800 meter.

Zwemster Mardini wil laten zien dat vluchteling geen vies woord is. "We kunnen iedereen laten zien dat we mensen zijn en heel veel dingen kunnen. Mijn boodschap is: geef nooit op."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden