Van bankmedewerker naar lesgeven op een tienerschool, dat is wel even wennen

Anneminke Tjalsma maakte de overstap van de financiële sector naar het onderwijs. Ze werkt nu op de tienerschool in Sneek. Beeld Reyer Boxem

De financiële sector blijft krimpen. Bank- en verzekeringsmedewerkers kunnen terecht in het onderwijs, waar tekorten zijn. Het is wel even wennen.

De schooldag is bijna afgelopen als Anneminke Tjalsma (42) het woord neemt. De klok in het klaslokaal met geplastificeerde boodschappen als ‘jij bent bijzonder’ nadert drie uur.  De 10- tot 14-jarigen van de Tienerschool in Sneek stoeiden met een voedingsworkshop binnen een project over ‘balans’. Stagiaire Tjalsma mag de dag afsluiten.

“Zoals jullie weten kom ik uit de financiële wereld. Daar is balans ook belangrijk. Ik heb even de definitie opgezocht: een balans is een staat van bezittingen en vorderingen enerzijds en schulden anderzijds.” De kinderen gapen Tjalsma aan. Gauw schakelt de voormalig medewerker van de plaatselijke Rabobank door naar de foto’s van het uitje in het klimbos. De kinderen klommen op houten vlonders en hingen aan kabels, Tjalsma maakte de foto’s en geeft commentaar. “Hier is iemand zijn balans goed kwijt.”

Tjalsma is een van de vele voormalig bankmedewerkers met een nieuwe carrière. Het aantal banen in de financiële sector krimpt ieder jaar. Tussen 2006 en 2016 verdwenen volgens het CBS 43.000 banen bij banken, verzekeraars en andere financiële dienstverleners. Het UWV verwacht dat de daling van het aantal banen vorig en dit jaar uitkomt op nog eens vierduizend per jaar.

WW of omscholen

De financieel adviseurs en administratief medewerkers die hun baan verliezen moeten iets nieuws verzinnen. Slechts een tiende van hen vindt werk in de eigen sector, blijkt uit cijfers van het UWV. Nieuw werk vinden buiten de eigen sector blijkt lastig: 74 procent van de mensen die tussen april 2016 en maart 2017 werkloos raakten in de financiële sector, waren dat een jaar later nog steeds. Dat percentage is enigszins geflatteerd. Een deel van de bankmedewerkers overbrugt een periode tot het pensioen, of kiest bewust voor een sabbatical.

Maar toch: de financieel dienstverleners overspoelen de arbeidsmarkt. Dat biedt kansen voor het met tekorten worstelende onderwijs. Banken, verzekeraars en lerarenopleidingen tekenden vorige maand dan ook een convenant dat de overstap naar het onderwijs moet vergemakkelijken. Tot nu toe is met name de financiële stap van bank naar pabo te groot. Slechts 3 procent van de werkloze mensen uit de financiële sector die bij UWV ingeschreven staan, kiest voor het onderwijs.

Voor de klas staan is niet voor iedereen, waarschuwt directeur Joost Kieft van de Katholieke Pabo Zwolle (KPZ), mede-verantwoordelijk voor het omscholingsprogramma ‘Van Rabo naar Pabo’. “Je moet veel vakken kunnen geven, en de dynamiek van de klas en bevlogen ouders aankunnen.”

Broodbakje

Lesgeven is nogal wat anders dan particulieren voorzien van financieel advies, erkent Tjalsma in Sneek. Zestien jaar lang was dat haar rol bij de Rabobank in Sneek en Bolsward. Bij een reorganisatie koos ze voor de vlucht vooruit. “Mijn gedachte was: ben ik nú aan de beurt, of over een jaar?” In haar achterhoofd sluimerde het onderwijs al langer.

De overstap bevalt haar goed, al was het aan het begin even wennen. “Vorig jaar liep ik stage bij groep 3. Daar leerde ik omgaan met al de kleine regels. Wie bijvoorbeeld als eerste zijn of haar broodbakje mag ophalen”, zegt Tjalsma. 

De zakelijke bankwereld mist ze niet. “Bij vergaderingen denk ik nu soms: het kan wel wat efficiënter. Maar aan de andere kant heb ik op deze school de vrijheid om veel zelf te bedenken. De bank heeft allerlei regels, wetten en processen.” In de klas moet ze de strikte planning die ze uit haar vorige leven heeft overgehouden juist af en toe loslaten. “Dan heb ik een les top voorbereid en valt iemand uit een klimrek. Bij de bank heb je dat niet.”

PORTRET 1:  Diane Klimstra (38), werkte ruim vier jaar bij de bank en staat sinds augustus 2013 voor de klas op basisschool ‘t Holt Huus in Huissen

Diane Klimstra

“Ik zat in 2006 bij een vergadering van mensen in maatpakken, die praatten over renteswaps, winstmarges en grote bonussen. Ik dacht: dit wil ik niet. Ik wil het verschil maken.

Voor de klas was het in het begin echt fantastisch. Toch kreeg ik moeite met het cultuurverschil. Bij de bank is men veel meer bezig met nieuwe vormen van samenwerken, in kleinere teams bijvoorbeeld. Na twee of drie jaar op school kreeg ik het gevoel dat ik alleen nog maar administratie deed. ‘s Avonds laat mailde ik nog met bezorgde ouders. Ik sliep drie uur per nacht. In maart 2018 had ik een paniekaanval toen ik mijn eigen kinderen naar school bracht. Ik bleek een burn out te hebben.

Nu reïntegreer ik op dezelfde school waar ik ben uitgevallen. Ik zou anderen willen waarschuwen. Het onderwijs is een mooi vak, maar het vraagt zoveel. Je stapt ’s ochtends in een rijdende trein die na schooltijd pas stopt.”

PORTRET 2: Chantal Jansen-Vlooswijk (48), werkte 22 jaar bij de bank en geeft sinds januari 2018 les op het MBO College Almere.

Chantal Jansen

“Mensen ontwikkelen, zien waar hun kwaliteiten liggen. Eigenlijk deed ik dat bij ING ook. Ik gaf advies aan particulieren en was verantwoordelijk voor een kantoor. In die rol begeleidde ik steeds meer de reorganisatietrajecten van anderen. Ook was het steeds de vraag of ik zelf kon blijven. Ik heb vijf keer met succes gesolliciteerd op mijn eigen functie. Uiteindelijk ben ik uit eigen beweging weg gegaan. 

Al een paar jaar verkende ik het onderwijs, maar de financiële consequenties waren groot. Dat heeft me negen jaar tegengehouden. 

Twee jaar geleden liep ik stage bij het ROC in Lelystad. Daar raakte ik verknocht aan het beroepsonderwijs. Nu geef ik loopbaanadvies, rekenen en facilitaire vakken over het uitvoeren van ondersteunende diensten in bijvoorbeeld de horeca of logistiek. Hier komt een groep jongvolwassenen binnen met grote rugzakken die structuur en begeleiding nodig hebben. Maar dat vind ik juist de uitdaging.”

Lees ook: 

Tot 2018 moeten nog eens 12.000 man weg bij Rabo

Er verdwijnen veel banen bij Rabobank, maar topman Drayer heeft het liever over de wereldproblemen.

ABN Amro snijdt verder in eigen vlees

Tot 2020 moet ruim 6 procent van de huidige arbeidsplaatsen zijn wegbezuinigd, bleek in 2016.

ING wil door ontslagen vooral veel winst maken

De ING schrapt duizenden banen, maar met de bank gaat het volgens topman Ralph Hamers alles behalve slecht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden