Van Amen tot Zekveld: terugblik op jaren zestig beeldende kunst

'The Wonder Years'. Museum Boymans-van Beuningen, Rotterdam. Di t/m za 10-17, zon- en feestd. 11-17 t/m 19 jan. Boek 'Van Amen tot Zekveld' ¿ 49,50.

De tentoonstelling begint met hevige niet-figuratieve schilderijen van Gust Romijn in kleuren en Daan van Golden in zwart-wit. Subtieler, met een zweem van terugkerende figuratie, zijn die van Hans Verwey en Mathieu Ficheroux. De weke vormen met erotische zinspelingen bij Ficheroux brengen ook de - hier ten onrechte afwezige - schidlerijen in de herinnering, waarmee Jan van den Broek op magistrale manier als een picturale internist optrad. Hij presenteerde ingewandstoestanden zoals in de 17e eeuw Abraham van Beyeren vissen etaleerde. In de Rotterdamse schilderkunst waren in de jaren zestig grote formaten niet zeldzaam meer.

Aan de keerzijde van het schot waar het felle doek van Romijn hangt, ziet de kunst er opeens koeler uit. Hier hangen enkele schilderijen in een vlakke prentenboektrant van Jacob Zekveld, die zowel 'De afwas' als sprookjes voor kinderen of volwassenen tot thema koos. Enkele van zijn doeken die ik voor de Delftse 'Contour'-tentoonstelling in de jaren zestig had gekozen, bleken na de opening op de gang gehangen te zijn. Ze waren kennelijk te nieuw. Maar nieuw was destijds vooral de produktie van objecten.

Heiligenbeeldjes

Daarbij gebruikte Woody van Amen aanvankelijk oude materialen waaronder heiligenbeeldjes voor commentaren op de actualiteit, maar weldra bleken sommige kunstenaars zich vrij hoge produktiekosten te kunnen veroorloven. Toen liet Van Amen toestellen fabriceren met een koelaggregaat of een zwaailamp. Romijn liet een decoratieve stapeling maken van gestapelde blokken van kunststof, gescheiden door smalle lichtende lagen; Jan van Munster ging zijn aanvankelijk in marmer weergegeven vruchtbaarheidsthema in plastics verder ontwikkelen en Wim Gijzen ironiseerde de boompje-beestje-huiselijkheid in kunststof. Toni Burgering uitte met objecten in metaal en plexiglas zijn ontzag voor de ruimtevaart, totdat hij op spiralen van neon overging.

Dat vooral bij Van Munster een samenhangend oeuvre groeide, had met een installatie duidelijk gemaakt moeten worden. Een groot gemis is het ontbreken van een van de meditatieobjecten van Ficheroux. Hij begon met kleine werken zoals kubussen met organoïde uitwassen. Collega's werden geïnspireerd door zijn werken in kunststof. Hoogtepunten van een wezenloze schoonheid - sacraal of ironisch bedoeld? - waren sarcofaagvormen met een innerlijke gloed. Het Stedelijk Museum kocht zijn 'Schone slaapster'. Voor de kabouters zette hij er oude caféstoelen omheen, waarop een geplooid doek van spierwitte, stijve plastic was gedrapeerd.

Ficheroux bracht ook eens van enkele van zijn collega's één hoofdhaar in omloop, op een in een goudkleurige lijst gevat blad gesigneerd papier. Meer van dergelijke ideeën realiseerde Daan van Golden. Op de expositie krijgt men daar geen vermoeden van. Er hangt een van zijn geschilderde textielpatronen. Onder de exposanten zijn twee jong gestorven kunstenaars. Schilder Hans Hollanbach ontplooide zich het overtuigendst met decoraties in het Dordtse stadskantoor. Op het 'bevriende staatshoofd' in brons van Leendert Janzée vechten infanteristen.

De expositie volgt het boek 'Van Amen tot Zekveld', waarin Gepke Bouma een knappe beschrijving geeft van de klimaatverandering in Rotterdam in de jaren zestig. Er was daar in die tijd in de beeldende kunst nog wel het een en ander gaande dat van ten minste zo veel belang was. Onder anderen Dolf Henkes, Wout van Heusden, Kees Timmer, Joop van Meel en Henk de Vos waren volop actief. Maar Gepke Bouma heeft zich welbewust tot de nieuwe stromingen beperkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden