VAN ACHTER HET FORNUIS

Vrijdag, 17 juni: '...mijn toegang tot de politiek is een andere geweest. Een ander soort praktijk, waarin belangen en tegen stellingen niet altijd met verstand en goede wil te overbruggen zijn. Waarin machts- en krachtsverhoudingen soms de doorslag geven.' Dat schreef ik in Vrij Nederland in een in memoriam bij de dood van Jan Tinbergen, een man met een hart van goud, die ik pas voor het eerst ontmoette toen hij al ver in de zeventig was.

Tinbergen was er rotsvast van overtuigd dat met behulp van wetenschap en goede wil economische vooruitgang te boeken valt en de wereld regeerbaar te maken is. Dat geloof straalde hij uit, bijna op het naïeve af.

Het is belangrijk dit geloof levendig te houden, maar toch had ik er behoefte aan er enige scepsis van mijn kant tegenover te stellen. Niet helemaal toevallig, want de stagnerende formatie leert dat goede wil en een helder verstand ontoereikend zijn. Zo langzamerhand moet daarom maar eens blijken hoe partijen de krachtsverhoudingen echt inschatten. Er moeten knopen worden doorgehakt.

Zondag, 19 juni: Sinds jaar en dag heeft zich een populistisch soort conservatisme (wat weer verschilt van het meer 'traditionele' conservatisme van het CDA) in de VVD genesteld. Het is het soort conservatisme dat gemakkelijk door de Telegraaf in beroering te brengen is, en dat begint nu toch knap vervelend te worden. Harde bezuinigingen? De rekening presenteren bij de onderkant van de samenleving zal men bedoelen. Het planbureau werkt er ook al aan mee. Directeur Zalm schat de effecten van de scherpere keuringen voor de WAO veel te zuinig in. Dat noemt hij realistisch. Ik noem het gewoon conservatisme, waar de VVD zich graag bij aansluit. Als dat maar goed afloopt.

Maandag, 20 juni: We zijn er uitstekend in geslaagd de precieze plaats van ons etentje in Amsterdam verborgen te houden. Gelukkig wel, want aan samenzweerderige foto's à la Wiegel en Van Agt heb ik geen enkele behoefte. Dig vertelde me vanavond laat wel dat een fotograaf naar ons op zoek was geweest in een Italiaans restaurant. Daar vroeg hij of hij Kok mocht spreken, met als gevolg dat hij prompt bij de kok werd gebracht. Ondertussen zaten we gewoon bij een Chinees in de Binnen Bantammerstraat achter een hap bami. Nog wat grappen gemaakt over het bami-akkoord ten huize van de familie De Vries, waarbij Elco zich weer met hangende pootjes bij de coalitie aansloot. En verrek, zoals wij daar gedrieën bij elkaar zaten, geloof ik dat het met paars ook best wat worden kan. Maar mor gen zit Frits weer bij zijn fractie, bij Rudolf met zijn rekenmachine. Zeker, Rudolf is geen machtsfactor van betekenis in de VVD, maar hij zaait wel de nodig scepsis. Meer dan me lief is.

Nederland-Saoedie Arabië? Het is verleidelijk, maar morgen wacht weer een zware dag. Woensdag naar Korfoe en weer terug en vrijdag weer naar Korfoe. Ik ga gewoon pitten.

Woensdag, 22 juni: Bolk noemt me nu al grappend president. Maar ondertussen zitten de besprekingen behoorlijk vast. Frits meende zelf publiekelijk een schot voor de boeg te moeten lossen: de koopkracht van de minima zou niet buiten schot kunnen blijven. Het is zoals ik al in mijn in memoriam schreef: een helder verstand en goede wil zijn niet genoeg. Het komt op de krachtsverhoudingen aan en op een portie bluf. Misschien moeten Hans en ik de VVD onder druk zetten met het dreigement van een minderheidsregering van PvdA en D66.

Afijn, eerst maar eens kijken of we Lubbers voor Europa kunnen behouden. Nog niet eerder heeft Nederland zo'n kandidaat in de aanbieding gehad en toch lijkt de hofhouding van Kohl en Mitterrand anders te willen beschikken. We gaan er hard tegenaan en wat er ook gebeurt, het zal duidelijk moeten worden waarom de keuze op een bepaalde kandidaat is gevallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden