Val Balkenende II komt Antillen slecht uit

Drie ministers in drie jaar tijd, is een beetje te veel van het goede voor de Antillen. De eilanden vrezen dat de nieuwe minister Nicolaï geen tijd is gegund de afgesproken agenda af te maken.

Een week geleden. In de Haagse binnenstad komt de koopavond langzaam op gang. Binnen in Hotel Mercure is het iets minder verzengend warm dan buiten. In de lobby kijken drie Antilliaanse politici met stijgende verbazing naar een levensgroot tv-scherm. „Het is gedaan met het kabinet-Balkenende”, zegt ex-premier Etienne Ys. Zijn voorgangster Suzy Camelia-Römer en de huidige minister-president Emily de Jongh-Elhage kijken roerloos naar het scherm. Een streep door de rekening, noemt de Antilliaanse premier de val van het kabinet.

Eerder op dag spraken de drie met minister Pechtold, dan nog minister van koninkrijkszaken. Die leverde namens de regering een notitie over belangrijke punten die de nieuwe staatkundige verhoudingen mogelijk moeten maken. Daarin staan oplossingen voor ingewikkelde zaken als de drukkende schuldenlast van 2,2 miljard euro, hoe het verder gaat met het bestuur, openbare orde, justitie en armoedebestrijding. De conferentie over de opsplitsing van de Antillen in eilanden met een status aparte (Aruba, Curaçao en Sint Maarten) lijkt dan nog nabij. Op die conferentie kan meteen worden geregeld hoe Bonaire, Sint Eustatius en Saba een directe band met Den Haag krijgen.

Enigszins opgelucht stapt de delegatie het weekeinde in het vliegtuig naar huis. Minister Remkes zal de portefeuille van Pechtold overnemen. De bewindsman kent de eilanden goed. Op zijn departement woonde eerst de D66-minister De Graaf in en tot de breuk Pechtold. Op zijn vele bezoeken aan de Antillen heeft Remkes blijk gegeven een goed gevoel te hebben hoe de toekomstconferentie eruit gaat zien. Met hem is de kans groot de nieuwe verhoudingen zoals afgesproken per 1 juli 2007 in kunnen gaan.

Maar in Den Haag loopt het anders. Nicolaï komt tot verbazing van De Jongh-Elhage uit de hoge hoed van Balkenende. De VVD-staatssecretaris van Europese zaken heeft niet veel parate kennis over de overzeese delen van het koninkrijk in huis, denkt de premier. Dat lijkt Nicolaï zich ook te realiseren, gezien zijn uitspraak gisteren na zijn gesprek met Balkenende: „Ik zal daar veel moeten zijn. Het zijn mooie eilanden, maar we hebben zorgen.”

Helemaal onbekend met de Antillen is Nicolaï ook niet. In Brussel onderhandelt hij al jaren over een verdrag dat de verhouding tussen de Antillen, Aruba en de Europese Unie moet regelen. Dan gaat het erom of de eilanden in de toekomst een Ultra Perifere Status kunnen krijgen of een andere gunstige relatie.

Of Nicolaï voldoende ruimte krijgt voor concrete stappen op weg naar een nieuwe staatkundige verhouding, is ongewis. De onderhandelingen over de toekomstconferentie gaan zoals altijd door op ambtelijk niveau.

Dat was tijdens de periodes waarin er geen Nederlandse minister was ook zo. Die bewindslieden – De Graaf en Pechtold – kregen overigens de afgelopen drie jaar te maken met vier verschillende Antilliaanse premiers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden