Vaker nee zeggen is nodig in de zorg

Gezondheidseconoom: Laat arts nut behandeling uitleggen 'Verzekeraars moeten stoppen met inkoop overbodige zorg'

Artsen moeten veel vaker 'nee' zeggen tegen een patiënt om te voorkomen dat de zorgkosten verder uit de hand lopen. De verzekeraars kunnen artsen daartoe dwingen door hen beter om uitleg te vragen over de noodzaak van behandelingen. Dat zegt Johan Polder, hoogleraar economie van de gezondheidszorg in Tilburg en verbonden aan het RIVM, vandaag in deze krant.

Polder is geen tegenstander van de marktwerking die we sinds 2006 kennen in de zorg, maar wijst wel op de risico's. "Markten hebben de natuurlijke neiging te zoeken naar nieuwe doelgroepen." Het streven naar hogere omzetten, ook bij ziekenhuizen, leidt ertoe dat het zorg-aanbod wordt uitgebreid, of dat bestaande zorg in een nieuw jasje aan de man wordt gebracht. Polder: "Hoestpoli's, snotterpoli's, snurkpoli's: de meerwaarde is onduidelijk, maar het is een normaal verschijnsel aan het worden in ziekenhuizen."

Omdat zorgverzekeraars sinds 2006 officieel de regisseurs van de zorg zijn, roept Polder hen op hier tegen op te treden en deze zorg niet meer in te kopen. Dat gebeurt nu nog nauwelijks, ook omdat de meeste zorgverzekeraars een 'budget' afspreken met ziekenhuizen waaruit alle zorg wordt bekostigd.

Polder spoort zorgverzekeraars bovendien aan artsen eindelijk aan te spreken op de onverklaarbare praktijkvariatie in de ziekenhuiszorg, het fenomeen dat de behandeling voor dezelfde ziekte in de ene regio anders is dan de andere. Vergelijkingen wijzen uit dat sommige instellingen bijvoorbeeld 5,5 keer sneller overgaan tot een herniaoperatie dan andere. Ook zijn er grote verschillen bij spataderen, vaatvernauwing in de benen en prostaatvergroting. Volgens zorgverzekeraar CZ gaan hierdoor jaarlijks bijna 25.000 mensen onnodig onder het mes. "Een arts moet dat kunnen uitleggen", vindt Polder.

Trouw start vandaag een serie over de gezondheidszorg. Hoe is bijvoorbeeld de aanhoudende kostenstijging te verklaren? En helpt het wat als we allemaal opeens heel gezond leven, minder roken of goed letten op de pondjes? Zo blijkt dat zorg aan 95-plussers weliswaar behoorlijk in de papieren loopt, vooral omdat zij relatief vaak verblijven in een AWBZ-instellingen. Maar de snelst groeiende 'kostenpost' is vooral de babyboomer; daarvan zijn er niet alleen veel meer, ze hebben ook veel vaker meer zorg nodig dan vroeger.

Trouw liep ook een maand mee in het Deventer Ziekenhuis, om de praktijk in de zorg van nabij te volgen. Hoe kostenbewust zijn artsen en hoe worden keuzes gemaakt? Wat te doen met patiënten die steeds ouder en zieker worden?

VANDAAG 3

Interview met Johan Polder

DE VERDIEPING

Aflevering 1: Bij de Spoedeisende Hulp

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden