Vaker hennep in lege huizen

Leegstand lokt criminelen. Verhuurders moeten kandidaat-huurders strenger controleren.

Criminele organisaties maken vaker gebruik van leegstaande huur- en koopwoningen voor de illegale teelt van hennep.

Door de economische crisis staan meer woningen tijdelijk leeg, wachtend op een koper of huurder. De eigenaar kan dubbele woonlasten niet opbrengen of ziet huurinkomsten smelten. Daarom accepteert men sneller een huurder - zonder te kijken of deze wel betrouwbaar is.

Bij de organisatie Meld Misdaad Anoniem kwamen dit jaar 5657 meldingen over hennepkwekerijen. Volgens een woordvoerder van het meldpunt zitten daar meer kwekerijen in woningen bij dan voorheen. Om precies te kijken hoe groot de groei is, gaat het meldpunt per 1 januari de meldingen splitsen in 'hennepkwekerij' en 'hennepkwekerij bedrijfspand'.

Illegale hennepteelt gaat vrijwel altijd gepaard met de diefstal van energie. Volgens Netbeheer Nederland komen jaarlijks ongeveer 5000 energiediefstallen aan het licht. Het overgrote deel daarvan is afkomstig van de illegale kwekerijen. Volgens de beheerder van het elektriciteitsnetwerk is het aantal energiediefstallen de afgelopen jaren redelijk stabiel.

De kwekerijen worden wel anders gerund, zegt een woordvoerder. "De illegale teelt is begonnen in de huursector en daarna verschoven naar grootschalige teelt buiten de bewoonde wereld in een grote loods of schuur. Het komt tegenwoordig steeds vaker voor dat meer creatieve plaatsen worden gebruikt." Denk aan plekken onder bruggehoofden, maar ook aan (koop)woningen die tijdelijk te huur staan.

De energiebedrijven zien dat het aantal kwekerijen dat wordt opgerold, stijgt. De hoeveelheid gestolen energie blijft echter gelijk. Dat duidt er volgens de netbeheerder op dat grote kwekerijen in het kader van risicospreiding zich splitsen in meerdere kleine kwekerijen.

Volgens het Openbaar Ministerie is dit groeiende probleem niet alleen op te lossen met veroordelingen bij de strafrechter. Er moet eerder worden ingegrepen. Volgens het OM moet al bij het opstellen van een huurcontract duidelijk worden of de huurder die zijn naam op het contract zet, in de praktijk niet een katvanger blijkt te zijn. Veel criminele organisaties gebruiken dergelijke stromannen om aan woningen te komen. De katvangers maken volgens een woordvoerder van het OM gebruik van valse documenten, zoals identiteitspapieren, loonstroken en werkgeversverklaringen. Door deze identiteitsfraude eerder op te sporen, wordt voorkomen dat de woningen aan handlangers van criminele organisaties worden verhuurd.

Makelaars en de bemiddelaars die de woningen verhuren, moeten daarom kandidaat-huurders beter controleren. Ze kunnen dat doen door bijvoorbeeld in de gemeentelijke administratie te kijken en door bij het BKR in Tiel na te gaan of de beoogde huurder schulden heeft. Katvangers hebben vaak geen vaste woon- of verblijfplaats en zitten in de schulden. Weerbare verhuurders zijn volgens het Openbaar Ministerie een goede remedie tegen de opkomst van de illegale kwekerijen in woningen. Er komt komend jaar ook een landelijke campagne die de burgers meer bewust moet maken van de risico's die zijn verbonden aan het verhuren van een woning.

Diefstal van energie dupeert iedereen
Jaarlijks wordt volgens Netbeheer Nederland 1 miljard kilowattuur aan elektriciteit gestolen. Die gestolen elektriciteit is 180 miljoen euro waard. Dat cijfer is gebaseerd op de schatting dat er in Nederland 30.000 illegale kwekerijen actief zijn met een gemiddeld jaarlijks energieverbruik van 35.000 kWh.

Als deze (illegale) klanten hun rekening zouden betalen, staat er op hun energierekening een bedrag van 6000 euro. Dat bedrag bestaat voor 40 procent uit belasting, geld dat dus niet in de schatkist terechtkomt, voor 25 procent uit transportkosten en 35 procent uit leveringskosten.

De kosten van de diefstallen worden voor een derde verhaald op de consument, en voor twee derde bij de zakelijke klanten van de energiebedrijven in rekening gebracht. Dat betekent volgens cijfers van Netbeheer Nederland dat iedere consument jaarlijks twee euro betaalt voor de gestolen energie.

De energiebedrijven voegen zich met grote regelmaat in rechtszaken tegen illegale hennepkwekers en weten zo ongeveer 15 procent van de gestolen energie vergoed te krijgen. Voor verhuurders die hun pand blijken te hebben verhuurd aan illegale kwekerijen kan de schade in de vele tienduizenden euro's lopen. Vaak breekt brand uit door ondeugdelijk aftappen van de elektriciteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden