Vakbonden ruziën om Duits spoor

Staking van machinisten legt treinverkeer Duitsland vrijwel plat. Ergernis over grote macht van een kleine vakbond.

"Het is allemaal de schuld van de Deutsche Bahn", hield Claus Weselsky gisteren vol tegenover de pers. "In de onderhandelingen doen ze één stap voorwaarts en twee stappen achterwaarts." De voorzitter van de Duitse Vakbond voor Treinmachinisten (GDL) wijst elke verantwoordelijkheid resoluut van de hand voor de chaos deze week in het treinverkeer als gevolg van zijn staking.

Gisteren om drie uur kwamen in Duitsland de meeste goederentreinen tot stilstand. Vanmiddag vanaf twee uur volgen de passagierstreinen. De rest van de week, tot zondagochtend negen uur, ligt het spoorwegverkeer in Duitsland vrijwel plat. Hiermee is de langste spoorwegstaking in Duitslands naoorlogse geschiedenis begonnen. De staking treft miljoenen Duitsers en daarnaast volgens NS International ook 10.000 Nederlandse reizigers.

Tot de staking is opgeroepen door Weselsky's vakbond GDL, een betrekkelijk kleine vakbond met 34.000 leden. In Duitsland neemt de ergernis toe over de macht die zo'n gespecialiseerde belangengroep weet uit te oefenen. Politici en spoorweggebruikers krijgen langzaam genoeg van de chaos waarin die club het spoor keer op keer stort.

Aan de basis van het conflict staan de normale verlangens van een vakbond die de positie van zijn leden wil verbeteren. De GDL verlangt 5 procent meer loon, een uur per week minder werken en minder overuren. De werkgever van de machinisten, de Deutsche Bahn, is na lang getreuzel bereid de GDL daarin een goed eind tegemoet te komen.

Wat de Bahn echter niet wil, is dat eventuele nieuwe afspraken over de arbeidsvoorwaarden ook gelden voor conducteurs en rangeerders. Dat is echter een eis van de GDL waar het overleg telkens weer op vastloopt. Over die groepen werknemers, zegt de Bahn, hebben we al afspraken gemaakt met de EVG, de Spoor- en Verkeersvakbond, die 200.000 leden telt.

De EVG houdt zich in het huidige conflict op de achtergrond. Hij steunt de GDL niet maar valt hem ook niet in het openbaar af. Achter de schermen speelt zich echter een bikkelharde machtsstrijd af: Wie vertegenwoordigt welke werknemers bij de spoorwegen? Welke vakbond bepaalt welke koers voor welk deel van het spoorwegpersoneel?

Toen vorig jaar het conflict tussen de GDL en de Bahn uitbrak en duidelijk werd dat het ook een conflict was tussen twee vakbonden, greep de regering in. Minister van sociale zaken Andrea Nahles (SPD) diende een wetsvoorstel in dat werkgevers in staat stelt met de grootste vakbond binnen het bedrijf een overeenkomst te sluiten die voor alle werknemers geldt.

De oppositie van de Groenen en de Linkspartij stond op haar achterste benen. Ook het wetenschappelijke bureau van het parlement liet weten dat het wetsvoorstel niet in overeenstemming is met de rechtsregels. Oppositiepartijen en GDL dreigen nu met een klacht bij het hoogste gerechtshof. Het conflict, daar is men het in de Duitse media over eens, zou niet zo hoog zijn opgelopen als de GDL niet zo'n stijfkoppige leider had gehad.

Claus Weselsky, de man die in de DDR zijn machinistencarrière begon, mag zich inmiddels rekenen tot de meest gehate personen in Duitsland. Het aanvankelijke begrip voor zijn harde opstelling is nu tot een minimum gedaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden