Vakbonden leggen Italië plat om nieuwe banenwet

Premier Renzi wil het land hervormen, maar moet juist extra bezuinigen van de Europese Commissie

De twee grootste vakbonden van Italië leggen het land vandaag plat. Tijdens een landelijke staking met de slogan 'Zo gaat het niet' organiseren ze protestmarsen in alle grote steden. Voor reizigers is dat een nachtmerrie, want het openbaar vervoer rijdt heel onregelmatig en honderden vluchten zijn geannuleerd. Overheidskantoren blijven dicht; de vuilnis wordt niet opgehaald.

Het belooft het grootste spierballenvertoon van de bonden te worden sinds 2011, toen premier Mario Monti aan het bezuinigen sloeg om Italië uit de financiële en economische crisis te trekken. Vandaag laten de twee bonden zien dat ze het ook niet eens zijn met het economische beleid van Matteo Renzi, en dan in het bijzonder met diens hervorming van de arbeidsmarkt.

Eerder deze maand heeft het parlement de omstreden 'banenwet' goedgekeurd, die de regels van de arbeidsmarkt vereenvoudigt. De tientallen vormen van tijdelijke contracten worden teruggedrongen en er moet één soort vast contract komen, waarmee nieuwe werknemers geleidelijk aan meer zekerheden krijgen.

Renzi wil zo een snel toegenomen scheefgroei tegengaan: aan de ene kant hebben (meestal oudere) werknemers in vaste dienst heel veel rechten, aan de andere kant hebben (meestal jongere) flexwerkers die nauwelijks.

Bovendien worden de mogelijkheden voor een ontslagen werknemer om zijn of haar baan via de rechter terug te krijgen beperkt. Ontslagen medewerkers krijgen vaker een ontslagvergoeding. Zo zullen bedrijven meer geneigd zijn om mensen aan te nemen en te investeren, hoopt Renzi.

Maar hoe de banenwet er precies uitziet, moet de regering nog bepalen. De hoogte van de ontslagvergoeding en de exacte gevallen waarin ontslagen werknemers hun baan terug moeten krijgen, zijn nog helemaal niet uitgewerkt. Het parlement heeft de regering alleen het groene licht gegeven om zaken te veranderen en de hervorming vervolgens door te voeren.

Ook al is de banenwet nog vaag, de bonden zijn ertegen. Susanna Camusso, voorzitter van de grootste bond CGIL, is ervan overtuigd dat werknemers alleen maar minder rechten zullen krijgen.

De staking van vandaag is ook puur machtsvertoon: Camusso meent dat Renzi haar en haar collega's minacht. In tegenstelling tot de vorige leiders van de grote linkse Democratische Partij voelt Renzi zich absoluut niet verplicht om met de vakbonden over nieuwe regels voor de arbeidsmarkt te onderhandelen. Hij zegt: "Onderhandelen doen ze maar met werkgevers. Over wetten onderhandel ik alleen met het parlement." Renzi was hooguit een uur beschikbaar voor een gesprek over de banenwet met de belangrijkste vakbondsleiders.

Niet alleen de vakbonden zetten Renzi onder druk. Dat doen ook de Europese Commissie en de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Die eisen dat Italië - waar de werkloosheid naar een recordhoogte van 13 procent is gestegen, waar de economie maar niet wil groeien waardoor grote sociale spanningen broeien - in 2015 meer bezuinigt dan nu het plan is. Ze dreigen met sancties.

Maar Renzi ziet niks in extra bezuinigingen. De premier zet alle ballen op hervormingen van de arbeidsmarkt, het belastingsysteem, justitie, de kieswet en het parlement om Italië, op den duur, te laten opbloeien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden