Vakbeweging mist kans voor verjongingskuur

Jongeren komen in 'De Nieuwe Vakbeweging' weinig aan bod. De vernieuwing is niet meer dan een kortstondige stoelendans.

DANNY MEKI¿ | INTERNETEXPERT en JURIST EN LID VAN FNV JONG

Jongeren voelen zich niet aangetrokken tot de vakbeweging en blijven weg. Begrijpelijk, maar ook een groot probleem, want zonder representatieve achterban kan de beweging geen bindende, individu-overstijgende afspraken maken. Jong Nederland wordt weggejaagd door het gespannen sfeertje binnen de onoverzichtelijke en ontoegankelijke vakbeweging, terwijl veelbelovende vakbondsinitiatieven voor een flexibele arbeidsmarkt de kop in worden gedrukt.

De ouderen van de toekomst zagen ondertussen hoe het op leeftijd discriminerende casino-pensioenakkoord werd omarmd door vakbondsmevrouw Agnes Jongerius: 6 miljoen jongeren stonden erbij en keken naar het publieke moddergevecht.

Een publiek gevecht om een paar broodkruimels is voor weinigen aantrekkelijk. Logisch dat ook de oudere zich merkbaar ongemakkelijk voelt bij de recente ontwikkelingen. Wie wil nog onderdeel zijn van de collectieve spil in het poldermodel als op termijn zal blijken dat het niemands belang meer dient?

Een schel geluid was te horen in de kapitale hoofdkantoren van de verschillende vakbonden, ditmaal beduidend anders klinkend dan de toon van het bekende fluitje: klokslag twaalf. 'Kwartiermaker' Jetta Klijnsma ging met spoed polderen in het poldermodel. Het was bij de presentatie van 'De Nieuwe Vakbeweging' vorige week lang zoeken naar de grondige update van het besturingssysteem. De groots aangekondigde vernieuwing bleek te gaan om een kortstondige stoelendans: geen nieuwe vakbeweging, noch een voor buitenstaanders waarneembare vernieuwing binnen de bestaande vakbeweging. Geen nieuw recept, maar meer van hetzelfde.

Door al het enthousiasme tijdens de presentatie zouden we de wegblijvende jongeren bijna vergeten, een van de redenen voor deze grondige verbouwing. Wie over vijftien jaar onderdeel is van de Nederlandse arbeidsgemeenschap krijgt een luxepositie cadeau: de komende decennia ontstaat een groot tekort aan hoog- én laagopgeleide arbeidskrachten die daardoor verbeterde arbeidsposities tegemoet kunnen zien. Prangende vragen over onze arbeidspositie googelen of twitteren we, zonder vakbond. Op gemeenschappelijke lijnen heeft de arbeidsbevolking van overmorgen dus geen hulp meer nodig: de toekomst van 'collectieve' belangenbehartiging wordt fluïde, op maat gemaakt.

De onoverzichtelijke, versnipperde Oude Vakbeweging had er goed aan gedaan om naar het schelle alarmsignaal te luisteren en een échte verjongingskuur te ondergaan. Met als eindresultaat één overzichtelijke organisatie met een representatieve vertegenwoordiging. Een organisatie die middels quota recht doet aan het werkveld, zodat jongerenbestuurders en zzp'ers meer te zeggen krijgen, en het zo ook 'hun' vakbeweging kan worden.

Ook interessant voor de afvallige discipelen. In plaats daarvan worden hun belangen verder naar de achtergrond gedrukt en gaan alle meeverhuizende bonden een democratische lat-relatie aan waarin geen bond meer dan 16,67 procent te zeggen krijgt. Dat betekent een formalisering van de machteloosheid van FNV Jong, die meer dan 33 procent van de (toekomstige) arbeidspopulatie tracht te vertegenwoordigen.

Geen nieuwe vakbeweging, maar oude kruimels in een nieuwe trommel. Betekent dat het einde van het poldermodel? Waarschijnlijk niet, want ook hier geldt de wet van Archimedes: zo lang de dichtheid van drijfzand groter is dan van het menselijk lichaam, zullen de mensen blijven drijven. En vakbonden blijven bestaan.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden