Vadertje Tijd

Ik vind zo'n moderne lege klok, met alleen maar twee wijzers doch zonder streepjes of cijfers die de uren en minuten aangeven, eigenlijk maar niks. Alsof we in een soort vacuüm leven, in de eeuwigheid, en bang zijn om af te tellen omdat we dan immers tenslotte bij de dood uitkomen. Die wijzers draaien maar rond in het niets, ze wijzen niets aan, als je wilt kun je het gewoon als een betekenisloze mobiel zien, niet veel meer dan een traag ronddraaiende propellor. Of zit er een antroposofische gedachte achter, zoals bij Steiners knuffelpoppen die oren, neus, vingers, tenen en navel ontberen om de verbeelding van het kind te stimuleren, al zou ik niet weten in welk opzicht vingers en een navel mijn fantasie beperken?

Maar de streep- of cijferloze klok komt bij mijn weten heel ergens anders vandaan, te weten uit de witte, steriele wereld van de designmeubelen. Koele kamers van beroemde en prijzige snit waar je helemaal geen houvast meer in hebt omdat ze allemaal een soort steriel universum vormen. Als puber schilderde ik mijn kamer oranje en paars en hing er een visnet in waar ik dan weer allerlei troep op smeet, op de vloer legde ik rieten matten. Ik wil niet beweren dat dat de ideale smaak vertegenwoordigt maar ik wist in elk geval waar ik was.

Terug naar de klok. Een klok moet ook het liefst hoorbaar tikken, is mijn bescheiden mening. Ooit bezocht ik met mijn ongetrouwde tante Nel een vriendin van haar die, ook al ongetrouwd, in een klein huisje woonde, met een tafel, een stoel en een bed, als in oude volksverhalen. Op de schoorsteenmantel stond een pendule haar tijd weg te tikken, dag-in-dag-uit mocht je aannemen. Ik ben het nooit vergeten. Grijze, zonder opwinding voorbijgaande levens. Het enige wat daar opgewonden werd, was de klok, tik tik tik. Ik heb me wel eens voorgenomen mee te tellen tot het einde, tot mijn laatste snik, maar dat hield ik gelukkig niet lang vol.

Een van de mooiste klokken die ik ken komt voor in de roman 'Het Leven en de Opvattingen van de Heer Tristram Shandy' van de achttiende-eeuwse Engelse dominee Lawrence Sterne. Vader en moeder Shandy bedrijven elke eerste zondag van de maand de liefde, als moeder Shandy het liefdesspel op zeker moment onderbreekt en haar man vraagt of hij de klok wel heeft opgewonden. Want een stilstaande klok, dat moet je niet hebben. Intussen heeft het voorttikken van het ding ook iets angstigs. Baudelaire, in 'l'Horloge': 'Horloge! dieu sinistre, effrayant, impassible, Dont le doigt nous menace et nous dit: <

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden