Vaccinatie onder refo's neemt toe

biblebelt | Iedere generatie reformatorische christenen heeft minder moeite met inenten, blijkt uit onderzoek. Dat is vooral te danken aan 'gematigde' bevindelijken.

Hoe lang nog tot de biblebelt geen mazelenuitbraken meer beleeft? Op grond van de Bijbel je kind niet vaccineren, wordt in bevindelijk gereformeerde kringen eerder uitzondering dan regel, zo blijkt uit een onderzoek van het Radboud Medisch Centrum en de GGD Zuid-Gelderland. Iedere generatie reformatorische christenen heeft minder moeite met prikken tegen bijvoorbeeld mazelen.


In de nieuwe editie van het European Journal of Public Health beschrijven de onderzoekers de resultaten van een meting onder krap duizend 'refo's' tussen 18 en 40 jaar. Van hen zegt 55 procent gevaccineerd te zijn, tegen 40 procent van hun ouders. De bereidheid om hun kinderen te laten inenten is opvallend groot. Bijna twee derde (65 procent) heeft zijn kroost laten vaccineren, of is nog kinderloos, maar heeft dat voornemen.


Daarmee zwemmen refo's, die al zeker anderhalve eeuw afkerig zijn van prikken, plots in tegen de landelijke stroom. De deelname aan het rijksvaccinatieprogramma nam de afgelopen twee jaar telkens met een halve procent af, tot schrik van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).


Dat maakte in november nog bekend dat het twee miljoen euro uittrekt voor extra voorlichting. Religie speelt bij die nieuwe twijfelaars geen rol. Waar refo's van oudsher de prik afwijzen omdat ze vertrouwen op Gods voorzienigheid, doen niet-refo's dat meestal omdat ze bang zijn voor schadelijke bijwerkingen. Het bestaan daarvan is overigens nooit aangetoond.


De toegenomen reformatorische bereidheid om te vaccineren lijkt vooral te danken aan 'gematigde' bevindelijken. In de Gereformeerde Bond bijvoorbeeld, de orthodoxe flank van de Protestantse Kerk, is 80 procent gevaccineerd. Maar in de zwaarste kerkverbanden, zoals de Gereformeerde Gemeenten in Nederland en de Hersteld Hervormde Kerk, ligt de vaccinatiegraad nog steeds onder de 25 procent.


Van de 'gematigden' zijn er steeds meer, want bevindelijken die overstappen van kerkverband gaan vaker van zwaar naar gematigd dan andersom. Dat zou de vaccinatiegraad kunnen opstuwen.


Behalve door orthodoxie wordt de vaccinatiebereidheid van oudsher ook bepaald door de familiegebruiken. "Voor een jonge orthodox-protestantse ouder is het waarschijnlijk moeilijk om te breken met een lange niet-vaccinatietraditie", schrijven de onderzoekers.


Maar nu lijkt dat dus toch te gebeuren: iedere generatie doet minder moeilijk over de prik.


Uiteindelijk is de beslissing bij het eerste kind leidend. Als ouders eenmaal hebben beslist of ze hem of haar inenten, maken ze bij latere kinderen dezelfde keuze. "Daarmee starten ze waarschijnlijk een nieuwe familietraditie, één die wordt gedragen door hun kinderen en kleinkinderen."


Dat is uiteindelijk goed voor de volksgezondheid, want refo's wonen vaak dicht bij elkaar en kunnen dus relatief makkelijk een epidemie veroorzaken.


De biblebelt loopt min of meer diagonaal door Nederland: van dorpjes op de Zeeuwse eilanden, via het Groene Hart naar de Veluwe en Overijssel.


De afgelopen decennia kwam zo'n epidemie een paar keer voor. In 2013 en 2014 bijvoorbeeld, toen 182 kinderen met mazelen in het ziekenhuis belandden en één zeventienjarig meisje overleed.


De onderzoekers sluiten niet uit dat de prik in de biblebelt op termijn toch weer in het verdomhoekje belandt. Als seculiere prikcritici de publieke opinie blijven beïnvloeden, kunnen ook refo's weer bedenkingen krijgen, waarschuwen ze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden