Vaarwel, waarde stadsdichter!

Guur klimaat in kunsten sijpelt door naar lagere overheden

"De toon die het Rijk heeft gezet over cultuur, heeft invloed op de lagere overheden", zegt Alexander van Grevenstein. Hij zit in een bijzaal van de Tweede Kamer tegenover de woordvoerders cultuur van de Tweede Kamer.

Van Grevenstein zegt het twee, drie keer. Vier keer, als de Kamerleden nóg niet begrijpen wat hij komt doen. Directeur Van Grevenstein van het Bonnefantenmuseum is namelijk helemaal niet afhankelijk van de cultuurbegroting van het Rijk. Zijn museum wordt betaald door de provincie Limburg. Daar moet hij klagen over de bezuinigingen, zeggen de Kamerleden.

Of is hij toch aan het goede adres? Hij vindt van wel. Van Grevensteins misère is dat het sinds Halbe Zijlstra blijkbaar bon ton is, bezuinigen op kunst. Weten de dames en heren politici wel wat ze veroorzaken? Hoe hun beleid doorsijpelt naar lagere overheden?

In Maastricht ondervond Van Grevenstein het zelf. Zijn museum zou een nieuwe vleugel krijgen. Alles was geregeld. Er lag een ontwerp, de financiering was rond. Toch gaat het niet door. De provincie Limburg vond er een verkeerd signaal van uitgaan als Bonnefanten in deze economisch zware tijden juist zou uitbreiden in plaats van krimpen. De cultuurbegroting is een gewilde prooi, deze bezuinigingsronde. Ook bij gemeenten en provincies.

Maandag praat de Tweede Kamer over de cultuurbegroting van 2012. Een overgangsjaar, een jaar waarin gewikt, gewogen en geherschikt wordt. Op nationaal niveau dan. Want lokaal zijn er al in 2012 diverse cultuurinstellingen die ermee kunnen stoppen.

Neem het Nationaal Rijtuigenmuseum in Leek, provincie Groningen. Op zich bezuinigt Groningen amper op cultuur. Maar er moet wel een 'focus op kerntaken' gaan plaatsvinden, gekopieerd van de huidige Haagse mores. De Groningse kunstraad oordeelde dat het rijtuigenmuseum geen kerntaak is. Het hoort onvoldoende bij Groningen. Net zo min als Scryption, het museum voor communicatie in Tilburg, Tilburgs genoeg is om nog gefinancierd te worden. Het is inmiddels dicht.

Het Breda's Museum moet het doen met anderhalf miljoen euro minder. Rotterdam zou een stadsmuseum krijgen: toch maar niet. En zo dreigt het doek ook te vallen voor het Jeugd Symfonie Orkest uit Flevoland, Orkest Ereprijs uit Apeldoorn en de stadsdichter en stadsbeeldhouwer van Haarlem. Het is soms noodzaak, maar vaak ook een keuze. De provincie Overijssel heeft 992 miljoen euro gebeurd met de verkoop van aandelen Essent, maar heeft desalniettemin bezuinigingen op het cultuurbudget ingeboekt.

"Er is bij lagere overheden een vorm van kopieergedrag ontstaan", zegt ook Sjarel Ex, de directeur van Boijmans van Beuningen. Ook het Boijmans heeft geen subsidie van het Rijk. "Maar we voelen de koude wind die is opgestoken. De landelijke maatregelen hebben effect op het hele klimaat in Nederland."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden