V&D-klant kan elders terecht

Als warenhuisketen failliet gaat, zullen veel andere winkels daarvan profiteren

De een z'n dood is de ander z'n brood. Dat klinkt wat cru, maar na een eventueel faillissement van V&D moeten consumenten toch ergens anders heen om kleding, schoolspullen, huishoudelijke artikelen, koffers of boeken te kopen. Hoe wordt de 604 miljoen euro omzet van V&D over de andere winkels verdeeld. Wie zijn er spekkoper?

"Als ik heel eerlijk ben denk ik dat een groot deel van de klanten al vertrokken is", zegt Dirk Mulder, sectormanager detailhandel van ING. "Jonge mensen lopen misschien door V&D heen, maar kopen weinig. Het kwam de laatste jaren vooral op ouderen aan. En veel is al weggevloeid naar webwinkels. Dat is een retailbrede bedreiging."

Retaildeskundige Paul Moers wil V&D nog niet afschrijven. "Ik kan me niet voorstellen dat het warenhuis verdwijnt. Natuurlijk, er was jaar in jaar uit sprake van slecht management, met een heel onduidelijke visie. De winkels zijn niet aantrekkelijk genoeg. Maar het bedrijf bezit nog steeds fantastische locaties in de centra van Nederlandse steden."

Hij acht de kans groot dat het tot een doorstart komt. Als een partij bereid is om te investeren en de schulden helemaal weg zijn, kan V&D in afgeslankte vorm verder, denkt Moers. "Met 40 à 45 winkels. Maar de formule moet grondig op de schop. Het is tijd voor revolutie, in plaats van evolutie."

In mei kwam topman John van der Ent aan het roer, nadat V&D begin dit jaar in acute geldnood kwam. Hij presenteerde zijn weinig originele plan om het 128-jarige bedrijf weer levensvatbaar te maken: "De klant moet weer centraal staan. V&D moet verrassend, gezellig, spannend, laagdrempelig en gastvrij zijn."

Die strategie bleek afgelopen maanden ontoereikend. Nee, het management moet met een 'briljant plan' komen, stelt Moers. "Dat wil zeggen: een duidelijk profiel en het omarmen van internet." Het wrange van de huidige situatie bij V&D is dat de 62 filialen voorlopig open zijn, maar de webshop juist dicht.

Moers: "Gaat V&D toch ten onder, dan versplinteren de bestedingen volledig. Klanten verspreiden zich over heel veel andere winkels." Hij noemt Hema, Zara, C&A, Forever 21 en H&M voor kleding en Blokker voor huishoudelijke artikelen. Mulder vult het lijstje aan met webwinkels, zoals Bol.com, speciaalzaken voor boeken en Ako en Bruna voor schoolspullen en kantoorwaren.

Mulder trekt een vergelijking met de teloorgang van de Schoenenreus, ook zo'n bekende keten die uit het winkelbeeld verdween. "Later hoorde ik van verschillende ondernemers dat ze daarvan hebben geprofiteerd. Als Macintosh verdwijnt, zal dat Van Haren en Bristol ten goede komen."

Een faillissement van V&D kan ketens als Hema en Blokker redding bieden. Of op z'n minst een tijdelijk maar broodnodig plusje. "Ik hoor dat Hema stappen zet", zegt Mulder. "Maar op de lange termijn is er een andere formule nodig. Een combinatie tussen fysieke winkel en internet."

Technologie speelt volgens hem een belangrijke rol. "Grote winkelketens moeten apps, big data, social media en het 'internet of things' inzetten, om te ontdekken waar de doelgroep behoefte aan heeft. Nu krijgen klanten nog te vaak het gevoel: ik vind hier niet wat ik zoek."

Bezitter cadeaubon achteraan in de rij

Er zijn ongebruikte V&D cadeaubonnen ter waarde van 9,5 miljoen euro in omloop. Sinds het warenhuis uitstel van betaling aanvroeg, neemt het die niet meer aan. Het is onduidelijk of de bonbezitter zijn geld kwijt is.

Edwin van Wijk, woordvoerder van de V&D, raadt het af om de kaartjes doormidden te knippen of weg te gooien. Als het bedrijf uit de gevarenzone weet te komen, bestaat de kans dat ze alsnog verzilverd mogen worden.

"Het is zuur voor velen, maar V&D doet niks wat niet is toegestaan", zegt Joyce Donat van de Consumentenbond. Want zo gaat dat bij faillissementen: bedrijven mogen geen kosten meer maken, ze mogen alleen nog proberen geld te verdienen, zodat ze zoveel mogelijk schulden kunnen voldoen. Mensen met een bon staan achteraan in de rij van schuldeisers.

Minister Kamp wil winkelketens helpende hand bieden

V&D, Macintosh en DA, de drie ketens die vorige week (bijna) onderuitgingen, kunnen voor hulp aankloppen bij het ministerie van economische zaken, zo verzekert minister Kamp.

Net als in 2012 toen Mitsubishi besloot zich uit NedCar terug te trekken of dit najaar, toen Imtech omviel, is het ministerie er ook nu veel aan gelegen om werkgelegenheid te behouden. Verdwijnen de drie winkelketens echt, dan gaan er zo'n 14.000 banen verloren.

Meldt zich een partij die bijvoorbeeld een (een deel van) V&D wil overnemen maar de financiering niet rondkrijgt omdat banken huiverig zijn, dan kan het ministerie garantstaan voor maximaal de helft van de lening of maximaal 75 miljoen euro.

Deze zogenaamde Garantie Ondernemingsfinanciering bestaat sinds 2009 en sindsdien heeft het ministerie 1,2 miljard euro aan garanties afgegeven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden