Uytdehaage te goed om 'een beetje te pielen'

De man van het detail mist oog voor het geheel. Een mening over de bedreigde toekomst van het allround-schaatsen heeft Jochem Uytdehaage niet. Wel staat in de hotelkamer van de debutant én kopman bij het EK een weerstation. Vlak voor zijn eerste grote toernooi ziet hij 'wolken en een zonnetje'. Met de beoogde Utrechtse opvolger van Henk van der Grift kan het 40 jaar na dato dus alle kanten op.

Rob Velthuis

Met het ontbreken van illustere namen als Romme en Ritsma wacht vanaf vandaag een onvoorspelbaar EK. Daar zijn de (Nederlandse) volgers het wel over eens. Maar het is een teken aan de wand dat bij de bespiegelingen over de eindzege geen buitenlandse naam valt.

In Nederland is dit jaar de dam voor het stuwmeer van nieuw talent doorgebroken. Ogenschijnlijk moeiteloos vult de jonge garde gaten op die de gelouterde krachten laten vallen. Al zal dat in Baselga di Piné echt moeten worden bewezen.

,,Alles is nieuw voor mij, ik ben hier om te leren'', zegt de verrassende Nederlandse allroundkampioen Jochem Uytdehaage.

,,Maar ik ga wel voor een medaille, ik ben hier niet om achterin een beetje mee te pielen. Daar ben ik een veel te goede schaatser voor.''

Op de door Nederland beheerste wereldranglijst aller tijden prijkte Uytdehaage in het puntenklassement van 2000 al op de vierde plaats; de topdrie is inmiddels betreden.

,,Daarmee had ik al aangetoond dat ik heel hard kan rijden. Op het NK heb ik laten zien dat ik dat ook op vier afstanden binnen drie dagen kan. Het licht begint te branden dat ik op de goede weg ben. Hier moet ik dat internationaal bewijzen.''

Toeval kan het niet zijn dat met hem veel anderen zijn doorgebroken. ,,Door de commercialisering zijn veel rijders langer doorgegaan. Daardoor moesten wij langer knokken tegen de oude garde. Wij zijn later en daardoor rijper en massaler doorgebroken dan gebruikelijk was. Dat heeft ook te maken met de verbreding. Acht jaar geleden was het ondenkbaar dat zovelen fulltime met schaatsen bezig zouden zijn.''

Ofschoon Uytdehaage spreekt over toegenomen concurrentie in het internationale allroundschaatsen, moet hij beamen dat het slechts de gevestigde namen betreft.

,,Ik heb er geen verklaring voor dat nieuwe namen niet doorbreken. Dat schaatsen alleen in Nederland een wereldsport is, hoor ik al jaren. Als na de Spelen van 2002 een generatie stopt, zie ik hier geen problemen. Hoe het er in het buitenland voorstaat, weet ik niet. Ik begeef me nu pas over de grenzen, het buitenland is voor mij nog altijd een beetje vreemd.''

,,Nederland had al een voorsprong en zit niet stil. Ik hoop dat het buitenland profiteert van de ontwikkeling op het gebied van professionele ploegen. Je ziet sommigen meeliften op ons succes. En laten we eerlijk zijn, we hebben buitenlanders nodig voor onze eigen ontwikkeling. Van Japanners en Italianen heb ik veel opgestoken om mijn 500 meter beter tot zijn recht te laten komen.''

Altijd heeft Uytdehaage gezegd dat hij een specialist was op vijf en tien kilometer. Nu wil hij zijn talent zo breed mogelijk laten uitkristalliseren. En ligt het accent in het pre-olympisch seizoen op snelheid. ,,Ik zie daar met het oog op de Spelen geen risico in, eerder is het een aanvulling op mijn kwaliteiten. Op de lange afstanden is de basissnelheid inmiddels zo hoog en het vermogen tot accelleren zo belangrijk, dat ik er alleen maar baat bij heb.''

Uytdehaage staat bekend als een trage leerling met een passie voor vernieuwing en detail. Eigenschappen die soms strijdig zijn met zijn ambities. Dat hij op zijn hotelkamer een mobiel weerstation inricht om oog te houden op de omstandigheden ('Ze beïnvloeden is nog niet gelukt') noemt hij typerend voor hem.

Het is compensatie voor de zelfbeheersing die hij op andere gebieden betracht. Hij bewondert Ritsma om zijn pionierswerk op gebied van nieuw materiaal, maar kan hem daarin (nog) niet volgen. ,,Ik weet veel van materiaal, maar ben met mijn eigen spullen conservatief. Omdat ik me niet kan permitteren ermee te knoeien. Ik moet mij elke keer weer bewijzen en wil nu zeker mijn huidige goede lijn niet verstoren.''

,,In de zomer heb ik wat geëxperimenteerd met schoenen en buizen. Maar in de winter heb ik mijn uren op het ijs hard nodig. Ik heb nu eenmaal meer tijd nodig dan anderen om iets te leren. Bovendien is het de onzekerheid die je bij schaatsers ziet. Als het bij Marianne Timmer op nieuwe schaatsen tegenzit, stapt ze weer over op het paar waarmee ze olympisch goud won.''

Zijn perfectionisme leeft Uytdehaage uit in observeren en visualiseren. Janmaat bewondert hij om de bewegingen van de schouders; Wotherspoon om zijn bochtentechniek; Romme vanwege het glijden op de rechte einden; Bos om het vermogen zo klein als een kat weg te schieten. ,,Ik merk dat ik tijdens het rijden dat soort beelden op mijn eigen lichaam probeer te projecteren. Elke rijder heeft zijn unieke kwaliteiten. Het zou mooi zijn als je die er voor jezelf uit kunt halen'', aldus de kopman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden