UWV verstrekt ten onrechte uitkeringen aan gevangenen

De gevangenis in Tilburg. Beeld ANP, Marco de Swart

Gevangenen hebben geen recht op een uitkering, maar krijgen die vaak toch. Tienduizenden euro’s zijn onjuist verstrekt.

Uitkeringsinstantie UWV verstrekt ten onrechte uitkeringen aan gevangenen. Door problemen in de bedrijfsvoering blijft het UWV bedragen storten op de rekening van ­veroordeelden in de cel, blijkt uit onderzoek van ‘Nieuwsuur’. Dit is tegen de wet, die bepaalt dat gedetineerden geen recht hebben op een uitkering.

Er zijn de afgelopen jaren tenminste vijf onderzoeken gedaan door het UWV zelf naar de problemen met uitkeringen aan mensen in de gevangenis. Zo blijkt uit een steekproef uit 2017 van 68 meldingen over gedetineerden dat 62 daarvan niet goed zijn verwerkt, constateerden medewerkers van het UWV. Bij 36 van die niet-verwerkte meldingen blijkt dat gedetineerden ten onrechte een uitkering kregen uitbetaald.

Uit een ander onderzoek onder 2200 gedetineerden met een uitkering bleek dat er 550 meldingen niet goed zijn verwerkt. De totale schade is niet bekend, maar het UWV spreekt in de rapporten zelf over vele tienduizenden euro’s die ten onrechte zijn versterkt aan gedetineerden.

Geen WAO in cel

Wie de cel in gaat, verliest voor de duur van de straf het recht op uitkering. De staat voorziet al in het onderhoud van de gedetineerde, is de gedachte.

Gedetineerden moeten eigenlijk zelf aan het UWV doorgeven dat ze naar de gevangenis moeten. Maar deze doelgroep doet dat lang niet altijd zelf. Daarom is er een achtervang opgezet: justitie stuurt van alle nieuwe gevangenen een melding aan UWV. De uitkeringsinstantie moet controleren welke gevangene een uitkering krijgt, en die vervolgens stopzetten. Dat gaat vaak fout.

Het UWV verwerkt de detentiemeldingen met een sterk verouderde database, zegt IT-deskundige René Veldwijk. “Er moet per melding worden gekeken of iemand een uitkering heeft en bij welk kantoor de gegevens moeten worden verwerkt. Van die informatie moet een e-mail worden gemaakt die intern moet worden verzonden. Als die e-mails niet tijdig worden afgehandeld door een UWV-medewerker, dan worden ze automatisch uit de inbox verwijderd en heeft de gedetineerde geluk gehad. De uitkering loopt door omdat UWV ergens het bericht is kwijt geraakt.”

Ook in de documenten van het UWV die Nieuwsuur heeft, staat dat de processen ‘onvoldoende worden bewaakt’.

Terugbetalen

In sommige gevallen ontdekt het UWV de misser en vordert dan het te veel betaalde bedrag terug van de gedetineerde. Zo moest een veroordeelde drugsdealer ruim 100.000 euro terugbetalen aan te veel ontvangen WAO.

Volgens zijn advocaat Tineke Klijnstra doet hij er bijna vijftig jaar over om het bedrag terug te betalen. Bovendien leveren dit soort terugvorderingen veel rechtszaken op, vertelt Klijnstra. “Het betekent ongelooflijk veel gedoe, grote financiële en administratieve lasten. Als UWV dit gewoon goed had geregeld, was er niets aan de hand geweest”, zegt ze tegen Nieuwsuur.

De raad van bestuur van het UWV is op de hoogte van het probleem. Maar tot een oplossing is het nog niet gekomen. Op dit moment loopt er vervolgonderzoek bij het UWV naar deze kwestie, laat een UWV-woordvoerder weten.

Minister Wouter Koolmees van sociale zaken is niet op de hoogte van de problemen, laat een woordvoerder weten. Het ministerie gaat nu met het UWV in gesprek om erachter te komen wat er precies aan de hand is. Vorig jaar bleek dat de minister niet goed geïnformeerd was over WW-fraude. Hij beloofde toen beterschap aan de Tweede Kamer.

Lees ook:
UWV zag omvang WW-fraude niet

Uitkeringsinstantie UWV wist al jaren van fraude onder arbeidsmigranten. Maar dat het probleem zo groot was, was onbekend, zei topman Fred Paling. 

ICT-expert: Bij het UWV wordt permanent data gelekt

Cv’s van 117.000 werkzoekenden zijn onrechtmatig gedownload via een UWV-site. Hack of slecht beschermde data?

De top van het UWV ligt in de clinch met de Ondernemingsraad over het ICT-beleid. 

De ondernemingsraad van uitkeringsinstantie UWV wil via de rechter afdwingen dat het bestuur stopt met het doorvoeren van nieuw ICT-beleid

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden