UWV is gul met hulp aan beperkten en dat kan prijzig uitpakken

Beeld Studio Vonq

Het UWV concludeert te vaak dat mensen met een arbeidsbeperking niet zonder ondersteuning aan het werk kunnen. 

Bij veel mensen met een beperking oordeelt het UWV dat die begeleiding nodig hebben om te kunnen werken, terwijl dat waarschijnlijk niet zo is. Die fout kan de overheid veel geld kosten, schrijft de interne controledienst van de uitkeringsorganisatie, omdat die begeleiding met overheidsgeld wordt bekostigd.

Het gaat om een groep mensen die geen arbeidsongeschiktheidsuitkering (Wia) krijgt. Zij vallen wel onder de zogeheten banenafspraak. Die afspraak uit 2013 houdt in dat het bedrijfsleven in tien jaar tijd 125.000 mensen met een arbeidsbeperking aan het werk helpt. Zo nodig krijgen die mensen hulp van een jobcoach of, als de werkgever de ondersteuning zelf regelt, verstrekt het UWV subsidie.

In 2016 controleerde de interne auditdienst van het UWV zeventig dossiers van mensen die in aanmerking komen om zo aan het werk te worden geholpen. De dienst meent dat er aanleiding is te denken dat bij 30 procent van de mensen onterecht is geconcludeerd dat zij ondersteuning nodig hebben. In haar rapport, dat Trouw via de Wet openbaarheid bestuur heeft opgevraagd, schrijft de dienst dat ‘het risico op een onjuiste uitkomst met 30 procent te groot’ is.  

Consequenties

Een jaar eerder deed de controledienst soortgelijk onderzoek, toen naar veertig dossiers. De resultaten waren toen nog slechter. De controledienst concludeerde dat ‘slechts 45 procent van de afgegeven beslissingen plausibel zijn’. Dus bij 55 ­procent was er twijfel of de conclusie klopt. Na 2016 heeft het UWV geen opdracht meer gegeven voor interne controles naar de indicaties voor deze groep werknemers. 

De onderzoekers wijzen erop dat een onterecht afgegeven indicatie financiële consequenties kan hebben. “Als een burger met een indicatie banenafspraak inderdaad aan het werk komt, dan heeft zijn werkgever recht op een mobiliteitsbonus en loonkostensubsidie en geldt er een no-riskpolis als hij ziek wordt: UWV betaalt dan ziekengeld met daaropvolgend (gezien de specifieke doelgroep) een grote kans op een volledige Wia-uitkering.” 

Auditdienst

Twee weken geleden meldde Trouw dat de arbeidsdeskundigen van het UWV veel fouten maken bij het bepalen van welk werk mensen met een Wia-uitkering nog kunnen doen. Ook bij de indicaties voor de banenafspraak zijn het deze arbeidsdeskundigen die de fouten maken. Het valt de onderzoekers op dat die tot heel andere conclusies komen dan de UWV-artsen; ze denken anders over de behoefte aan begeleiding en ze schatten het tempo waarin mensen kunnen werken vaak hoger of lager in. Het ontbreekt aan goede argumentatie in de rapporten, en de inspectiedienst stelt vast dat er vaak geen navraag is gedaan naar wat de cliënt kan en welke problemen hij op zij op de werkvloer kan tegenkomen. 

Arbeidsdeskundigen komen tot conclusies die de auditdienst niet kan volgen. In de woorden van de controleurs: ‘De uitkomst van de indicatie banenafspraak is vaak niet consistent met andere gegevens’. De onderzoekers doen ook aanbevelingen aan de raad van bestuur van het UWV, maar deze zijn onleesbaar gemaakt voor journalisten.

Taal en transparantie

Het UWV zelf leest het rapport van de controleurs anders. Het zijn niet zozeer de uitkomsten, als wel de vorm die voor verbetering vatbaar is. “In dit interne onderzoek wordt niet onderzocht of de beslissing juist of onjuist is. Alleen de kwaliteit van de rapportage wordt beoordeeld op taal en transparantie. Als die onvoldoende is, resulteert dat in een conclusie: niet plausibel”, meldt de woordvoerder. Het UWV wil wel dat die kwaliteit verbetert. Om dat te bereiken zet de uitkeringsorganisatie in op het verbeteren van de rapportagevaardigheden, meldt ze.

Lees ook:

Rapport: Besluit arbeidsdeskundige UWV komt vaak uit de lucht vallen

Kan iemand met een arbeidsbeperking functioneren bij een werkgever, of moet er beschut werk worden georganiseerd? Het UWV beslist dat. Maar hoe het die beslissing neemt, is veelal onduidelijk.

UWV scoort onvoldoende voor beoordelen van mensen met een ziekte of arbeidsbeperking

Het UWV maakt veel fouten bij het beoordelen wat voor werk mensen met een beperking of ziekte nog kunnen doen. In interne rapporten van de uitkeringsinstantie over de afgelopen jaren staat regelmatig dat bij een op de drie dossiers er gerede aanleiding is om te twijfelen aan de uitkomst van de beoordeling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden