Utrechtse studenten maken een wonderlijke droom waar op de Rijn

OPERA

Das Rheingold Utrechts Studenten Concert ****

Het wonderlijkste aan 'Rheingold op de Rijn' is nog wel dat het ook daadwerkelijk gelukt is. Het was op papier een megalomaan project, een schier onrealiseerbare droom. Maar 'megalomaan' en 'droom' zijn woorden die wel bij de persoon Richard Wagner passen. De droom van een paar over-gemotiveerde Utrechtse studenten om Wagners 'Das Rheingold' op te voeren in een rijnaak dobberend op de Rijn is uitgemond in een pakkende, geslaagde en heuse voorstelling met alles erop en eraan.

Donderdagavond lag het binnenvaartschip MVS Oriana afgemeerd aan het Java-eiland in het Amsterdamse IJ. Niet echt in de Rijn dus, al kun je aanvoeren dat in Nederland zo'n beetje alle rivieren op de een of andere manier in verbinding met het Rijnwater staan. In Koblenz, waar het Wagnerreisje langs de Rijn op 2 juli begon, lag het schip naar verluidt eigenlijk net op de hoek in de Moezel. Maar of het nou 'Rheingold op de Rijn', 'Rheingold op de Moezel' of 'Rheingold op het IJ' is, het gaat natuurlijk om het idee. En dat idee is meer dan overtuigend uitgewerkt.

Opera op de locatie waar het verhaal van die opera zich afspeelt is niet nieuw. We hebben Puccini's 'Turandot' gezien in de Verboden Stad van Peking, Puccini's 'Tosca' op de exacte plekken en tijdstippen in Rome en Verdi's 'Aida' tussen de piramides van Gizeh. Je kunt er de klok op gelijk zetten dat Moesorgski's 'Boris Godoenov' op het Rode Plein in Moskou, Bizets 'Carmen' in de arena van Sevilla of Puccini's 'La bohème' in de straten en cafés van Parijs ooit nog die behandeling zullen krijgen.

Maar het idee van het Utrechts Studenten Concert, met negentig jaar het oudste studentenorkest van Nederland, om 'Das Rheingold' in het ruim van een rijnaak op te voeren, is natuurlijk een gouden idee - vergeef me de woordspeling. In het 135 meter lange en ruim 14 meter brede schip, waar ongeveer 200 vrachtwagens in passen, zijn een podium, kleedkamers, tribune en foyer gebouwd. Vijfhonderd mensen passen er per keer in, en de voorstellingen zijn steeds uitverkocht.

Ook in Amsterdam, waar het Grachtenfestival mede-organisator was. De eerste verrassing was dat de akoestiek in die gigantische stalen bak zo enorm goed uitpakte. Zeker voor de stemmen, die hier soms zelfs iets te luid klonken. De tweede verrassing was dat het uit jonge amateurs bestaande studentenorkest zich op een redelijk homogene en harmonieuze wijze door de lastige partituur van Wagner heen worstelde. En ja, natuurlijk waren Wagners wensen soms te hoog gegrepen, en natuurlijk botste een samenklank soms niet lekker op de oren, maar dat deed niets af aan de prestatie als geheel.

Dirigent Bas Pollard heeft met zijn musici wonderen verricht. Ze waren na de zes eerdere voorstellingen van 'Das Rheingold' behoorlijk op elkaar ingespeeld. Grote ontsporingen of al te duidelijke problemen met intonatie bleven donderdag in Amsterdam uit. Met grote hulde aan de kopersectie en het slagwerk, die ervoor zorgden dat Wagners verpletterende climaxen - de vloek van Alberich bijvoorbeeld - geen ons tekort kwamen. Pas helemaal op het eind, als de goden eindelijk hun Walhalla kunnen betreden, hoorde je hoe moeilijk die strijkerspartijen van Wagner wel niet zijn.

De regie van Wim Trompert was vindingrijk, geestig met een sombere en actuele ondertoon over hebzucht en malversaties. Het rijngoud werd verbeeld door goudstaven die eruit zagen als rijnaken. Er werd verder slim gebruik gemaakt van de ruimte, en er was een mooie en originele las gemaakt om in de eenakter toch een pauze te creëren.

En wat goed dat op één Rijndochter na alle zangers Nederlands waren. Met mooie hoofdrollen voor Nanco de Vries (Wotan), Wilke te Brummelstroete (Fricka) en Marcel Reijans (Loge). Met haar korte optreden maakte Cécile van de Sant als Erda grote indruk, en door zijn spel en klaroengeluid groeide Anthony Heidweiller (Alberich) uit tot de ster van de voorstelling. Maar zelfs hij werd vocaal overtroefd door tenor Mark Omvlee, die een werkelijk perfecte Mime op het toneel zette.

'Das Rheingold' is nog te zien op 21 en 23 juli in Rotterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden