Utrecht is niet meer zoals vroeger, zien ze in café Murk, maar daar staat wel iets tegenover

Barman Cees Murk (links) van Café Murk met eigenaar Joop Hogervorst. Beeld Jörgen Caris

Café Murk is al 125 jaar de huiskamer van Ondiep. Daar zien ze dat de nieuwe buurtbewoners weinig tijd hebben voor bier en kaarten leggen. Maar een zelfgemaakte nasibal op vrijdagmiddag gaat er nog altijd in. 

Cees Murk (62) is klaar met servetten vouwen. Zonder iets te vragen schenkt hij een cola in voor de rijschoolhouder die zojuist is binnengelopen bij café Murk, de huiskamer van de Utrechtse buurt Ondiep. Aan de tafels en de bar, voor het dartbord en het biljart, op het terras of achter de gokkast, hier wordt nog dagelijks plat Utrechts gesproken. In dit café is de wijkgeschiedenis vaste klant, met oude foto’s aan de muur en een reputatie die al 125 jaar teruggaat. Wesley Sneijder zat hier aan de bar, net als Heineken-ontvoerder Cor van Hout.

Op een kruk aan het einde van de bar zit Joop Hogervorst (73). Met een vloeiende beweging zet Murk een glas Rivella voor hem neer. De twee groeiden samen op. Cees als zoon van de kastelein van café Murk, Joop als zoon van de bloemenhandelaar in het pand ernaast. “Ik had met Cees’ vader afgesproken dat ik het café zou kopen als hij eerder dood zou gaan, en hij de bloemenzaak als ik eerder dood zou gaan”, zegt Hogervorst tussen de slokken Rivella door.

Dus werd Hogervorst eigenaar van het café ‘voor buurtmensen en sportmensen’. Al tientallen jaren komen hier de Ondiepers samen voor een biertje, al tientallen jaren trekt het café de voetballers en supporters van FC Utrecht en de illustere voorgangers Elinkwijk en DOS voor een zelfgemaakte kroket of nasibal. Jarenlang stak Anton Geesink met zijn judoka’s de straat over vanuit zijn beroemde sportschool in de wijk. “Op een gegeven moment was er een Japanse judoka op uitwisseling bij Geesink. Die klom op maandag altijd stiekem over het hek van de sportschool om bij ons een bord nasi te eten”, herinnert Hogervorst zich. “Later werd die man nog minister van sport in Japan.”

Stijgende huizenprijzen

De tijd lijkt stil te staan tussen de bierviltjes achter de bar van Murk. Toch zien Joop Hogervorst en Cees Murk hoe de volkse wijk, die vroeger nogal op zichzelf was, om hen heen verandert. Utrecht is de snelst groeiende stad van Nederland. In twintig jaar kreeg de stad er 100.000 inwoners bij en de komende twintig jaar dijt de stad met nog eens 100.000 mensen uit. Nergens zijn de gevolgen van de groei zo aanwezig als in de buurten in het noorden van de stad. In Ondiep en het aangrenzende Geuzenwijk stegen de huizenprijzen met meer dan 30 procent in de afgelopen vier jaar. Sociale huurwoningen werden gesloopt of verkocht door de corporatie. Bouwvakkers reden af en aan om hele rijen nieuwe koopwoningen en huurwoningen in de vrije sector te bouwen.

“Veel buurtmensen verdwenen naar andere wijken”, zegt Murk terwijl hij een glas afwast. “Toen alles te koop kwam te staan, kwamen hier de tweeverdieners naar toe.” De oude jongens komen nog wel naar de kroeg, maar de veranderingen druppelen evengoed door in het café. Want als verder het hele huis verbouwd wordt, waait het bouwstof ook de woonkamer in. Hogervorst: “De echte bierdrinkers zijn allemaal dood, de mensen die hier elke dag kwamen. Afgelopen jaren ben ik naar wel dertig begrafenissen van oude klanten geweest.” Dat soort klanten komt niet meer terug: de tweeverdieners hebben geen tijd om de hele dag aan de tafeltjes van Murk een kaartje te leggen en een biertje te drinken. En bovendien hebben de vrouwen nu ook iets te zeggen, en die willen niet dat hun mannen elke avond aan de bar hangen. 

Bal gehakt

Barman Murk haalt zijn schouders op. Hij kan wel wennen aan de nieuwe klandizie. “Op vrijdag na het werk komt vaak een vader met zijn dochtertje voor een bal gehakt en een buitenlands biertje. In het weekend komen er jonge stelletjes die elkaar net ontmoet hebben in de buurt om elkaar beter te leren kennen.”

Ook Hogervorst ziet de veranderingen in zijn buurt niet met lede ogen aan. Het klopt: er wordt nauwelijks meer plat gesproken op straat, mensen zitten ook niet meer allemaal op de stoepen. Het ons-kent-ons is er wel een beetje af. Maar daar tegenover staat dat Ondiep hoe langer hoe moderner wordt, mooier ook. “En de mensen die hier nu nieuw komen, gaan nooit meer weg”, daar is Hogervorst van overtuigd. “Het zijn lieve mensen. Zij moeten samen weer sfeer scheppen. Het nieuwe Ondiep, met nieuwe Ondiepers, wordt nu gemaakt.”

Een ding is zeker: Hogervorst zal onderdeel blijven van het nieuwe Ondiep, Cees Murk niet. “Ik pak zo de tram naar Nieuwegein. Daar woon ik lekker aan de Lek. Je wordt toch een dagje ouder hè”, zegt de barman. “Ik zou aan de Lek nog niet begraven willen worden” reageert Hogervorst. “Zelfs als de kroeg er niet meer is, blijf ik nog in Ondiep. Die buurt hoort bij mij, zoals de Dom bij Utrecht hoort.”

Pop-upredactie van Trouw in Utrecht

Als de stad steeds drukker wordt en steeds rijker, van wie is dan de stad? Wie kan er nog wonen, hoe houden we het leefbaar en hoe leven de oude en de nieuwe stedeling samen?

Verslaggevers Gidi Pols en Petra Vissers strijken neer in Utrecht, de snelst groeiende stad van Nederland. Ze doen een week lang verslag vanuit de buurten Ondiep en Geuzenwijk, waar de huizenprijzen snel stijgen en het aantal sociale huurwoningen afneemt.

Praat en denk met hen mee via Twitter (@pop_uptrouw en #vanwieisdestad), mail de verslaggevers (pop-up@trouw.nl) of kom langs. Van maandag t/m donderdag zitten ze tussen 15.30 en 17.00 in speeltuin ‘De Watergeus’, Boisotstraat 21.

De verhalen van de pop-upredactie zijn ook te lezen op trouw.nl/popuputrecht

Lees ook:

Nederlandse steden worden drukker, slimmer, rijker - dus ook exclusiever
Wonen in de tien grootste steden van Nederland is in de toekomst niet meer door iedereen te betalen. 
Hogeropgeleiden en expats verdringen de lageropgeleiden en minima

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden