Maatregelen

Urgenda is tevreden over beloofde klimaatmaatregelen: ‘Dappere poging van het kabinet’

Marjan Minnesma, directeur van Urgenda, na afloop van de uitspraak van de Hoge Raad in de Urgenda-zaak.Beeld ANP

Het kabinet neemt extra maatregelen voor het Urgenda-doel. Directeur Marjan Minnesma reageert positief.

Urgenda-directeur Marjan Minnesma heeft weinig aan te merken op de nieuwe klimaatmaatregelen, waarmee het kabinet dit jaar op het nippertje aan het Urgenda-doel wil voldoen. “Eigenlijk ben ik wel behoorlijk tevreden”, zegt ze door de telefoon. Haar stem klinkt bijna verbaasd. Na een jarenlange juridische strijd voor deugdelijk klimaatbeleid kan ze eindelijk lovende woorden spreken over de uitvoering ervan door het kabinet.

Dat minister Eric Wiebes van economische zaken voorbereiding trof om de CO2-uitstoot 25 procent te verlagen ten opzichte van 1990, wist Minnesma wel. “Nadat ook de Hoge Raad ons in december gelijk gaf is achter de schermen veel gebeurd”, zegt ze. “Dat leidt nu tot een dappere poging van het kabinet om de rechtsstaat in ere te houden.” Urgenda kreeg in 2015 voor het eerst gelijk van de rechter, waarna de staat tweemaal zonder succes in beroep ging.

Aanvulling op eerste Urgenda-stappen

Het kabinet maakte vrijdag een scala aan groene maatregelen bekend, waaronder beter bosbeheer, schone brandstof voor binnenvaart, minder affakkelen van het sterke broeikasgas methaan. Door die aanpassingen moet niet alleen de CO2-uitstoot dalen, maar ook de energiekosten van huishoudens en stroomslurpende bedrijven. Minnesma: “Dat is mooi, in deze coronatijd. De groene baten kunnen wat kou uit de lucht halen voor wie het financieel zwaar heeft.” De nieuwe klimaatplannen zijn een aanvulling op de eerste Urgenda-stappen die het kabinet al nam: 2 miljard euro extra subsidie voor schone energie en één kolencentrale opdoeken.

Een grote nieuwe stap is dat resterende kolencentrales minder gaan stoken. Ze gaan ofwel allemaal op 25 procent van hun kolenvermogen draaien, of een kolencentrale gaat helemaal uit. De eigenaren van de centrales zijn bereid daarover te overleggen. Minder kolenstook is een logische en verstandige stap, zegt Minnesma, die al jaren bepleit dat dit een slimme en relatief goedkope manier is om CO2-uitstoot te verlagen.

Om het doel te halen, omarmde het kabinet bovendien 30 van de 54 maatregelen die Urgenda zelf aandroeg - tot vreugde van Minnesma. Die plannen moeten burgers en MKB-bedrijven helpen klimaatvriendelijker te worden. Er komt 300 miljoen euro subsidie per jaar voor die groep, bijvoorbeeld om energie te besparen. Ook voor industrie en landbouw komt aanvullend groen beleid.

Kabinet krijgt groen op de wangen

Het derde kabinet-Rutte krijgt in het laatste jaar van de regeerperiode een beetje groen op de wangen. De ministers Schouten (landbouw) en Wiebes (klimaat) presenteerden vrijdag hun oplossing voor twee hardnekkige natuur- en milieuproblemen. Schouten denkt daarmee uit de stikstofcrisis te kunnen komen, Wiebes verwacht alsnog te voldoen aan het Urgenda-vonnis.

Voor het zelfverklaarde ‘groenste kabinet ooit’ is het essentieel dat, na twee vernietigende rechterlijke uitspraken, zowel de uitstoot van stikstof als van CO2 drastisch wordt teruggedrongen. Dat geldt ook voor het zwerfafval op straat. Staatssecretaris Van Veldhoven (milieu) voert daarom statiegeld op kleine plastic flesjes in en overweegt volgend jaar hetzelfde te doen met blikjes.

Volle snelwegen kunnen CO2-daling teniet doen

Dat het kabinet geholpen wordt door lagere CO2-uitstoot als gevolg van de ontwrichtende coronacrisis vindt Minnesma geen bezwaar. Wel zit daar haar enige zorg. Zij vraagt zich af of de maatregelen op de lange termijn ook genoeg zijn om het Urgenda-arrest te eerbiedigen. “De lagere CO2-uitstoot moet wel structureel zijn, als de vervuiling na corona terugkeert moet er mogelijk meer gebeuren.”

Het Planbureau voor de Leefomgeving wees er vrijdag ook op dat de terugkeer van volle snelwegen een plotse daling van broeikasgas weer teniet kan gaan doen. Volgens minister Eric Wiebes zal de CO2-uitstoot als de economie aantrekt niet ineens zover terugveren dat de staat in 2021 alsnog niet aan het vonnis voldoet. Het kabinet maakte volgens hem zoveel plannen dat Urgenda waarschijnlijk ook zonder coronacrisis gehaald was. “Het is belangrijk dat we, als we uit de coronacrisis komen, niet gelijk weer tegen zaken aanlopen zoals kort gedingen van Urgenda.”

Lees ook: 

Urgendavonnis tóch nagekomen, verwacht kabinet

Op de valreep verwacht het kabinet het Urgendavonnis na te zullen komen. Daarbij wordt het geholpen door het coronavirus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden