Beeld -

Plein 2Coronaverhuizing

Upgrade voor de Eerste Kamer: examenopstelling in een droomlocatie

Met een tijdelijke verhuizing naar de Ridderzaal kan de Eerste Kamer weer volop vergaderen. Kamervoorzitter Jan-Anthonie Bruijn bezorgt de senaat een droomplek.

Het liefst doet voorzitter Jan Anthonie Bruijn van de Eerste Kamer alsof het weinig voorstelt, de verhuizing van ‘zijn’ Eerste Kamer. Neerstrijken in de Ridderzaal is slechts een kwestie van vierkante meters, doet de Kamervoorzitter het voorkomen. In de zaal passen precies 75 tafeltjes, in een soort examenopstelling.

De senatoren wijken uit naar de Ridderzaal vanwege het coronavirus, om op veilige meter afstand van elkaar te kunnen vergaderen. Zodat ze “het kabinet weer in de ogen kunnen kijken”, aldus de Kamervoorzitter, gisteren bij de eerste bijeenkomst. De huidige vergaderzaal is daarvoor te klein.

Het is een symbolische upgrade van formaat, die Kamervoorzitter Bruijn (VVD) de Eerste Kamer heeft bezorgd. Terwijl de Tweede Kamer nog worstelt met coronaveilige vergaderschema’s, krijgt de Eerste Kamer een droomlocatie. Zoals de website van de Staten-Generaal plechtig vermeldt is dit “de oudste parlementaire zaal ter wereld” die nog min of meer zijn oorspronkelijke functie heeft. Welke parlementariër zou daar niet willen zetelen?

Dichter op de huid van het kabinet

Statusverhogend is de nieuwe vergaderplek ook in politiek opzicht. Eén zaal verderop in het middeleeuwse complex, de Rolzaal, houdt het kabinet tegenwoordig de ministerraad en onderraden. Ook premier Rutte zocht naar meer vierkante meters om vanwege corona veilig te kunnen vergaderen.

Zo ontstaat opeens de curieuze situatie dat de Eerste Kamer dichter op de huid van het kabinet zit dan de Tweede Kamer. En omgekeerd: dat het kabinet vlak bij de oh zo belangrijke senatoren zit. Rutte-III heeft in de Eerste Kamer geen meerderheid en moet geregeld zaken doen met oppositiepartijen, om wetten erdoor heen te loodsen. De ministers die hun wetsvoorstellen komen verdedigen, hebben toevallig de plek gekregen met de meeste grandeur. Zij zitten vlak voor de troon waar koning Willem-Alexander jaarlijks zijn Troonrede uitspreekt.

Al passen er 75 senatoren in de Ridderzaal, er waren gisteren voorlopig maar 47 aanwezig. Kamervoorzitter Bruijn heeft de fracties gevraagd terughoudend te blijven en niet massaal naar de stemmingen te komen.

Eerste Kamerleden tijdens de eerste plenaire vergadering in de Ridderzaal.Beeld ANP

Voor de nog relatief nieuwe Eerste Kamervoorzitter Jan Anthonie Bruijn is de verhuizing zoete troost. De laatste keer dat hij in de Ridderzaal een vergadering leidde, met Prinsjesdag, werd hij nog subtiel op zijn plek gezet door Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib. Op Prinsjesdag hoort de voorzitter van de Eerste Kamer, ná de koning, als eerste de zaal te verlaten, schrijft het protocol voor. Maar Arib was debutant Bruijn te snel af. Zíj liep voorop. Een manier, volgens sommigen, om duidelijk te laten merken dat de Twééde Kamer de echte volksvertegenwoordiging is.

Zulke prestigekwesties speelden ook in 1994, toen de Eerste Kamer ook tijdelijk vergaderde in de Ridderzaal. Vanwege een renovatie zocht toenmalig Eerste Kamervoorzitter Herman Tjeenk Willink een uitwijkplek. Eerst had de Rijksgebouwendienst nog geprobeerd om te wijzen op nederiger stulpjes, zoals het gemeentehuis of provinciehuis. Die pasten meer bij het destijds wat stoffige imago van de Eerste Kamer, die er politiek bijbungelde. De senatoren roken een kans.

“De Eerste Kamer is opgerukt naar de Ridderzaal, het centrum van de politieke macht”, sprak CDA-senator Luck van Leeuwen in najaar 1994 innig tevreden, sprekend namens velen. Dat de Ridderzaal in de winter ijskoud is, en in de zomer snikheet, was een offer dat de senatoren graag bereid waren te maken, voor een upgrade van hun statuur. In de winter droegen ze binnen winterjassen.

Eerste Kamervoorzitter Bruijn heeft ná het coronatijdperk nog een andere mooie verhuizing in petto, als de verbouwing van het Binnenhof begint. Ook dan krijgt de Eerste Kamer een mooiere locatie dan de Tweede Kamer. De Eerste Kamer verhuist naar het statige pand van de voormalige Hoge Raad. De Tweede Kamer gaat tijdens de verbouwing naar een multifunctioneel kantoorgebouw naast het station, het voormalige ministerie van Buitenlandse Zaken.

Lees ook: 

CDA-kroonprinsen De Jonge en Hoekstra wachten in Rutte’s schaduw

Voor de politieke kroonprinsen en kroonprinsessen van het CDA is de coronacrisis een manier om te laten zien wat ze in huis hebben. Maar met de schaduw van Rutte die over je heen valt, kan dat nog knap ingewikkeld zijn.

De VVD moet kiezen: Baudet of Thorbecke

Column: Waarom roept de samenwerking met populistische partijen die de rechtsstaat aan hun laars willen lappen in het CDA wel steeds heisa op en in de VVD niet? Hoe veilig zijn vrijheid en democratie als de VVD zonder slag of stoot in zee gaat met stelselvijandige partijen als de PVV en, zoals nu in Brabant gebeurt, het Forum voor Democratie?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden