'Universiteit van Amsterdam is nog te wit en te mannelijk'

Collegevoorzitter Geert ten Dam van de UvA: 'Jongeren wier ouders niet studeerden, hebben soms een extra zetje nodig.' FOTO JEROEN OERLEMANS Beeld RV

Het hoger onderwijs moet nu eindelijk eens diverser worden, zegt collegevoorzitter Geert ten Dam van de Universiteit van Amsterdam. 'We doen het niet goed genoeg.'

De universiteit kan geen afspiegeling zijn van de hoofdstad, zegt collegevoorzitter Geert ten Dam van de Universiteit van Amsterdam. "Maar we moeten wel een afspiegeling zijn van de Amsterdamse vwo'ers. De universiteit moet toegankelijk zijn voor iedereen die slim en gemotiveerd genoeg is om hier te studeren."

Dat is op dit moment niet zo, zegt Ten Dam onomwonden. De collegevoorzitter was eerder voorzitter van de Onderwijsraad en weet: het Nederlandse onderwijssysteem geeft niet elk kind gelijke kansen. Vandaag spreekt ze op haar eigen universiteit op een door het Ministerie van Onderwijs georganiseerd seminar over de vraag hoe het hoger onderwijs diverser kan.

De constatering dat er vanaf de basisschool al sprake is van ongelijkheid ontslaat universiteiten niet van hun verantwoordelijkheid, benadrukt Ten Dam. "Mensen mogen ons aanspreken op ons diversiteitsbeleid. En we doen het niet goed genoeg."

Aan de UvA had vorig collegejaar veertien procent van de studenten een niet-westerse achtergrond. Dat is meer dan het landelijk gemiddelde, maar minder dan aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Extra zetje

"Ongelijkheid is een veelkoppig beest", zegt Ten Dam. Neem om te beginnen de werving van eerstejaars. "We zoeken nu ook bewust de brede scholengemeenschappen op waar leerlingen zitten voor wie studeren niet vanzelfsprekend is, maar bijvoorbeeld ook kerkelijke organisaties in Amsterdam-Zuidoost." Want jongeren wiens ouders niet studeerden, hebben soms een extra zetje nodig voor ze kiezen voor de universiteit."

Eenmaal binnen hebben studenten met een migrantenachtergrond meer moeite met het behalen van een diploma dan andere studenten. Ze zien niemand die op hen lijkt of moeten zich verhouden tot vervelende grappen, signaleerde de Commissie Diversiteit van de UvA vorig jaar in haar eindrapport. Dat geldt overigens niet alleen voor studenten met een migrantenachtergrond, maar ook voor vrouwelijke studenten en studenten met een handicap. "Wij werken gericht aan meer diversiteit. Zo hebben we mentorprogramma's opgezet voor jonge vrouwelijke onderzoekers en bieden we schrijf- en taalcursussen voor studenten", zegt Ten Dam. Dat is niet genoeg, vervolgt ze. "We moeten in alle lagen van de universiteit, inclusief de studieverenigingen en sportverenigingen, kijken of ze diversiteit bevorderen." Hier gaat ook de nieuwe 'Diversity Officer' bij de UvA mee aan de slag.

Talent

Ook onder de wetenschappers moet er wat veranderen. Het aandeel vrouwelijke hoogleraren is, zowel landelijk als aan de Universiteit van Amsterdam, nog altijd laag. "We laten geen benoemingscommissie voor een nieuwe hoogleraar meer passeren als daar geen vrouw inzit", zegt Ten Dam.

Verder zou ze graag willen dat iedereen met een bestuurlijke functie aan de UvA een 'bias-training' (tegen vooringenomenheid) volgt. "Dat hebben we dit jaar gedaan met het college van bestuur. Dan zie je pas hoe diep vooroordelen zitten."

De UvA gaat systematisch zoeken naar talent, zegt ze. Net als op het voetbalveld. "Daar staan de scouts al heel vroeg langs de velden." Want tegen de tijd dat de sollicitatiebrieven binnenkomen, is het te laat. "Dan mis je al die mensen die denken: leuk, maar ik weet niet zeker of ik dit kan. Ik wil twee jaar voor die vacature er is al zeggen: we denken dat jij het in je hebt om decaan te worden van deze faculteit. Wat heb je nodig om dat mogelijk te maken?"

Af en toe schuurt en wringt de discussie over diversiteit. "Voor sommige mensen gaat het te snel en voor andere mensen te langzaam", vat Ten Dam het samen. "Het is zoals het is."

Wat ze nog wel wil zeggen: "Toen ik veertig jaar geleden studeerde werd deze discussie ook al gevoerd. Dat is niet iets om trots op te zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden