Universiteit, neem je taak serieus en voed die corpsleden op

Ieder jaar wordt Nederland opgeschrikt door de ergste uitwassen van ontgroeningen bij studentenverenigingen. De minder grote uitwassen blijven binnenskamers. Getuige de bestaande zwijgcontracten moet dat ook gebeuren wanneer corpsleden aspirant-leden het ziekenhuis in slaan. Waar gehakt wordt, vallen nu eenmaal spaanders. Zo zijn onze manieren. Maar iemand heeft zich niet aan het zwijgcontract gehouden en dus valt heel Nederland er nu over. Of doet alsof.

Steeds lijkt men verbaasd dat zoiets kan gebeuren. Al sinds de 'roetkapaffaire' in 1965, waarbij een lid van het Utrechtsch Studenten Corps het leven liet, spreken we er schande van en eisen we kennismakingstijd in plaats van ontgroening. De verontwaardiging in 1965 gold met name de lankmoedige wijze waarop justitie de zaak afhandelde. De daders kwamen weg met relatief lichte straffen. De rechters, zelf reünisten, werden verdacht van iets te veel invoelend vermogen. In de aard veranderde er weinig.

Sinds die roetkapaffaire vernemen we jaarlijks van ontgroeningstaferelen. En altijd weer stemmen die zeggen dat er iets moet veranderen. En toch gaan we weer over tot de orde van de dag. Zo rond oktober is mishandeling alweer vergoelijkt tot een uit de hand gelopen grap en uitgesproken vrouwonvriendelijkheid een kwestie van hormonen. We zijn toch allemaal jong geweest?

Kant noch wal

We zijn allemaal jong geweest. Wanneer ik nu kijk naar een jongmens als de rector van Vindicat, Stijn Derksen (22), dan valt me vooral op hoe volwassen hij probeert te zijn. Voor de camera vertelt hij over 'de dunne lijn tussen bedoeling en wat de media ervan maken', 'het besluit kritisch te willen kijken naar de introductietijd', en 'dat we als vereniging moeten herijken'.

Is er dan niemand die deze jongen tegen zichzelf wil beschermen? Niemand die hem influistert dat deze woorden kant noch wal raken en wel erg politiek klinken? De Rijksuniversiteit Groningen had reeds een Advies Commissie Introductietijden ingesteld die adviseert over de veiligheid van studenten tijdens de introductieperiode van de studentengezelligheidsverenigingen en de studieverenigingen van de opleidingen. De besturen wordt nu gevraagd met oplossingen te komen om situaties als deze in de toekomst te voorkomen.

Echter, oplossingen van deze kinderen zelf vragen, is ze overvragen. Opstaan tegen geweld vereist veel moed. Dat bewijst ook het bekende Stanford-gevangenisexperiment uit 1971, waar de corporale ontgroeningen erg veel van weg hebben. Studenten werden in dit experiment willekeurig in twee groepen ingedeeld: een gevangenengroep en een bewakersgroep. Na een korte tijd gingen de studenten geheel op in hun rol. Gevangenen werden onderdanig en bewakers misbruikten hun macht. Het experiment zou 14 dagen duren, maar werd na 6 dagen stilgelegd, nadat een moedige medeonderzoeker zich kwaad maakte over de excessen.

Homo homini lupus. Er is weinig voor nodig om ons als wolven te laten gedragen ten opzichte van onze medemens. En er zijn maar weinig moedige mensen die daartegenin durven gaan. Bovendien zijn deze studenten opgevoed met de wetenschap dat ongelukjes in de groentijd kunnen rekenen op de mantel der liefde. Slachtoffers werden generaties lang dader. Het probleem alleen bij hen leggen, is hypocriet.

Universiteitsbesturen moeten hun opvoedtaak waarmaken. Zij moeten komen met een goed plan. En met sancties tegen geweld en seksisme. Intrekken van subsidie voor een bestuursjaar is een begin. Een Iudicium abeundi, het schorsen van opvoedingsresistente studenten, is meer op z'n plaats.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden