Unilever zegt zijn rotzooi wél op te ruimen

Bedrijf reageert op aanklacht Indiase rapster over milieuschade door kwik uit fabriek

Unilever heeft wel degelijk actie ondernomen om 'zijn rotzooi op te ruimen', zoals de Indiase rapster Sofia Ashraf beschuldigend zingt in een videoclip. In de clip, die meer dan 1,5 miljoen keer is bekeken, vraagt zij aandacht voor milieuschade die zou zijn veroorzaakt door een thermometerfabriek van Unilever in het zuid-Indiase Kodaikanal. Ashraf bezingt de gezondheidsklachten van oud-medewerkers en omwonenden.

Toen bekend werd dat er - tegen de veiligheidsregels in - met kwik verontreinigd glas van de fabriek was verkocht aan een vuilnisopkoper, sloot Unilever onmiddellijk de thermometerfabriek in 2001, zo verklaart het bedrijf nu. Het glas dat nog teruggehaald kon worden is voor recycling naar de VS gestuurd. In India komt verontreinigd afval wel vaker terecht bij zogenoemde kabadiwalla's, vuilnisopkopers, die daarna de bruikbare items doorverkopen. Medewerkers van fabrieken worden omgekocht om een oogje dicht te knijpen.

"De vervuiling heeft gezorgd voor gezondheidsproblemen en zelfs de dood van verschillende oud-werknemers", claimt Rachita Taneja van Jhatkaa, de non-profitorganisatie die de campagne tegen Unilever met rapster Ashraf runt. "In 2006 is een rechtszaak aangespannen bij het Hooggerechtshof van Madras door voormalige kwikwerkers. Er zijn nog geen uitspraken gedaan, de laatste zitting vond plaats in 2013." Unilever is naar eigen zeggen al jaren in gesprek met oud-medewerkers om "een eerlijke oplossing te vinden, maar alle partijen rond de tafel moeten het eens zijn met de uitkomst".

Volgens Unilever kwam er echter in 2007 een rapport uit van een onafhankelijke commissie van experts die stelden 'niet voldoende bewijs te hebben gevonden om de huidige medische situatie van de werknemers te relateren aan blootstelling aan kwik in het verleden'. Het Indiase ministerie van arbeid & werkgelegenheid kwam in 2011 met een nieuw rapport. Daarin staat dat ex-arbeiders en hun nakomelingen door blootstelling aan kwik lijden aan onder andere tremor, kniepijn, onvruchtbaarheid en uitval van tanden.

Het is niet duidelijk in hoeverre de gezondheidsklachten zijn veroorzaakt door verontreiniging van de fabriek. In een video verklaart een ex-medewerker van de fabriek dat hij 's avonds thuiskwam met kwik op zijn wenkbrauwen en snor en onder zijn nagels. Hierdoor zou zijn gezin en hun voedsel aan kwik zijn blootgesteld. Het is niet bekend of hier foto's of andere bewijzen van zijn.

Er is weinig bekend over de reputatie van de jonge non-profitorganisatie, die pas twee jaar bestaat en wordt gefinancierd door 'een klein groepje individuen', zoals op de website staat. "Omdat we een nieuwe organisatie zijn, bestaat deze vooral uit onze familie, vrienden en vrienden van vrienden", legt Taneja van Jatkhaa uit.

Zij voeren originele campagnes via sociale media, voor onder andere homorechten, opvangcentra voor verkrachtingsslachtoffers, tegen seksisme en censuur op internet. In India zijn er veel non-profitorganisaties, volgens schattingen wel één voor elke 600 inwoners.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden