'Unilever is in gesprek om eerlijke oplossing te vinden'

Een Indiase activiste protesteert tegen de verontreiniging van Unilever in Kodaikanal. Beeld afp
Een Indiase activiste protesteert tegen de verontreiniging van Unilever in Kodaikanal.Beeld afp

Unilever heeft naar eigen zeggen wel degelijk actie ondernomen om 'zijn rotzooi op te ruimen', zoals de Indiase rapster Sofia Ashraf beschuldigend zingt in een videoclip. In de clip, die meer dan 1,5 miljoen keer is bekeken, vraagt zij aandacht voor milieuschade die zou zijn veroorzaakt door een thermometerfabriek in het zuid-Indiase Kodaikanal.

Toen bekend werd dat er - tegen de veiligheidsregels in - verontreinigd glas was verkocht aan een vuilnisverkoper, sloot het bedrijf onmiddellijk de fabriek in 2001, aldus Unilever. Het glas dat nog teruggehaald kon worden is voor recycling naar de VS gestuurd. "We wachten nu op toestemming van lokale autoriteiten voordat we het kunnen afmaken."

In India gebeurt het wel vaker dat verontreinigd afval abusievelijk terechtkomt bij zogenaamde 'kabadiwalla's', vuilnisopkopers die daarna de bruikbare items doorverkopen. Medewerkers worden omgekocht om een oogje dicht te knijpen. Ook is Unilever al jaren in gesprek met oud-medewerkers om 'een eerlijke oplossing te vinden, maar alle partijen rond de tafel moeten het eens zijn met de uitkomst.'

Gezondheidsproblemen
"De vervuiling heeft gezorgd voor gezondheidsproblemen en zelfs de dood van verschillende oud-werknemers", claimt Rachita Taneja van Jhatkaa, de nonprofit-organisatie die de campagne met de rapster runt. "In 2006 is een rechtszaak aangespannen bij het Hooggerechtshof van Madras door voormalige kwikwerkers. Er zijn nog geen uitspraken gedaan, de laatste zitting vond plaats in 2013."

Volgens Unilever kwam er echter in 2007 een rapport uit van een onafhankelijke commissie van experts die stelden 'niet voldoende bewijs te hebben gevonden om de huidige medische situatie van de werknemers te relateren aan blootstelling aan kwik in het verleden.'

Het Indiase Ministerie van Arbeid & Werkgelegenheid kwam in 2011 met een nieuw rapport. Daarin staat dat ex-arbeiders en hun nieuwgeborenen door blootstelling aan kwik lijden aan onder andere tremor, kniepijn, onvruchtbaarheid en uitval van tanden.

Kwik op wenkbrauwen en snor
Het is niet duidelijk in hoeverre de gezondheidsklachten allemaal zijn veroorzaakt door verontreiniging van de fabriek. In een video verklaart een ex-medewerker van de fabriek dat hij 's avonds thuiskwam met kwik op zijn wenkbrauwen en snor en onder zijn nagels. Hierdoor zou zijn gezin en hun voedsel aan kwik zijn blootgesteld. Het is niet bekend of er foto's of andere bewijzen hiervan zijn.

Er is weinig bekend over de reputatie van jonge non-profit Jhatkaa. 'Wel is de milieuvervuiling in Kodaikanal al langer in het nieuws' zegt Srivashist Sekar van de NGO-consultancy Samhita. Jhatkaa bestaat sinds twee jaar en wordt gefinancierd door 'een klein groepje individuen'.

"Omdat we een nieuwe organisatie zijn, bestaat dit vooral uit onze familie, vrienden en vrienden van vrienden", legt Taneja uit. Zij voeren originele campagnes, daarbij gebruik makend van technologie en sociale media, voor onder andere homorechten, opvangcentra voor verkrachtingsslachtoffers, tegen seksisme en censuur op Internet.

In India zijn er veel non-profitorganisaties, volgens schattingen wel één voor elke 600 inwoners. Dat er grote verschillen tussen de NGO's bestaan, uit zich in het feit dat er zelfs NGO consultingbureau's bestaan. Deze geven advies over bij voorbeeld met welke NGO in zee te gaan voor projecten betreffende Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden