Unilever-baas schaamt zich voor zijn loon

Paul Polman uit kritiek op beloningssysteem

Topmannen van grote concerns vinden zelden dat ze te veel verdienen. Zich schamen voor hun miljoenen doen ze al helemaal niet. Maar Paul Polman, topman van Unilever doet dat soms wel. En hij vindt dat hij erg veel verdient.

Polman zei dat in een vraaggesprek met The Washington Post en bevestigde daarmee dat hij een buitenbeentje is in topmannenland.

Makkelijk praten heeft Polman. Hij werkte lang bij Procter and Gamble (zeg maar: het Amerikaanse Unilever) en zat later in het bestuur van Nestlé (zeg maar: het Zwitserse Unilever). Hij was al een bemiddeld man toen hij in 2009 chef van het levensmiddelenconcern werd.

Ook daar was het geen armoe. Volgens Unilevers jaarverslag ontving hij van 2009 tot en met 2014 zo'n 33,5 miljoen euro. Niet weinig voor iemand die in NRC Handelsblad ooit vertelde dat de dagelijkse leiding over Unilever niet in zijn handen ligt, maar in die van anderen. Het moet voor Polman niet zo heel moeilijk zijn om te beamen dat hij veel verdient.

Té veel zelfs, vindt hij. Vorig jaar weigerde hij een loonsverhoging die hem was toebedacht door de raad van commissarissen die vond dat hij in vergelijking met bazen van andere concerns te weinig verdiende. Ook in de jaren ervoor weigerde Polman de extra's die de commissarissen hem wilden geven. Enig recht van spreken heeft hij dus.

Polman zei meer interessante dingen in The Washington Post. Dat het totaalbedrag aan bonussen dat in de Londense City wordt uitgekeerd hoger is dan het bedrag dat Unilever kwijt is aan salarissen voor zijn 175.000 personeelsleden, Polman incluis. Dat mensen in zijn functie niet gemotiveerd moeten worden door de hoogte van hun beloning. "Als je mij dubbel betaalt, ga ik niet dubbel zo hard werken."

Maar het opvallendste was zijn kritiek op het systeem van beloningen. Veel bedrijven willen de beste topman en lokken hem met een salaris dat hoger is dan hij elders kan krijgen. Polman: "Dan krijg je een race naar de top. Die is er de afgelopen twintig jaar geweest. Die trend moet worden doorbroken."

Verontrustend vindt Polman het idee dat topmannen niet goed zouden presteren als ze geen salarisverhoging krijgen. De druk van die gedachte leidt volgens hem bij topmannen tot disfunctioneel gedrag.

Polman benadrukte in The Post het belang van waarden. Volgens hem toont onderzoek aan dat minder dan 30 procent van de mensen gelukkig is op zijn werk. "Een angstwekkend cijfer." Hij wijt dat gebrek aan geluk deels aan het feit dat mensen op hun werk dingen moeten doen die niet stroken met de waarden die ze thuis hanteren. Ook de banken en The City wees Polman terecht: klaag niet over de restricties op beloningen, maar denk aan je doel: als je doel sterk genoeg is, haal je de juiste mensen binnen.

Is de baas van Unilever zo'n normen-en-waardenman? Deels wel. Sinds zijn aantreden bij Unilever beklemtoont hij het belang van duurzaamheid. Hij geldt inmiddels als duurzaamheidspaus.

Maar Polman benadrukt dat die klemtoon niet alleen een kwestie van normen is, maar ook van economie: Unilever legt ooit het loodje als het onzorgvuldig met de aarde omspringt; klanten verlangen dat Unilever netjes werkt.

Ook zijn kritiek op het beloningssysteem is deels een kwestie van economie. De nieuwe generatie gaat niet voor meer geld, denkt Polman. Zij wil dingen veranderen, iets betekenen. Bedrijven die dat niet vatten, kunnen moeite krijgen om aan (goede) mensen te komen.

Gaan de uitlatingen van de bestuursvoorzitter van een van de grootste levensmiddelenfabrikanten ter wereld het beloningssysteem veranderen? Waarschijnlijk niet. Maar als Unilevers raad van commissarissen naar Polman heeft geluisterd, hoeft ze dit jaar niet te vergaderen over zijn salaris. Dat is na het interview een hamerstuk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden