Unieke inspraak voor dorpelingen

Groningen presenteert deze week een nieuw provinciaal omgevingsplan. Drie Groningse dorpjes mochten vast hun eigen plan schrijven. De provincie meent dat dorpelingen zelf het beste weten wat goed voor ze is.

Garmerwolde, Nieuw Beerta en Onderdendam hebben de afgelopen maanden zelf nagedacht over hun toekomst. Wat bijvoorbeeld te doen met leegstaande gebouwen, met rommellocaties, met verkeersknelpunten? De dorpjes beschrijven hun ideeën en wensen in een eigen dorpsontwikkelingsplan. De plannen liggen ten grondslag aan het Provinciaal Omgevingsplan 2009-2015 (POP) waarvan vrijdag het ontwerp openbaar wordt.

De Groningse gedeputeerde Marc Calon (PvdA) bedacht de vorm van inspraak die, naar zijn zeggen, uniek is bij provincies. Calon kwam op het idee bij een bezoek aan de voorzitter van het bestuur van de Vereniging Groninger Dorpen. Die woont in Garmerwolde. Calon bekeek het wierdedorpje aan de N360 goedkeurend. „Vijfhonderd mensen, meer wonen er niet. Ik was verbaasd dat het er toch fatsoenlijk uitzag, met een postkantoor, een dorpswinkel. De voorzitter zei: Als je de macht aan de dorpelingen zelf geeft, komt het best goed.”

Dat leidde ertoe dat in de aanloop naar het nieuwe POP in drie dorpen clubjes inwoners werd gevraagd een dorpsontwikkelingsplan te maken.

Het provinciebestuur liet de schrijvers hun gang gaan. Calon: „We gaven geen criteria mee. We wilden kijken wat er zou gebeuren als dorpelingen zelf baas over hun dorp zouden worden. Power to the people. Het enige wat ik gezegd heb: Geen grote bedrijventerreinen erbij, of een Vinexwijk met vijfduizend woningen. Maar dat wilden ze zelf niet eens.”

Onderdendam, veertien kilometer ten noorden van de stad Groningen gelegen aan een kruispunt van waterwegen, wil onder meer de verbinding tussen dorpshart en havengebied herstellen en er groener uitzien. Het Oost-Groningse Nieuw Beerta, met zijn oude monumentale boerderijen, vraagt aandacht voor overlast door twee seksclubs en ziet het karige openbaar vervoersaanbod graag uitgebreid. Verder wensen de dorpen veel dezelfde dingen: maatregelen tegen druk verkeer, betere voorzieningen voor jong en oud, stimuleren van plaatselijke bedrijvigheid en nieuwe functies voor leegstaande gebouwen en boerderijen.

Welke wensen in het POP zijn overgenomen, daar wil Calon niet op vooruit lopen. De gedeputeerde zegt met het dorpenproject vooral te willen aantonen dat toekomstplannen beter ter plekke kunnen worden gesmeed dan door ambtenaren op het provinciehuis. „Wij regelen alles dicht. De daken moeten zo hoog, de dakgoot moet zo schuin. Zo proberen wij de karakteristieken van onze dorpen te bewaken. Je wordt er doodmoe van. Je moet al die regels gaan lopen controleren en er is altijd wel een slimmerik die ze probeert te ontduiken. Het is niet effectief. Geef mensen meer verantwoordelijkheid voor hun leefomgeving.” De angst dat Groningers bij zelfbeheer een zooitje maken van hun omgeving, is ongegrond, weet Calon: „Mensen wonen over het algemeen ergens omdat ze houden van zo’n plek.”

Calon wil Den Haag het goede voorbeeld geven. „Ik wil hier verder mee, laten zien dat het werkt, zodat we eens wat regels kunnen afschaffen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden