Unicef: Kinderen zijn de dupe van luchtvervuiling

Klimaat | Aan de vooravond van de klimaattop in Marrakesh slaat de kinderrechtenorganisatie van de VN alarm.

Luchtvervuiling raakt de gezondheid en de ontwikkeling van honderden miljoenen kinderen. Met de publicatie van het rapport 'Clean the Air for Children' slaat Unicef daarover vandaag alarm.

Een op de zeven kinderen in de wereld is volgens het rapport dagelijks blootgesteld aan buitensporig veel vieze, schadelijke stoffen. Die groep, in totaal 300 miljoen kinderen, leeft in een omgeving waarin de vervuiling zeker zes keer de internationale normen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) overschrijdt.

Milieu- en welzijnsorganisaties vragen al lange tijd aandacht voor het schadelijke effect van gassen door verkeer, industrie, fossiele energie op gezondheid in het algemeen. Het besef dat luchtvervuiling in het bijzonder ook kinderen treft, dringt steeds breder door bij onderzoekers en instanties.

Baby's, peuters en kleuters zouden extra kwetsbaar zijn omdat hun immuunsysteem, longen en hersenen nog in ontwikkeling zijn. Kinderen ademen sneller dan volwassenen, ze krijgen relatief veel lucht in hun lijf. "Dat kinderen kwetsbaarder zijn, is eigenlijk logisch", vindt onderzoeker Sabine de Jong van Unicef, de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties. "Toch is de aandacht hiervoor vrij nieuw, ook in onze organisatie."

Het inademen van vieze dampen kan ziektes veroorzaken. Ouderen zijn extra kwetsbaar, maar ook kinderen zijn volgens het onderzoek een speciale risicogroep. Als een kind of jongvolwassene door ziekte niet kan leren, benadeelt dit de hele verdere ontwikkeling. Luchtvervuiling zou jaarlijks, direct of indirect, leiden tot zo'n 600.000 overlijdensgevallen van jonge kinderen. Vooral in Azië en Afrika heeft de gezondheid van (vooral de armste) kinderen te lijden onder schadelijke gassen en fijnstof. Maar ook in Europa en Noord- en Zuid-Amerika speelt smerige lucht kinderen parten, stelt Unicef. Unicef maakte onder meer gebruik van satellietbeelden om in kaart te brengen waar de luchtkwaliteit slecht is.

Het honderd pagina's tellende Unicef-rapport wijst niet alleen op de risico's van uitstoot buitenshuis, zoals NOx, SO2 en fijnstof door verkeer en bedrijven. Ook binnen de muren van hun eigen huis krijgen veel kinderen in ontwikkelingsgebieden vuile stoffen binnen. In arme plattelandsgebieden koken en stoken gezinnen vaak met hout of kolen als brandstof. Ook door afvalverbranding op open vlaktes komen veel schadelijke dampen vrij. "Zorgelijk is dat luchtvervuiling door verstedelijking in veel gebieden zal toenemen", zegt onderzoeker De Jong.

Dat de organisatie nu de noodklok luidt is geen toeval. Over precies een week begint in de Marokkaanse stad Marrakesh een nieuwe wereldwijde klimaattop. Die conferentie moet leiden tot nieuwe afspraken om klimaatverandering en milieuvervuiling tegen te gaan. Unicef roept de wereldleiders die op deze zogeheten COP22, de opvolger van de top in Parijs (COP21) vorig jaar, op om luchtvervuiling aan te pakken.

De organisatie bepleit dat alle landen de WHO-normen voor de luchtkwaliteit snel gaan naleven. In de leefomgeving van twee miljard kinderen in de wereld gebeurt dat nog niet, volgens de rapportage. Zuid-Azië heeft met 620 miljoen het grootste aantal kinderen dat in gebied met ongezonde lucht leeft, in Afrika zijn dat er 520 miljoen. Oost-Azië komt op een derde plek, met 450 miljoen kinderen die constant vuile lucht inademen.

Actie is nodig om het vrijkomen van schadelijke emissies terug te dringen, vindt de VN-organisatie. Daarnaast pleit Unicef voor maatregelen waardoor kinderen minder aan de gassen en stoffen blootgesteld worden. Dat kan bijvoorbeeld door scholen en speelplekken te beschermen. In Nederland stapte Milieudefensie deze zomer naar de rechter in een poging de Nederlandse staat te dwingen tot het nemen van maatregelen voor gezondere lucht.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden