UMC stopt onderzoek naar hepatitis C

AMSTERDAM - Het Universitair Medisch Centrum in Utrecht heeft een onderzoek naar een nieuwe behandelmethode voor hepatitisC stopgezet, omdat de onderzoeker niet had gemeld dat vier patiënten ernstige bijwerkingen bleken te vertonen. De onderzoeker heeft met onmiddellijke ingang zijn functie neergelegd.

De ongerechtigheden kwamen in juli bij toeval aan het licht toen het UMC het contract van de onderzoeker met een externe financier naliep. Hij bleek de vergoedingen die hij voor de behandelingen ontving, te hebben verzwegen. Bij nadere bestudering stuitte men op meer overtredingen van het onderzoeksprotocol: behalve de niet gemelde bijwerkingen bleken enkele van de 19 patiënten niet op de voorgeschreven wijze te zijn geselecteerd.

Doel van het onderzoek was na te gaan of hyperthermie, het kunstmatig opwekken van koorts, effect had bij de behandeling van hepatitis, in combinatie met antivirale middelen. De onderzoeker had daarvoor een contract afgesloten met een Amerikaanse researchinstelling die de hyperthermie-apparatuur leverde. De behandeling bleek bijwerkingen te geven. Bij vier patiënten waren die ernstig. ,,Bij medisch experimenteel onderzoek kunnen bijwerkingen optreden'', zegt een woordvoerster van het UMC. ,,Zaak is dat deze zo spoedig mogelijk worden gemeld.''

Voor elk onderzoek met proefpersonen moet een protocol, waarin doel en werkwijze zijn vastgelegd, worden voorgelegd aan een medisch-ethische toetsingscommissie (METC). Maar de METC ziet er niet op toe of de onderzoeker zich aan dat protocol houdt. ,,Het was een solistisch opererende onderzoeker; er waren dus geen collega's bij betrokken die wat zou kunnen opvallen'', zegt de woordvoerster. ,,Maar het valt onder de beroepscode dat iemand zoiets zelf meldt. Dat is wettelijk ook zo vastgelegd. Wel heeft het UMC naar aanleiding hiervan zijn wetenschappers nog eens op het belang van die code gewezen.''

Leider van het onderzoek is de hepatoloog professor J. van Hattum. De woordvoerster wil echter nog niet bevestigen of ontkennen dat het ook om Van Hattum gaat. Ook kan ze de naam van de Amerikaanse researchinstelling nog niet noemen. De hoogleraar zelf was niet bereikbaar.

Het UMC heeft de zaak gemeld aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Die vindt dat het UMC passend heeft gehandeld en dat de veiligheid van de patiënten nu is gewaarborgd. De inspectie wacht een intern onderzoek van het ziekenhuis af en beziet dan of men stappen tegen de onderzoeker zal ondernemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden