Ullrich valt keihard van zijn voetstuk

LES DEUX-ALPES - Veel tekst had Jan Ullrich niet, maar wat hij zei was bijna even raak als de klap die Marco Pantani hem kort daarvoor in de eerste Alpenetappe had uitgedeeld: “In de kou kan ik niet fietsen.”

Het barre weer dat de ramp-Tour van dit jaar gisteren teisterde, kwam als een Godsgeschenk. Na twee duffe Pyreneeënritten, herleefde de heroïek van vroeger. In de karavaan werd alleen maar over fascinerende wielersport gesproken. En wat nog mooier is, de enige aanvaller die de Tour de France van dit jaar kent, gaat hem - hoogstwaarschijnlijk - nog winnen ook.

Pantani speelde wel met vuur, toen hij op de Galibier al ten strijde trok. Het was op die col buiten categorie nog een lange weg naar aankomstplaats Les Deux-Alpes, maar zijn uiterst economische rijstijl in de bergen ten spijt, is hij geen koele rekenaar die als een kat op zijn kansje loert. Il diabolo calculeert liever een afgang in dan dat er in de bergen niet over hem wordt gesproken. “Naar de mens wint Jan de Tour niet meer”, zegt Ullrich's ploegleider Walter Godefroot. Als velen zet hij in op Pantani. De Italiaan wekt op zijn beurt graag de indruk dat dat niet het belangrijkste in zijn leven is. “Ik heb in deze ronde twee etappes gewonnen en ik draag de gele trui. Eigenlijk is het al bijna te veel. Het is in ieder geval veel en veel meer dan ik mocht verwachten.”

Met het winnen van de Giro d'Italia was het seizoen voor Pantani al geslaagd. Hij had lang geaarzeld eer hij besloot toch af te reizen naar de Tour. “Ik had er voor mijn gevoel meer te verliezen dan te winnen. Ik vond het ook verleidelijk om na de Giro lekker te gaan relaxen. Na drie dagen ben ik in mijn eentje weer begonnen met trainen. En dat is dan nu uitgemond in de mooiste dag in mijn carrière. Deze overwinning vind ik gedenkwaardiger dan de roze trui in de Giro.”

Pantani hervatte na de eindzege in Italië sneller dan gepland de training om de zinnen te verzetten. Daags na zijn triomftocht in Milaan overleed Luciano Pezzi. Pezzi was ploegleider van Felice Gimondi, toen die in 1965 als laatste Italiaan de Tour won. Later werd hij directeur en eigenaar van het supermarktketen Mercatone Uno. Het concern keerde vorig seizoen na enkele jaren afwezigheid terug in het peloton. Pezzi nam een gok door Pantani als een van de kopmannen te contracteren. De rasklimmer werd in oktober 1995 tijdens de semi-klassieker Milaan-Turijn aangereden door een tractor, verspeelde bijna een heel jaar en had dus geen enkel UCI-punt om als 'bruidschat' mee te nemen naar zijn nieuwe werkgever. De wielergekke zakenman wilde de brekenbeen een kans geven. In de Giro van vorig jaar sloeg het noodlot evenwel opnieuw toe. In de achtste etappe stak een kat de weg over, juist op het moment dat Pantani aan kwam snellen. Het seizoen leek andermaal voorbij, maar het herstel vorderde in dit geval zo snel dat hij toch in de Tour de France van 1997 kon starten. De verwachtingen waren laag, de prestaties des te verbluffender.

Al die ongelukken hebben Pantani geleerd het leven te relativeren. Ze maakten hem, als het op wielrennen aankomt, ook een ware grootmeester in het verstoppen van zijn gevoelens. Nooit is hij topfit, altijd kampt hij met een onoverbrugbare conditionele achterstand en zogenaamd heilig gelooft hij er in dat een aanval tot mislukken is gedoemd. Voor de trektocht over de Alpen meldde Pantani dat hij nog vermoeid was van de Pyreneeën. Op de Galibier trok de duivelskunstenaar dat masker met een onverbeterlijke grimas van zijn gezicht. Het was een geplande actie de mooi weerrijder Ullrich al in een vroeg stadium te slopen. In de vliegende sprint die de rit naar Les Deux-Alpes in wezen was, dacht de Duitser eerst op zijn vertrouwde manier aan het elastiek te kunnen blijven hangen; op een minuutje of daaromtrent achterstand. Op de Galibier kwam Pantani echter al bijna virtueel in het geel, een positie die hij tijdelijk verspeelde door in de afdaling beduidend minder risico te nemen dan Ullrich.

Het was een vergeefse inspanning van de hard van zijn voetstuk gevallen Tourwinnaar. In de korte klim naar de finishlocatie moest hij steeds meer terrein prijsgeven. Een lekke band zag hij terecht niet als de verklaring van de afgang. Hij werd voorbij gefietst door grote namen en anonieme coureurs. Zijn helpers Udo Bölts en Bjarne Riis moesten een lichtere versnelling trappen om de dodelijk vermoeide kopman niet alleen verder te laten modderen. De elementen deden hun verwoestende werk. Hij had zich er, door slechts 'normaal' te eten, ook onvoldoende tegen gewapend. Voor een Tour, die toch al vol littekens zit, is het maar goed ook dat Der Jan de ronde van dit jaar niet meer naar zijn hand kan zetten. “Ik zie dit als een vorm van gerechtigheid”, zegt oud-coureur Hennie Kuiper. “In de winter moet je het seizoen maken. Om de Tour te winnen, moet je er voor leven en trainen.”

Ullrich is naar de vierde plaats in het algemeen klassement getuimeld. Behalve Pantani moest de Duitser ook de andermaal verrassend sterke Bobby Julich en Fernando Escartin voor laten gaan. Michael Boogerd is de uittredende rondewinnaar tot twintig tellen genaderd. De Hagenaar bleef, net als in de Pyreneeën, lang in zijn buurt fietsen. Het veelvuldige onderlinge contact wekte de schijn dat Ullrich de Nederlander zelfs in de slag had genomen, waar zijn ploeggenoten tot de klassieke 'ram van de honger' niet in staat waren geweest hem bij te staan. Dat was niet het geval, sprak Boogerd tegen. “Wat hij dan tegen me zei? Dat het niet zo slim was om zo vroeg aan te vallen. Maar dat had hij beter tegen Pantani kunnen zeggen.”

Boogerd verspeelde een plaatsje in de algemene rangschikking doordat de Fransman Rinero zijn kopman bij Cofidis, Julich, gisteren royaal de baas was. Het is nog minder dan een bagatel. Boogerd, die enkele kilometers voor de top van de Galibier werd aangereden door een auto van Mapei, overtrof zichzelf andermaal. De pijn aan knie en elleboog deerde hem niet. De regen en kou voelde hij niet. “Bergop merk je tenminste niets van de regen. In de afdaling voel je pas hoe verkleumd je ben. Maar dit was echt de Tour.” De rainman van Aix-les-Bains (morgen de aankomstplaats) vond, los van het profiel van de etappe, de omstandigheden echter niet vergelijkbaar met het apocalyptische decor achter zijn ritzege van twee jaar geleden. “Toen had ik meer vet en kon ik dus beter tegen de kou.”

Misschien had Ullrich toch wat minder moeten afvallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden