Uitzicht op bergen in de Zeeuwse klei

Uitkijkposten met zicht op bergen, ze bestaan op Walcheren. Met zijn land art project opent kunstenaar Harry Vandevliet (59) zelfs menige Zeeuw de ogen.

Ook altijd gedacht dat die puisten in de klei dienden als toevluchtsoord voor mens en vee bij overstromingen? Mis. Anders dan terpen in het noorden hebben Zeeuwse bergen een krijgsachtergrond.

De neiging om iets te doen met het landschap kreeg Harry Vandevliet uit Middelburg toen een Haagse collega-kunstenaar hem vroeg hoe zijn omgeving hem inspireerde. Een verblijf in bergachtig Frankrijk, met tal van ’points de vue’, bracht hem op het idee: ’hé, wij hebben in Zeeland ook bergen’.

Dat hij nu weet waartoe die bergen ooit dienden is voor hem bijzaak. Een uitzichtpunt niet bovenóp, maar richting de berg, het ongekeerde perspectief, dát is hier de kunst. De bedoeling verder? ,,Geen enkele. Ik leg niks op. Wij staan hier nu al drie kwartier bij deze berg te praten. Dat is toch mooi?’’, aldus Vandevliet in Biggekerke.

Walcheren telde vroeger meer dan zestig van zulke vliedbergen. Er verdwenen er tientallen door ruilverkaveling. Nu zijn er nog negentien, beschermd als natuurmonument. Ze stammen uit de twaalfde eeuw. Er werd een houten (later stenen) toren op gebouwd, van waaruit vijanden met pijl en boog werden beschoten. Later werden op vliedbergen wel kasteeltjes gebouwd.

Bij drie van deze bergen plaatste Harry Vandevliet onlangs halfronde uitkijkposten van graniet met daarop een korte tekst en aan de bergkant een roestvrijstalen beschermende reling. Je daar aan vasthouden, in de zeeklei, waar je toch helemaal niets kan gebeuren, is op zich een gewaarwording. En dan naar bergen kijken. In Zeeland.

Bij de vliedberg aan de Zuidweg/Bergweg in Klein Valkenisse blaat een schaap en klinkt het geknerp van fietsen over het schelpenpad. Achter de berg de duinenrij van Dishoek. ’Zandhoop en vliedberg’, luidt de titel van dit werk.

De uitzichtpunten staan langs fiets- en wandelroutes met veilige brede bermen. Liever had de kunstenaar een positie bij de hoogste Zeeuwse vliedberg (12 meter) in de buurt van Kapel Hoogelande ingenomen. De berg daar ligt fraai in het landschap. Je kunt er zelfs twee bergen zien. Een uitzichtpunt zou daar echter te onveilig zijn, vanwege een smalle berm.

Bij het gehucht Krommenhoek ligt vliedberg nummer twee. De titel: ’Vandaag maïs, morgen aardappelen, achter berg’. Berg nummer drie, tussen Zanddijk en Middelburg ligt veel mooier, namelijk in nauwelijks verkaveld gebied. ’Koe, berg met of zonder ijs’ vermeldt het uitzichtpunt, verwijzend naar de bijbehorende brochure, met afbeeldingen uit twee seizoenen.

Achter deze vliedberg zie je de ’Lange Jan’ van Middelburg. Met de rug ernaartoe, leunend tegen de reling, is het uitzicht echter fraaier. Geen berg te zien, maar wel een blik op Veere. Liever had Vandevliet zijn kunstwerk die richting op gemaakt, bekent hij. Maar helaas. Smalle berm.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden