Uitzetten naar Griekenland lastig door Grieks wanbeleid

Afghaanse vluchtelingen die asiel hadden aangevraagd in Griekenland, protesteerden in 2008 in Athene tegen het EU-verdrag over migratie. (FOTO EPA)

amsterdam – - De druk op EU-landen om geen asielzoekers meer terug te sturen naar Griekenland neemt verder toe. In een gisteren verschenen rapport maakt Amnesty International korte metten met het ’zorgwekkende’ Griekse asielbeleid.

Slechte medische zorg, gebrekkige voorzieningen, te weinig tolken, onvoldoende rechtshulp. Niet of nauwelijks verstrekken van verblijfsvergunningen. Volgens Amnesty schendt Griekenland stelselmatig de mensenrechten. De organisatie roept alle lidstaten op om uitzettingen naar Griekenland met onmiddellijke ingang op te schorten.

Het rapport van Amnesty komt bovenop bestaande kritiek dat Griekenland zich schuldig maakt aan refoulement: het terugsturen van vreemdelingen naar het land van herkomst, waar ze moeten vrezen voor vervolging. En dat is wettelijk verboden.

Het land fungeert voor veel asielzoekers als springplank naar een ander Europees land. Maar wie eenmaal in Griekenland staat geregistreerd, mag geen asielprocedure in een ander EU-land starten. Dat hebben de lidstaten afgesproken om ’asiel-shoppen’ tegen te gaan. Ook Nederland heeft zich daaraan gecommitteerd.

Het ministerie van justitie blijft asielzoekers die al bekend zijn in Griekenland, er vooralsnog naar terugsturen. Ook na de jongste kritiek van Amnesty. Voor voormalig staatssecretaris Nebahat Albayrak woog het vertrouwensbeginsel altijd zwaar, zegt een woordvoerder. „Griekenland erkent dat er problemen bestaan rond de asielprocedure en heeft verbeteringen beloofd. Nederland gaat ervan uit dat het land die belofte ook nakomt.”

De Europese Unie is er alles aan gelegen dat Griekenland geen uitzonderingspositie krijgt. Wanneer uitzettingen naar dat land daadwerkelijk worden gestaakt, ontstaat er een gat in ’Fort Europa’. Mensensmokkelaars zullen hun klanten via de Griekse eilanden Europa binnen loodsen, nog meer dan nu al gebeurt.

Nederland ziet dat gevaar. Justitie is vorig jaar juli op bezoek geweest bij de Griekse autoriteiten om de asielprocedure daar op orde te brengen. Nederlandse IND’ers gaan hun Griekse collega’s trainen in het zorgvuldig ondervragen van asielzoekers. Medewerkers van het Centraal orgaan opvang asielzoekers hebben de Grieken geadviseerd hoe de verblijfsomstandigheden kunnen worden verbeterd. Nederland stelt ook tolken beschikbaar.

Nederlandse rechters hebben de afgelopen jaren uitzettingen naar Griekenland verboden. In hoger beroep hielden deze uitspraken geen stand. De Raad van State stond steeds achter het kabinetstandpunt dat het mag rekenen op het ’interstatelijk vertrouwensbeginsel’.

Morgen spreekt de Tweede Kamer hierover. Hans Spekman (PvdA) heeft tot dusver de opstelling van zijn partijgenoot Albayrak gesteund. Na het lezen van het Amnesty-rapport zegt hij: „Wat in Griekenland gebeurt is buitengewoon zorgelijk. Als je ziet wat er allemaal mis is, kan daar niemand meer omheen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden