Uitzendkracht op straat met dank aan nieuwe flexwet

Zowel overheid als bedrijfsleven heeft er geen zin in om contracten voor onbepaalde tijd aan te bieden

Bedrijven werken 'op grote schaal' uitzendkrachten de deur uit die in aanmerking komen voor een vast dienstverband. Ze doen dat omdat op 1 juli een nieuwe wet in werking treedt die stelt dat flexwerkers een vaste baan moeten krijgen als ze twee jaar als uitzendkracht bij een bedrijf hebben gewerkt.

Volgens Henry Stroek van vakbond CNV Vakmensen gaat het om 'duizenden tot tienduizenden' flexwerkers die voor 1 juli worden ontslagen. Het probleem speelt, stelt CNV Vakmensen, vooral in de voedingsindustrie, de land- en tuinbouw, bij meubelfabrieken en bij tijdelijke medewerkers van callcentra van het UWV en de Belastingtelefoon.

Ook bij overheidsdiensten, zegt Stroek, moeten tijdelijke krachten vrezen voor hun baan op het moment dat ze recht zouden hebben op een contract voor onbepaalde tijd.

De nieuwe wet (officieel: Wet Werk en Zekerheid) regelt dat werknemers met tijdelijke contracten eerder aanspraak kunnen maken op een vaste baan. Nu hebben ze na drie tijdelijke contracten in drie jaar recht op een vaste aanstelling. Per 1 juli wordt dat na drie tijdelijke contracten in twee jaar.

Er is volgens Stroek nog een reden waarom werkgevers massaal uitzendkrachten ontslaan - en ook die reden heeft te maken met de nieuwe wet. Die wet regelt dat sommige uitzendkrachten die hun werk verliezen een vergoeding moeten krijgen van de werkgever. Het gaat dan om mensen die minstens twee jaar bij hetzelfde bedrijf hebben gewerkt. Zij krijgen recht op een vergoeding van tenminste tweederde maandsalaris.

Volgens Stroek ontslaan bedrijven hun uitzendkrachten ook omdat ze geen zin hebben om na 1 juli zo'n vergoeding te betalen. "De grote uitzendbureaus stellen voor die ontslagvergoeding in te bouwen in het salaris", zegt Maarten Post, bestuurder flexwerk bij CNV.

"Maar dat willen bedrijven niet. Zij kiezen ervoor om de uitzendkrachten te ontslaan en opnieuw te beginnen met nieuwe flexkrachten."

Dat het gist in de uitzendbranche bleek ook gisteren weer. In een interne mail van ING, waarop De Volkskrant de hand legde, werd gesteld dat ING het 'niet wenselijk' vindt om uitzendkrachten aan te houden die in aanmerking komen voor een vast contract. Dit zou 'arbeidsrechtelijke risico's' met zich meebrengen. FNV en CNV stonden op hun achterste benen. Een ziedende FNV-voorzitter Ton Heerts riep de directie van ING ter verantwoording.

"Dit speelt niet alleen bij ING", zegt Post. "Er hangt de arbeidsmarkt nog een veel groter gevaar boven het hoofd. Je kunt erop rekenen dat uitzendkrachten in de toekomst helemaal geen vaste aanstelling meer krijgen. De nieuwe wet die er met steun van de vakbeweging komt, werkt averechts. De wet is makkelijk te omzeilen. Het gaat van kwaad tot erger in de uitzendbranche."

De bond noemt het voorbeeld van geur- en smaakstoffenproducent IFF in Tilburg. "Een groep studenten werkt daar in de productie. De meesten werken er al anderhalf tot drie jaar via uitzendbureau Unique. Bijna allemaal kwamen ze in aanmerking voor een vast contract. Twaalf zijn er al ontslagen, en dat worden er meer. Mensen die goed functioneerden, moeten weg - door de nieuwe wet. Die transitievergoeding is maximaal een paar duizend euro. In mijn optiek zijn de scholingskosten voor een nieuwe medewerker hoger."

Namens IFF laat manager Koen van Gils weten dat de ontslagen 'niet zijn ingegeven' door de nieuwe wet. "Wij gaan andere producten maken en dat proces is meer geautomatiseerd." Van Gils zegt dat de reorganisatie alleen uitzendkrachten treft.

Volgens de Belastingdienst is het normaal dat veel uitzendkrachten voor 1 juli moeten vertrekken. In het voorjaar trekt de dienst extra flexwerkers aan, omdat er dan veel vragen zijn over de belastingaangifte. Als die piek voorbij is, zijn die mensen niet meer nodig. Unique kon of wilde niet reageren.

Het UWV zegt zich niet te herkennen in het verhaal van de bond. De uitkeringsinstantie zegt juist meer medewerkers in vaste dienst te willen nemen voor zijn klantcontactcentrum.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden