Uitstel voor Britse Anti-Corruptiewet

Is een uitnodiging voor het bijwonen van de Formule-1-races in Monaco door een van de sponsoren een poging tot omkoping? De jurist van het Britse raceteam Lotus vreest dat met de nieuwe Britse Anti-Corruptiewet een uitgebreide ontvangst tijdens de autoraces beschouwd zou kunnen worden als ’een vorm van corruptie’. De wet zou grote bedrijven afschrikken tot sponsoring. De Britse regering is gevoelig voor de lobby van het bedrijfsleven en stelt de wet, die op 1 april van kracht zou gaan, nu met drie maanden uit. De regering heeft beloofd binnenkort de richtlijnen te publiceren over hoe bedrijven met de wet moeten omgaan.

Behalve de vraag welke corporate hospitality de grens van het toelaatbare overschrijdt, zeggen bedrijven dat het onduidelijk is op wie de wet van toepassing is. Is een bedrijf verantwoordelijk voor de handelingen van ingehuurde mensen?

Bedrijven beweren dat de wet, waarin de gevangenisstraf voor omkoping wordt verhoogd van zeven tot tien jaar, tal van vage definities kent. Maar de belangrijkste reden voor hun verzet is dat zij bang zijn om het in de strijd om contracten in ontwikkelingslanden te moeten afleggen tegen landen met minder strenge anticorruptieregels, zoals Rusland, India en China.

In de nieuwe wet zijn niet alleen clandestiene betalingen aan overheidsfunctionarissen verboden, maar ook het betalen van steekpenningen tussen ’commerciële organisaties’. En daarmee gaat de Britse wet verder dan de Amerikaanse, die alleen betalingen aan overheidsfunctionarissen verbiedt. De wet maakt bovendien geen onderscheid –zoals de Amerikanen wel doen– tussen omkoping en zogenoemde facilitation payments –betalingen aan overheidsfunctionarissen om een standaard administratieve handeling sneller af te handelen. Dit soort betalingen zijn in ontwikkelingslanden vaak gebruikelijk voor het op tijd verkrijgen van een vergunning om daar goederen te importeren. In tegenstelling tot steekpenningen die betaald worden om een contract te verwerven, zijn dit douceurtjes voor iets wat de ambtenaar toch al moet doen.

Niemand gelooft werkelijk dat Britse bedrijven vervolgd zullen worden voor zulke kleine betalingen of dat de autoriteiten met een stofkam door al hun onkostendeclaraties voor relatiegeschenken zullen gaan, zegt Monty Raphael, een rechtenprofessor. „De overheid moet bedrijven geruststellen dat routinematige facilitation payments, ook al zijn ze illegaal, niet tot vervolging zullen leiden, evenmin als dat tweede glas Chablis of een extra muismat.”

Anticorruptieorganisaties vinden het onzin dat de wet na zes consultatieronden wederom moet worden bekeken. „Dit zet de geloofwaardigheid van de regering wat betreft corruptiebestrijding serieus op het spel”, zegt anticorruptieorganisatie Transparency International. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) die toeziet op de naleving van de internationale Anti-Corruptie Conventie (1999) dreigde met sancties als de Britten de wet niet snel invoeren.

„Britse bedrijven houden in het algemeen niet van het nemen van risico’s”, zegt Roger Barker, hoofd corporate governance (verantwoord ondernemen) van het Institute of Directors, een belangenorganisatie voor zakenmensen. „Politici kunnen wel zeggen dat de wet geen draconische gevolgen heeft, maar bedrijven hebben zekerheid nodig. Zij willen richtlijnen.”

Dankzij de wet hebben ondernemingen corruptiebestrijding hoog op de agenda staan, signaleert Brent McDaniel, hoofd van het team van anticorruptieadviseurs van KPMG UK. „Bedrijven houden van zekerheid, maar het echte risico zit hem niet in relatiegeschenken of facilitation payments. Het echte risico zit hem in ingehuurde zelfstandig adviseurs die buiten medeweten van de onderneming steekpenningen betalen voor het verwerven van een contract. Dat komt heel regelmatig voor. Het is voor bedrijven belangrijk om dit onder controle te krijgen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden