‘Uitstel’ en ‘brexit’ klinken steeds vaker in een adem

Angela Merkel en Theresa May hebben een onderonsje in Sharm el-Sheikh. Beeld REUTERS

De EU ziet uitstel van de brexit wel zitten, als May daarom vraagt. Twee moties in het Britse parlement gaan ook over uitstel.

Het Labour-voornemen om een nieuw brexit-referendum te organiseren komt op het moment dat May eraan denkt om de brexit uit te stellen. Nou ja, ze ontkent nog altijd, en van een formeel verzoek aan de EU-leiders is nog helemaal geen sprake. Maar sinds dit weekend wordt plotseling het woord ‘uitstel’ steeds vaker gebruikt in combinatie met het woord ‘brexit’. ‘Uitstel’ maakt deel uit van twee moties waar het parlement morgen over stemt.

Ook EU-voorzitter Donald Tusk zei gisteren op een persconferentie dat het verstandig zou zijn om de brexit-datum uit te stellen. “In de situatie waarin we zitten, zou uitstel een rationeel besluit zijn”, zei Tusk. Hij liet er wat teleurgesteld op volgen: “Maar Theresa May gelooft nog dat ze dat scenario kan voorkomen”.

Tusk en May troffen elkaar gisteren op een bijeenkomst voor EU-leiders in het Egyptische Sharm el-Sheikh. Daar sprak May ook met de Duitse bondskanselier Angela Merkel, met commissievoorzitter Juncker en met de Ierse premier Varadkar. Via de verslaggever van de BBC richtte zelfs de Nederlandse premier Mark Rutte zich tot de Britse premier. Als haar zelfbenoemde ‘allerbeste vriend’ gaf hij een dringende boodschap voor haar af: “Wordt wakker!”, zei Rutte tegen May. “Nu zijn we al slaapwandelend op een brexit zonder akkoord aan het afstevenen.”

Uitstel

Mocht May de EU-leiders om uitstel vragen en ze zou daar een goede reden voor hebben, dan zou dat wat de EU betreft een mogelijk scenario zijn, zo liet Rutte doorschemeren. “We zouden wel willen weten: wat wil je met die tijd doen? We willen niet nog twee maanden rondjes draaien.”

Geruchten over uitstel zijn tegen het zere been van de een deel van Mays parlementsleden. Maar hen te vriend houden heeft niet voor iedereen in haar partij prioriteit. De nervositeit in het Verenigd Koninkrijk is inmiddels tot een dermate grote hoogte gestegen dat ook binnen Mays eigen kabinet stemmen opgaan die om uitstel vragen.

Zo zijn er drie ministers die al in alle openheid hebben gezegd dat ‘het beter is om uitstel na te streven dan om op 29 maart uit de EU te klappen’, zoals minister van werkge­legenheid Amber Rudd heeft gezegd. Zij en twee van haar collega’s vinden het zó belangrijk dat er meer tijd komt om tot een goed akkoord met de EU te komen, dat ze spelen met het idee om een motie te steunen die Yvette Cooper van Labour later deze week zal indienen. De motie van Cooper houdt in dat het parlement zelf besluit tot uitstel van de brexit-datum als May op 14 maart nog geen akkoord heeft bereikt (volgens Labour is de mogelijkheid van een tweede referendum geen reden om de motie in te trekken). Het spel wordt hoog gespeeld: mochten de ministers voor die motie stemmen, dan riskeren ze daarmee hun baan.

Stemming

Dat scenario zouden ze mogelijk voorkomen als ze stemmen voor een motie die het conservatieve parlementslid Simon Hart de afgelopen dagen bedacht. Ook in die motie gaat het om uitstel van de datum waarop het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat en ook in die motie draait het om de dagen na 12 maart, de nieuwe datum waarop May waarschijnlijk aanvullingen op haar akkoord met de EU in stemming brengt. Het verschil is dat de motie-Hart het initiatief tot uitstel van de uittredingsdatum niet bij het parlement legt, maar bij het kabinet zelf.

Wat de ministers zullen doen hangt ook sterk af van May zelf. Die zal vandaag in het Lagerhuis een verklaring afleggen waarin ze duidelijk zal moeten maken hoe ver ze is in de gesprekken met EU-leiders. Met hen is ze in opdracht van haar parlement in gesprek over nieuwe garanties dat het Verenigd Koninkrijk niet voor eeuwig vast zal zitten aan de backstop, een regeling in het akkoord met de EU die het Britse parlement niet zint, omdat ze vrezen dat het inhoudt dat ze nooit meer van de EU afkomen.

De bedoeling was dat May deze week zou terugkomen met het resultaat van die gesprekken, maar zondag zei ze dat ze daarvoor nog tot 12 maart nodig heeft.

Lees ook:

Labour draait: Corbyn dreigt met tweede referendum

De Britse Labour-leider Jeremy Corbyn zinspeelt op een tweede brexit-referendum. Althans, als het parlement niet instemt met het alternatieve plan van Labour voor vertrek van Groot-Brittannië uit de EU, dat de partij deze week ter stemming wil brengen. 

De brexit nadert, de Britse premier May probeert haar land er zo goed mogelijk uit te laten komen. Lees in het dossier het laatste nieuws over de brexit-perikelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden