Uitspraak over koelies moet enthousiasme van Hindostanen voor Bouterse temperen

NIEUW NICKERIE - “Wij zijn rasbewust, niet racistisch”, zegt hoofdbestuurslid Atta M. Mungra van de Verenigde Hindostaanse Partij VHP. Mungra is naar het westelijke grensdistrict Nickerie gereisd om daar een sensatie te voorkomen.

Die zou al een feit zijn als enige andere partij dan de VHP bij de verkiezingen van vandaag ook maar een van de vijf parlementszetels zou wegkapen, die het district levert. De kans daarop lijkt reëel. Mungra noemt als 'slechtste mogelijkheid' dat de NDP van Desi Bouterse één zetel weghaalt uit Nickerie. Dat zou een harde klap zijn voor president Venetiaan, want de VHP is de belangrijkste partij binnen diens Nieuw Front en de 'gegarandeerde' zetels in Nickerie heeft hij hard nodig om Bouterse te stuiten.

Mungra voelde zich weer heel rasbewust toen de NDP-lijsttrekker in Nickerie, Hasanradja, zaterdag tijdens een massabijeenkomst luidkeels uitriep: “Koelies ga naar India!”. Hij bekritiseerde daarmee Hindostanen die onder alle omstandigheden een partij willen onder Hindostaanse leiding. De VHP laat die uitspraak de laatste dagen voor de verkiezingen voortdurend in zijn radio-uitzendingen horen, om Hindostanen die NDP dreigen te stemmen alsnog op andere gedachten te brengen.

Patriotten

Mungra: “Wij zijn patriotten. Maar onze identiteit staat voorop. Die willen we niet opofferen aan een soort creools nationalisme. Ik heb tegen Hasanradja gezegd: 'Je hebt in de laatste vijf minuten in de finale om de wereldcup een fout gemaakt in het strafschopgebied. Wij gaan die afstraffen'.” De strafschop zou zeker doel hebben getroffen als de uitspraak uit de mond was gekomen van een creool. Dan waren de poppen aan het dansen geweest, maar nu gaat het effect wat verloren doordat Hasanradja zelf een 'koelie' is.

Mungra noemt Nickerie het wilde westen van Suriname. “Het kunnen hier de verkiezingen van de houwers (grote kapmessen voor het in toom houden van het bos) en revolvers worden, als je niet voortdurend de gemoederen bedaart.”

Nickerie zou je ook het 'kale westen' kunnen noemen. Als je Suriname van oost naar west doorreist, kijk je bijna altijd wel tegen bomen aan. Maar in Nickerie zie je plotseling weer eens een horizon, achter de eindeloze rijstvelden. De enkele palmboom in de verte lijkt op een moderne windmolen. Als je de aanhangers van Bouterse, en ook wel anderen, moet geloven gaat diens NDP-partij hier twee of zelfs meer zetels pakken. Ze verwijzen naar de massabijeenkomst van zaterdag, waar de lijsttrekker zijn koelie-uitspraak deed, en waar NDP-ers 7 000 geestverwanten telden, tweemaal de kiesdeler. “En dan waren er nog bijna geen vrouwen, dus eigenlijk mag je het verdubbelen”, zegt een man opgetogen.

VHP'ers temperen de vreugde van hun tegenstanders door er op te wijzen dat die mensen uit alle hoeken van het land naar Nickerie kwamen. Op hun eigen bijeenkomst waren naar hun eigen zeggen 10 000 mensen verschenen, wel allemaal uit Nickerie, dat zo'n 30 000 inwoners telt.

“Verkoopt uw stem niet”, waarschuwt een plakkaatje op de deur van het NDP-kantoor. De geruchten over het kopen van stemmen zijn talrijk. Een NDP-aanhanger beschuldigt zowel zijn eigen partij als de VHP van die praktijk. “Vergeet niet, in dit land kent een pasgeboren baby het woord corruptie al”, zegt hij. Beide partijen richten zich volgens hem op arme mensen, die tot de harde kern van de tegenstander behoren. Ze koesteren geen illusie dat ze hen met geld ertoe kunnen bewegen op een andere partij dan die van hun keuze te stemmen, want wie kan nagaan wat er in het stemhokje gebeurt.

Wel kun je de oproepkaart kopen en vernietigen, waardoor je de tegenpartij berooft van een zekere stem. Het tarief per persoon zou liggen op 10 000 Surinaamse guldens, omgerekend 40 Nederlandse guldens. Een gezin met drie stemgerechtigden ontvangt 25 000 Surinaamse guldens, 100 Nederlandse guldens, in de huidige barre tijden voor de minder betaalden een maandsalaris.

“Heb je de tandenstokers al gezien?” schampert een visser, vloekend op het wanbeleid van de huidige regering. De 'tandenstokers' moeten verdere afkalving van de zeedijk voorkomen, nadat de stenen bedekking anderhalf jaar geleden is weggeslagen. Sindsdien is er lange tijd niets gedaan, waardoor nu ongeveer de helft van de dijk is weggevreten. De dijk werd daarmee ook een monument van het gepruts van de huidige regering en speelt een voor haar pijnlijke rol in de verkiezingcampagne.

Onlangs zijn de autoriteiten begonnen met een EHBO-oplossing, ze laten houten palen in de grond slaan. Er staat daar nu een woud van die dingen, wat geenszins het water hindert om verder te knabbelen aan de klei. Niet alleen de visser schiet spontaan in de lach bij de krankzinnige aanblik. Hij meent dat dit de definitieve oplossing is, maar bij navraag klopt dat niet. De bouw van een nieuwe dijk begint over acht weken, met Nederlands ontwikkelingsgeld.

Opvallend vaak lees je in deze verkiezingstijd over wantoestanden, waartegen mensen al tijden vergeefs te hoop lopen en die politici nu met een brede glimlach oplossen. De VHP aarzelt zelfs niet om de zeedijk op te nemen in het lijstje van bereikte successen. Daarop prijkt ook het nieuwe streekziekenhuis met de modernste apparatuur. Wel moeten er nog mensen worden opgeleid om die te bedienen.

De VHP noemt het niet, maar tot de successen behoort verder de vlucht van een smokkelkoning naar buurland Guyana. Officieel vervolgde Justitie hem wegens smokkel van olie en goederen, maar iedereen is ervan overtuigd dat het om het 'witte goud' ging, cocaïne. Hij was militair, maar had ook een vissersbedrijf met villa aan de kust, en was onaantastbaar. Wel dacht hij aan zijn medemens, want hij beschermde andere vissers tegen 'zeerovers' uit Guyana, die nu weer vrij spel hebben en onlangs een partij buitenboordmotors stalen. Nickerie is de rijstschuur van Suriname. De Surinaamse rijst in Nederland komt daar vandaan. Surinamers hebben het, behalve over de cocaïne-mafia, ook vaak over de rijst-mafia. Het zijn de grote handelaars en 'pellemolenaars', de rijstverwerkers. Ze hebben de macht om naar hartelust te manipuleren met prijzen. Surinaamse creolen zien hen als symbolen van Hindostaanse hebzucht. Maar in het overwegend Hindoestaanse Nickerie schelden den mensen net zo hard op die magnaten als elders in Suriname. Want ook kleine Hindostaanse boeren zijn met huid en haar aan hen overgeleverd.

Voor de VHP en de andere partijen van het Nieuw Front is het alarmerend dat zo'n drie kwart van deze magnaten zich openlijk heeft uitgesproken vóór Bouterse. Een huwelijk tussen de cocaïne- en de rijst-mafia, dat alleen maar kan betekenen dat de rijstmafia Bouterse als de toekomstige machthebber ziet. Ook Mungra komt tot die conclusie, al formuleert hij het een nuance anders, en voor zijn VHP-partij minder onheilspellend. Hij spreekt van een 'foute gok', geïnspireerd door berichten in de Nederlandse media, die Bouterse als winnaar tipten. Hoe dat ook zij, Bouterse hoeft geen geldzorgen meer te hebben, want nu de rijstmagnaten hun lot zó met hem hebben verbonden hebben ze er ook alle belang bij hem financieel bij te staan.

Stemmen werft Bouterse vooral onder jeugdigen, die de dictatuur niet bewust hebben meeggemaakt en nog weinig plezierigs hebben beleefd aan de democratie. Eigenlijk komen de verkiezingen voor hem te vroeg, want de meeste aanhang heeft hij onder pubers, die nog niet mogen stemmen. Bouterse heeft succes bij de jeugd van alle groeperingen al scoort hij het hoogste bij de creolen.

In Nickerie is er een soort spiegelbeeld. De VHP steunt daar op de arme en niet zo rijke Hindostanen, en welgestelde creolen, Bouterse op steenrijke Hindoestanen en arme creolen.

Het Bernhardtheater staat op gewijde grond in de Corantijnpolder. Tachtig jaar geleden zag de voorzitter van de VHP, de vos Jaggernath Lachmon, daar het levenslicht. En daarom ligt het voor de hand dat de VHP-afdeling Nickerie haar campagne afsluit in het Bernhardtheater, hoe verlopen dat gebouw ook is.

Sabotage

De sprekers, allen in de Hindi-taal, brengen de ellende van de dictatuur in herinnering en de zegeningen uit de tijd die volgde. De toehoorders, bijna allen in de VHP-kleur oranje, klappen en dansen. De VHP-paraplu's, harde noodzaak nu de regentijd maar niet stopt, komen uit Taiwan. Ineens is de zaal aardedonker. Iedereen weet het, dit is sabotage. Twee weken geleden vergaderde de VHP in de Beatrixstraat, en toen gebeurde hetzelfde. De truc is eenvoudig, je gooit een ijzeren kabel over een hoogspanningskabel en dan zit een hele buurt in het duister. Mensen steken lucifers en kaarsen aan in dit uiterst brandbare maaksel van hout en hardboard, maar dat loopt goed af.

Bouterses NDP en ook de radicale Alliantie gelden als de mogelijke boosdoeners. Werpt de nieuwe dictatuur haar schaduwen vooruit?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden