’Uitsluiten van risico in jeugdzorg is onmogelijk’

Het komt vaker voor dat kinderen in het gezin worden gedood, terwijl jeugdzorg toezicht moest houden. „Het is onmogelijk alle risico’s uit te sluiten”, stelt professor Tom van Yperen.

Het vijfjarig jongetje dat zondag in Apeldoorn levenloos aangetroffen is in het huis van zijn moeder, die zegt het kind te hebben gewurgd, was uit huis geplaatst. Hij woonde bij een pleeggezin in Amerongen. Het pleeggezin zegt de jeugdzorg te hebben gewaarschuwd voor bezoek aan de psychiatrische zieke moeder. De bezoekjes gingen toch door.

Dat jeugdzorg betrokken is bij een gezin, zegt al wel wat over de situatie, stelt Tom van Yperen, hoogleraar effectiviteit van de jeugdzorg in Utrecht. „Er zijn dus grote problemen en zorgen over de ontwikkeling van de kinderen. Wil je ieder risico vermijden, dan moet je de kinderen uit huis plaatsen, onderbrengen in een veilig pleeggezin en ieder contact met de biologische ouders afbreken.”

Maar, waarschuwt hij, dat levert weer nieuw risico op. Want uit onderzoek blijkt dat kinderen die bij hun ouders worden weggehaald en hen niet meer zien, zich soms niet meer kunnen hechten aan andere personen. „Dat kan ernstige gevolgen hebben voor hun functioneren, ook later als volwassene. Ze kunnen moeilijk nieuwe relaties aangaan.”

Hulpverleners moeten dus wel goede gronden hebben om met zo’n vergaande maatregel te komen.

Meestal komt er een tussenweg. Het kind blijft thuis wonen, maar het gezin krijgt hulp bij de opvoeding. Of het kind gaat uit huis, maar ziet de ouders nog regelmatig, soms onder toezicht van de jeugdzorg, soms alleen, bijvoorbeeld in de weekeinden.

„Het uitsluiten van risico’s in de jeugdzorg is dus onmogelijk, maar dat neemt niet weg dat het omgaan met signalen over risico’s wel beter kan. De sector werkt daar ook hard aan.”

De jeugdzorg is veranderd de laatste tien jaar, denkt Van Yperen. „Tien jaar geleden gold nog: Pas op voor de jeugdbescherming, die haalt je kind bij je weg. Daar was veel kritiek op en dat heeft ertoe geleid dat de sector ook kritischer is gaan kijken naar het eigen functioneren: op welke gronden mag je een kind inderdaad weghalen?”

Nu is de kritiek omgedraaid: de sector is juist te terughoudend met ingrijpen in gezinnen. „Je ziet dat daarop nu gereageerd wordt: er komen opvoedcursussen voor ouders van criminele jongeren, het aantal uithuisplaatsingen stijgt. En weer kijkt de sector beter naar de vraag: Op welke gronden kan ik dat doen? Het is een slingerbeweging, maar die leidt wel tot verbetering van de kwaliteit van de jeugdzorg. ülle risico’s vermijden blijft onmogelijk.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden